همایش «آنان که می‌اندیشند» می‌تواند عرصه را برای نقد آرای امام صدر باز کند

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر، مراسم رونمایی از پوستر و اعلام رسمی فراخوان مقاله دهمین همایش از سلسله همایش‌های «آنان ‌که می‌اندیشند» با موضوع «بازخوانی و بررسی آرا و اندیشه‌های امام موسی صدر» پیش از ظهر چهارشنبه 24 مردادماه ۱۳۹۷ در کانون اندیشه جوان برگزار شد.

در این مراسم حورا صدر، مدیر موسسه امام موسی صدر، محمدرضا یقینی، مدیرعامل کانون اندیشه جوان و علی جعفرآبادی، مسئول روابط عمومی موسسه امام موسی صدر حضور داشتند و سخن گفتند.

حورا صدر، مدیر موسسه امام موسی صدر در این مراسم گفت: یکی از اهداف موسسه امام موسی صدر معرفی اندیشه و عمل امام صدر است. برای پیگیری این هدف ما تاکنون برنامه‌های مختلفی همچون همایش‌، درس‌گفتارها و سیر مطالعاتی برگزار کرده‌ایم. اواخر تیرماه گذشته نیز پنجاهمین نشست از سلسله درس‌گفتارهای «اندیشه و عمل» در موسسه برگزار شد. اما طبیعی است که موسسه امام صدر برای انجام کارهای بهتر نیاز دارد تا با نهادهایی که دغدغه مشترک دارند، همکاری کند.

وی افزود: یکی از دغدغه‌های اصلی امام موسی صدر و موسسه، مسئله «جوان» است و از جلوه‌های توجه امام به جوانان می‌توان به تشکیل جنبش امل اشاره کرد. کانون اندیشه جوان نیز در این دغدغه با مشترک است.

حورا صدر ادامه داد: اگر همکاری نهادها نباشد، فعالیت‌های موسسه امام صدر گسترش پیدا نمی‌کند. ما با اسم امام موسی صدر هر دری را زدیم برای‌مان باز شد، اما این‌بار کانون اندیشه جوان بود که در موسسه امام صدر را زد و برای برگزاری این همایش مدت‌ها پیگیری و هماهنگی کرد. از این بابت قدردان کانون هستیم.

مدیر موسسه امام موسی صدر در بخش دیگری از سخنان خود به لزوم تدوین نظریه‌های امام موسی صدر در حوزه‌های مختلف فکری اشاره کرد و گفت: نشست‌های «آنان که می‌اندیشند» در کانون اندیشه جوان هم درباره متفکران ایرانی بوده و هم درباره متفکران و اندیشمندان غیرایرانی. امام صدر نیز در اصل متعلق به هر دو طیف است. ایشان تا 30 سالگی در ایران زندگی کرده و پس از آن به لبنان هجرت کرد. او هرچند که 18 سال در لبنان فعالیت مداوم داشت و با اندیشمندان و اهالی سیاست جهان چه عرب و چه اروپایی در ارتباط بود، اما هیچگاه ایرانی بودن خود را فراموش نکرد.

صدر گفت: امام موسی صدر در 18 سال حضور خود در لبنان، برنامه‌های متعددی را برای بهبود وضعیت آنجا طراحی و اجرا کرد و عملا هیچگاه فرصت نظریه‌پردازی و تدوین اندیشه‌هایش را نیافت. بنابراین اندیشمندان باید مبانی فکری او را از میان گفتارها و همچنین سیره‌اش استخراج کرده و نکات مفید را برای جامعه امروز بازگو کنند. امام صدر همه سخنان و برنامه‌هایش همراه با عمل بود و نمی‌توان اندیشه او را از عملش جدا کرد. بنابراین لازم است که ما در کنار منظومه فکری و توجه به سخنرانی‌ها و گفت‌وگوهای مطبوعاتی به تاریخ شفاهی زندگی ایشان هم رجوع کنیم. مجموعه تاریخ شفاهی که در موسسه امام موسی صدر پیگیری و جمع‌آوری می‌شود، می‌تواند به عنوان یک منبع مناسب مورد بررسی پژوهشگران قرار بگیرد.

حورا صدر در بخش دیگری از سخنان خود به مجموعه 12 جلدی «گام به گام با امام» اشاره کرد و ادامه داد: این مجموعه تمام گفتارها، سخنرانی‌ها، گفت‌وگوهای مطبوعاتی و برنامه‌های امام موسی صدر را از زمان ورود به لبنان تا ربوده شدن به صورت روزنگار دربردارد. سخنرانی‌های امام صدر در مکان‌های مختلفی چون مسجد، کلیسا، دانشگاه‌ها، مدارس، در مرز اسرائیل، در سوریه و… بوده و او در هر جایی که احساس می‌کرد، باید سخنرانی کند، دریغ نداشت. امام به‌جز جمعیت‌های شیعیان در میان اهل سنت، مسیحی، دروزی و حتی در میان بی‌دین‌ها نیز سخنرانی می‌کرد. نکته مهم اما این است که انسجام کاملی در این سخنرانی‌ها دیده می‌شود.

وی افزود: امام صدر در عرصه‌های مختلف علوم انسانی مانند دین‌شناسی، تفسیر قرآن، علوم تربیتی، فلسفه، هنر و… وارد شد و مباحثی را مطرح کرد. بنابراین می‌توان از ابعاد مختلفی به بررسی دیدگاه‌های فکری او به عنوان متفکری شیعی پرداخت. به نظر، اساتیدی که در درس‌گفتارهای اندیشه و عمل موسسه به تحلیل آرا امام موسی صدر پرداختند، به سمت نقد آرا امام حرکت نکردند، شاید همایش «آنان که می‌اندیشند» عرصه را برای نقد آرای امام باز کند، چرا که اندیشه‌ها با نقد و تحلیل باقی خواهند ماند.

فرزند امام موسی صدر همچنین گفت: شاید این نظر ما باشد که امام موسی صدر فرصت تدوین اندیشه‌اش را نداشت. شاید هم ایشان نخواست که این کار را انجام دهد، چرا که اعتقاد به عمل داشت و می‌خواست به همه این نکته را تفهیم کند که عمل مهم‌تر است و مردم با دیدن رفتار یک عالم دینی بهتر دین را یاد می‌گیرند تا اینکه بخواهند نظریه‌ها را بخوانند و به صحبت‌ها یا نصیحت‌های علما گوش دهند. 

حورا صدر در پایان به محرومیت چهار دهه‌ای جهان اسلام از حضور امام صدر اشاره کرد و گفت: اگر ادعا داریم که پیرو امام موسی صدر هستیم و می‌خواهیم اندیشه‌های او را گسترش دهیم، باید بدانیم که نخستین مولفه مهم در اندیشه ایشان «آزادی انسان» است و همین که غیبت ایشان بدون هیچ توجیهی چهار دهه استمرار پیدا کرده، نشان می‌دهد که ما در گسترش اندیشه‌های او نیز شکست خورده‌ایم.

محمدرضا یقینی، مدیرعامل کانون اندیشه جوان نیز در این مراسم گفت: سلسله همایش‌‌های «آنان که می‌اندیشند» بررسی آرا و اندیشه‌های کسانی را مدنظر قرار می‌دهد که به نقد تمدن غالب و مدرنیته پرداخته‌ و تلاش کردند تا یک نظام جایگزین معرفی کنند. در همایش‌های پیشتر برگزار شده هم شخصیت‌های غربی مانند مارتین هایدگر، میشل فوکو و هم شخصیت‌های ایرانی و اسلامی مانند سیدحسین نصر، سیداحمد فردید، سیدقطب و علی شریعتی مورد توجه قرار گرفتند.

وی افزود: امسال با توجه به این نکته که در چهلمین سال ربودن امام صدر قرار داریم، تصمیم گرفتیم تا موضوع همایش امسال را به ایشان اختصاص دهیم. به هر حال امام صدر هم اهل امل بودند و هم اهل عمل. در عین آرمان‌گرایی، واقع‌گرا بودند. می‌خواستند آرمان‌ها روی زمین محقق شود. بنابراین امام یکی از انسان‌های تراز آرمانی است که اسلام معرفی می‌کند.

یقینی در بخش دیگری از سخنان خود به اندیشه منسجم امام صدر اشاره کرد و گفت: امام صدر مدل فکری منسجمی دارد، اما متاسفانه فرصت تدوین آن را پیدا نکرد، چرا که به‌هرحال در روزگاری که برهوت عمل و کار بود، امام صدر شجاعانه در این مسیر حرکت کرد. قطعا متفکری که دهه‌ها پس از عدم حضورش، هنوز نیز تاثیرگذار است، نمی‌تواند نظریه‌های مختلف معرفتی نداشته باشد. بنابراین کار ما باید استخراج این پژوهش‌ها از میان منابع مختلف باشد.

مدیرعامل کانون اندیشه جوان در ادامه به نیاز امروز جهان اسلام به امام موسی صدر اشاره کرد و ادامه داد: یکی از ویژگی‌های امام موسی صدر حقیقت‌طلبی است و آن نوع از آزادی که او جست‌وجو می‌کرد ریشه در کرامت انسان داشت. این ویژگی‌ها هنوز هم مورد نیاز جوامع است. جوامع هنوز هم نیاز دارند تا به صورت منطقی و عاقلانه گفت‌وگو کنند. انسان‌ها هنوز هم باید تحمل و احترام به اندیشه یکدیگر را بیاموزند.

یقینی در پایان سخنان خود درباره محورهای اصلی همایش گفت: برای همایش «آنان ‌که می‌اندیشند؛ بازخوانی و بررسی آرا و اندیشه‌های امام موسی صدر» پنج محور اصلی در نظر گرفته شده که عبارتند از: «بررسی شیوع نهادسازی و مدیریت تشکیلاتی امام موسی صدر»، «صدر و زیست مومنانه در جهان امروز»، «از ملی گرایی تا جهان وطنی»، «جنبش محرومان و مطالبه عدالت اجتماعی» و «راهی جز گفت‌وگو نیست: بررسی دیدگاه‌های سیدموسی صدر». البته به محورهای اعلام شده محدود نخواهیم شد و از همه موضوعات استقبال می‌کنیم.

آدم ربایی در لیبی، پاسخی به اسارت ادامه دار امام صدر و همراهانش است

علی جعفرآبادی، مسئول روابط عمومی موسسه امام موسی صدر نیز در این مراسم گفت: اگر با اندیشه‌های امام موسی صدر مجموعه‌ای در حوزه اندیشه بخواهد تشکیل شود، قطعا اسمش «کانون اندیشه جوان» خواهد بود. سه واژه «کانون» به عنوان نمادی از کار تشکیلاتی، «اندیشه» و «جوان» در منظومه فکری امام صدر اهمیت بسیاری دارند. خدای را شاکریم در این ایام که از وجود امام صدر محروم هستیم، اما دست‌مان به اندیشه‌های ایشان می‌رسد.

وی افزود: در مجموعه 12 جلدی «گام به گام با امام» می‌توانید به خوانش منظومه فکری امام موسی صدر و دیدگاه‌های او درباره موضوعات مختلف اعم از دین شناسی، کار تشکیلاتی و سازماندهی، مقاومت، جوان و… نشینید. این مجموعه گزارشی است از روزنگار فعالیت‌های سیاسی، اجتماعی و مباحث اندیشه‌ای و اسناد امام موسی صدر که می‌توان با کلیدواژه به سراغ آن رفت و از دل آن نظریه‌هایی را استخراج کرد.

جعفرآبادی همچنین به مناسبت نزدیک بودن سالگرد ربودن امام موسی صدر به معرفی کتاب تازه منتشر شده  «آدم ربایی در لیبی» پرداخت و گفت: «آدم ربایی در لیبی» گزارشی است از ایام فراق و اسارت امام موسی صدر. این کتاب قضیه ربودن امام موسی صدر و اقدامات صورت گرفته در چهار دهه گذشته را مرور کرده و روشن می‌کند که: چرا هنوز اسارت امام صدر و همراهانش در لیبی ادامه دارد. امیدوارم مخاطبان پاسخ سوالات خود را در این کتاب بیابند.