وقتی برف و سرما مانع پیوستن به مردم نشد

امام موسی صدر با بررسی شرایط اجتماعی قرآن را تفسیر می‌کند

چهل‌ونهمین درس‌گفتار اندیشه و عمل در سه جلسه مجزا در ماه مبارک رمضان به موضوع «درآمدی بر قرآن شناسی امام موسی صدر» اختصاص دارد که سخنران و مدرس این درس‌گفتارها حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر مهدی مهریزی، عضو هیات علمی دانشگاه علوم حدیث است.

دکتر مهریزی در گفت‌وگو با پایگاه اطلاع‌رسانی مؤسسه امام موسی صدر، درباره نگاه تفسیری امام صدر گفت: امام موسی صدر مفسر رسمی قرآن و پژوهشگر حوزه علوم قرآنی نیست و کتابی هم درباره علوم قرآنی ننوشته است. او عالمی دینی است که از قرآن به عنوان ملجا دینی و پناهگاه اجتماعی یاد می‌کند.

او افزود: من نوع نگاه امام صدر به قرآن را نگاه رسالی نامگذاری می‌کنم. قرآن در 23 سال و در موقعیت‌های مختلف نازل شد. به عنوان مثال در زمان جنگ که مردم منتظر رهنمود باری تعالی بودند، آیاتی نازل می‌شد. به طور کل برای رهایی از هرکدام از مشکلات اجتماعی جامعه عصر پیامبر، آیات نازل شده از طرف خداوند راهگشا بود. نزول قرآن به این طریق یک کار تربیتی است و به ما می‌آموزد که در عرصه اجتماعی باید با قرآن تعامل کرد. امام صدر هم چنین نگاهی به قرآن داشت.

مهدی مهریزی در ادامه درباره محتوا و مباحثی که قرار است در این درس‌گفتارها مطرح شود، عنوان کرد: مباحثم در سه جلسه درس‌گفتار «درآمدی بر قرآن شناسی امام موسی صدر» را به دو بخش تقسیم کرده‌ام. در بخش نخست به تحلیل مباحث نظری پیرامون نگاه رسالی به قرآن می‌پردازم و بررسی خواهم کرد که تعامل رسالی با قرآن چه مولفه‌هایی دارد؟ و در ادامه هم نمونه‌های این تعامل رسالی در اندیشه امام صدر را نشان خواهم داد. به عنوان مثال مطرح خواهم کرد که به چه دلایلی امام صدر به تفسیر سوره مبارکه ماعون می‌پردازد.

استاد حوزه و دانشگاه همچنین با اشاره به این نکته که امام موسی صدر قرآن را کتاب «رسالی ــ اجتماعی» می‌داند، گفت: امام صدر ابتدا شرایط اجتماعی را می‌سنجد و بعد بر اساس آن به تفسیر آیاتی از قرآن می‌پردازد. شرایط این‌گونه نبود که امام صدر در منزل بنشیند و یک دوره تفسیر اجتماعی آیات کلام‌الله مجید را بنویسد. او تفسیر اجتماعی هدفمند در تعامل با مردم را مدنظر قرار داد.

مهریزی در پایان گفت: مجموعه تفاسیر امام صدر در جلد دهم مجموعه «گام به گام با امام» ترجمه و منتشر شده که منبع بسیار مناسبی است، اما امام در سایر نوشته‌ها و سخنرانی‌هایش به مناسبت‌های مختلف نیز به آیاتی از کلام‌الله مجید اشاره می‌کند که من در این درس‌گفتارها این تفاسیر را نیز مدنظر داشته و درباره آنها صحبت خواهم کرد.

گفتنی است گفتارهای تفسیری امام موسی صدر علاوه بر مجلد «گام به گام با امام»، در ۲ جلد از کتاب‌های در قلمرو اندیشه امام موسی صدر، «برای زندگی» و «حدیث سحرگاهان» نیز منتشر شده است.

«برای زندگی» در بردارنده تفسیر سوره‌های قصار قرآن است که به صورت درس‌گفتار در جلسات جنبش امل بیان شده است و «حدیث سحرگاهان» مجموعه گفتارهای تفسیری امام صدر در سحرهای ماه مبارک رمضان در رادیو لبنان است. این سخنرانی‌ها در سال‌های پایانی حضور امام در لبنان ایراد شده و به نوعی عصاره اندیشه و فکر امام در زمینه‌های مختلف دینی و اجتماعی و انعکاس و خلاصه معرفت وجودی ایشان است.

اولین جلسه از این درس‌گفتار رمضانی ۳۱ اردیبهشت ساعت ۱۹ برگزار می‌شود.