نگاهی به زندگی امام موسی صدر

Page 1

‌هجرت‌ به‌ لبنان‌

‌اواخر سال‌ 1338 است‌ که‌ سید موسی‌ صدر به‌ لبنان‌ هجرت‌ می‌کند. اگر به‌ تاریخ‌ لبنان‌ نگاهی‌ بیفکنیم، می‌بینیم‌ که‌ شیعیان‌ آن‌ کشور همواره‌ از جانب‌ حکام‌ مورد ظلم‌ و ستم‌ واقع‌ می‌شدند. در ابتدا به‌ دست‌ بنی‌امیه‌ و بنی‌عباس‌ و سپس‌ سلسلة‌ ایوبیان‌ و بعد نوبت‌ به‌ امپراطوری‌ عثمانی‌ می‌رسد. در زمان‌ احمد پاشا جزار، حاکم‌ لبنان، بود که‌ از جانب‌ امپراطوری‌ عثمانی‌ فرمان‌ قتل‌ عام‌ شیعیان‌ صادر می‌شود. پس‌ از عثمانی‌ نیز، لبنان‌ مستعمرة‌ فرانسه‌ می‌شود و در تمام‌ این‌ سالها شیعیان‌ مظلوم‌ترین‌ قشر جامعة‌ لبنانی‌ بودند. آقای‌ صدر با آگاهی‌ از این‌ پیشینه‌ و با تلاش‌ برای‌ زدودن‌ این‌ غبار و زنگار چند صدساله‌ پس‌ از ورود به‌ لبنان، شهر صور را برای‌ فعالیت‌ برمی‌گزیند. وی‌ با توجه‌ به‌ ویژگی‌های‌ جغرافیایی، تاریخی، فرهنگی‌ و سیاسی‌ لبنان‌ و منطقه‌ اقداماتی‌ را برای‌ بهبود اوضاع‌ شیعیان‌ آغاز می‌کند. در این‌ راه‌ پر از رنج‌ و سختی‌ لحظه‌ای‌ آرام‌ ننشست، تا به‌ اهداف‌ خود رسید.

ایشان‌ با تلاش‌ و کوشش‌ شبانه‌روزی‌ موفق‌ می‌شود در لبنان، کشوری‌ که‌ بیش‌ از هفده‌ طایفه‌ و مذهب‌ را در دل‌ خود جای‌ داده‌ است، منظومة‌ منسجم‌ فکری‌ و آرمان‌های‌ والای‌ خود را اجرا کند.

در ابتدای‌ ورودش‌ به‌ لبنان‌ جمله‌ای‌ برسر زبانها افتاده‌ بود: « جأ شرف‌الدین‌ شاباً‌ » یعنی‌ علامه‌ شرف‌الدین‌ جوان‌ نزد ما آمده‌ است. چندی‌ نگذشت‌ که‌ مردم‌ لبنان‌ سید موسی‌ صدر را « امام‌ موسی‌ صدر » خطاب‌ کردند.

 

 

‌اعتقاد به‌ تشکیلات‌ ‌و هماهنگی

امام‌ موسی‌ صدر به‌ داشتن‌ تشکیلات‌ منسجم‌ و کار هماهنگ‌ بسیار اعتقاد دارد و کار خود را با ایجاد چنین‌ ساز و کارهایی‌ آغاز کرد. ایشان‌ در این‌ باره‌ چنین‌ می‌گوید: ‌در این‌ دنیای‌ سازمانی، اگر ما بخواهیم‌ تک‌ روی‌ کنیم‌ به‌ نظر من‌ نهایت‌ سادگی‌ است. ما اگر امروز عمل‌ دسته‌ جمعی‌ نداشته‌ باشیم‌ کلاهمان‌ پس‌ معرکه‌ است‌ که‌ هست. برای‌ اینکه‌ همه‌ چیز منظم‌ و تشکیلاتی‌ و سازمانی‌ است.

امام‌ موسی‌ صدر با یاری‌ گرفتن‌ از تحقیقات‌ و بررسی‌های‌ عمیق‌ میدانی‌ که‌ یا خود و همکارانشان‌ در مناطق‌ مختلف‌ لبنان‌ انجام‌ دادند، یا از نتایج‌ تحقیقات‌ و بررسی‌ هیئت‌های‌ مختلف‌ سازمان‌ ملل‌ برگرفتند، به‌ درک‌ کاملی‌ از واقعیتها به‌ اوضاع‌ و ساختار اجتماعی‌ و اقتصادی، آن‌ روز لبنان‌ رسیدند.

امام‌ در مصاحبه‌ای‌ گفته‌ است: ‌

«کیلومتر شمار ماشین‌ فولکس‌ واگن‌ کوچک‌ من‌ سالانه‌ حدود صد و پنجاه‌ هزار کیلومتر کار می‌کند و این‌ به‌ سبب‌ گشت‌ و گذار در کوه‌ها و راههای‌ لبنان‌ است.»

امام‌ صدر با چنین‌ بررسیی‌ هر اقدامی‌ را که‌ آغاز کرد در قالب‌ تشکیلاتی‌ راه‌اندازی‌ می‌کرد.

 

 

اقدامات امام موسی صدر

اقدامات‌ امام‌ صدر را به‌ طور خلاصه‌ می‌توان‌ چنین‌ برشمرد:

1. مؤ‌سسة‌ صنعتی‌ جبل‌ عامل‌

این‌ مؤ‌سسه‌ در شهر صور بنا شده، و اولین‌ مؤ‌سسه‌ای‌ است‌ که‌ ایشان‌ ایجاد می‌کرد. مدرسه‌ای‌ مخصوص‌ یتیمان‌ و محرومان. آنان‌ در این‌ مدرسه‌ در رشته‌های‌ مختلف‌ فنی‌ مثل‌ برق، الکترونیک، آهنگری، جوشکاری، نجاری‌ و ماشین‌های‌ کشاورزی، آموزش‌ می‌دیدند و به‌ صورت‌ شبانه‌ روزی‌ زندگی‌ می‌کردند.

پس‌ از آنکه‌ شهید چمران‌ به‌ لبنان‌ رفت، به‌ توصیة‌ امام‌ موسی‌ صدر مدیریت‌ این‌ مؤ‌سسه‌ را بر عهده‌ گرفت. اداره‌ کردن‌ چنین‌ مؤ‌سسه‌ای‌ نیاز به‌ هزینة‌ زیادی‌ داشت. بنابراین‌ امام‌ صدر و دکتر چمران‌ برای‌ آن‌ منبع‌ درآمد مالی‌ ایجاد کردند

شهید چمران‌ در این‌ باره‌ می‌گوید:

«‌در این‌ مدرسة‌ محروم، برای‌ آنکه‌ امور خود را اداره‌ کنیم‌ مجبور بودیم‌ که‌ برای‌ خارج‌ کار کنیم، یعنی‌ مثلاً‌ در و پنجره‌ بسازیم‌ و بفروشیم. بنابراین، شاگردان‌ مجبور بودند تا نیمه‌شب‌ جوشکاری‌ کنند، حتی‌ در روزهای‌ تعطیل‌ نیز کار کنند. در قسمت‌ ماشین‌های‌ تراش‌ پیچ‌های‌ بزرگ‌ می‌ساختیم‌ و به‌ خارج‌ می‌فروختیم‌ تا مقداری‌ از خرج‌ ما را تأمین‌ کند. این‌ موجب‌ شده‌ بود که‌ شاگردان‌ این‌ مدرسه‌ صد برابر شاگردان‌ مدارس‌ دیگر آزموده‌تر و ماهرتر باشند، به‌ طوری‌ که‌ یک‌ شاگرد در اینجا بیش‌ از پنجاه‌ یا شصت‌ پیچ‌ می‌ساخت‌ و حتی‌ با چشم‌ بسته‌ می‌توانست‌ پیچ‌ بسازد.»