امیدوارم «گام به گام با امام» به منشور حکمرانی ما تبدیل شود

آیین رونمایی از مجموعه ۱۲ جلدی «گام به گام با امام» با حضور مدیران و چهره‌های علمی و فرهنگی کشور و اصحاب قلم و اندیشه، ششم اسفند ۱۳۹۶ در تالار قلم کتابخانه ملی برگزار شد.



در آیین رونمایی از مجموعه 12 جلدی «گام به گام با امام»، دکتر سید عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی؛ دکتر اشرف‌السادات بروجردی، رئیس کتابخانه ملی؛ دکتر علی‌اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی؛ مهدی فیروزان، مدیرعامل موسسه شهرکتاب و خواهرزاده امام موسی صدر؛ حورا صدر، رئیس موسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر؛ موسی اسوار، عضو فرهنگستان زبان و سرپرست تیم ترجمه و تدوین مجموعه «گام به گام با امام» و آیت‌الله احمد مبلغی، عضو مجلس خبرگان رهبری حضور داشته و سخنرانی کردند.

مشروح سخنرانی علی اکبر صالحی را در ادامه مطالعه می‌کنید.

من در سال 1344 برای ادامه تحصیل به لبنان رفتم و امام موسی صدر چند سالی پیشتر به لبنان آمده بود. آیت‌الله بروجردی در زمان زعامت خود بر جهان تشیع قدم‌های بزرگی را برای احیا شیعه در جهان برداشت. او در اواخر دهه 30 بود که امام موسی صدر را به لبنان، شهید بهشتی را به آلمان و شیخ مرتضی حائری یزدی را به انگلستان فرستاد. 

زمانی که امام موسی صدر به لبنان آمد، شرایط شیعه دراین کشور در وضعیت نابهنجاری قرار داشت و طایفه شیعه پایین‌ترین قشر در این کشور بود. شیعیان از بیان شیعه بودن خود شرم داشتند و هرکار ناپسندی توسط آنها انجام می‌شد.

مشکل دیگر امام صدر جنوب لبنان بود، چرا که هم در معرض تهاجمات اسرائیل قرار داشت و هم اینکه فلسطینی‌های رانده شده از وطن خود و مقیم شده در آنجا با لبنانی‌ها در اختلاف بودند. در این وضعیت بغرنج رفتار امام موسی صدر چگونه بود؟ 

عبادت به جز خدمت خلق نیست. اگر شما بستر مکارم اخلاق را آماده کنید، انسان‌ها فطرتا خداجو خواهند شد. امام صدر فعالیت خود را از این نقطه شروع کرد.

یکی از دروس بسیار سختی که در دانشگاه آمریکایی بیروت گذراندیم، «معارف انسانی» بود. دانشجویان برای گذراندن این درس باید کتاب‌هایی از ارسطو گرفته تا مونتسکیو، دکارت، هگل و فلاسفه معاصر را مطالعه کرده و برای امتحان آماده می‌شدند.

روزی امام صدر برای سخنرانی به دانشگاه آمریکایی بیروت آمد. ایشان در مقام روحانی هیچ‌گاه اسلام را تبلیغ نکرده و هیچ‌کسی را نیز به مسلمان شدن دعوت نکرد. او در سخنرانی خود فرازهایی از نگاه برجسته‌ترین فیلسوفان تاریخ تفکر بشری از سقراط گرفته تا فلاسفه معاصر، در فهم از زندگی و هستی را مطرح کرد و در نهایت گفت که ما هم این‌گونه فکر می‌کنیم.

در آن زمان یعنی در دهه 40، دین مهجور بود و اشخاص به راحتی نمی‌توانستند از دین صحبت کنند یا دین‌دار باشند. دین محلی از اعراب نداشت. به خاطر دارم در آن سال‌ها، یک‌بار عید نوروز با ایام محرم هم‌زمان شدند. ما در انجمن دانشجویان ایرانی دانشگاه بیروت، که دکتر سیدکاظم صدر، برادرزاده امام موسی صدر هم در آن عضویت داشت، بیان کردیم که امسال یک‌هفته دیرتر جشن نوروز بگیریم و همه به ما تشر زدند که مگر شما دین‌دار هستید؟

امام موسی صدر در لبنان به کلیساها دعوت شده و مانند کشیشان موعظه می‌کرد. به همین دلیل مسیحیان امام صدر را حتی بیشتر از مسلمانان قبول داشتند. رفتار امام موسی صدر در میان طوایف مختلف لبنان باعث شد تا همه بزرگان طوایف او را به عنوان بزرگ خود قبول داشته باشند. به عبارتی امام صدر بدل به شیخ الشیوخ طوایف لبنان شد و همه شیوخ و بزرگان قبایل لبنان مرید او بودند.

در جنگ‌های داخلی امام صدر سه روز تعطیلی و اعلام عزاداری کرد. همه اعم از شیعه سنی و مسلمان و مسیحی کار و زندگی خود را تعطیل کردند. او وقتی به سفر می‌رفت همه بدرقه‌اش می‌کردند و وقتی از سفر بازمی‌گشت همه لبنانی‌ها در خیابان‌های محدود به فرودگاه به استقبالش می‌آمدند.

امام صدر شیعیان را به گروهی تبدیل کرد که امروز عزیزترین، قدرتمندترین، عالم‌ترین، فهیم‌ترین و افتخارآفرین‌ترین طایفه لبنان هستند. حزب‌الله لبنان اکنون در سیره و روش تبلیغ، راه امام صدر را ادامه می‌دهد. تلویزیون المنار لبنان که برای شیعیان است در هنگام نماز، اذان نمی‌گوید و فقط اعلام می‌کند که وقت اذان است، چرا که در اذان باید اختصاصات شیعه و سنی را به کار برد و ممکن است باعث اختلاف شود. این عدم پخش اذان در تلویزیون المنار بسیار هوشمندانه است.

ما پس از پیروزی انقلاب اسلامی در عمل به آیه شریفه أَشِدّاءُ عَلَى الكُفّارِ رُحَماءُ بَينَهُم، به أَشِدّاءُ عَلَى الكُفّارِ به خوبی عمل کرده‌ایم، اما آیا رُحَماءُ بَينَهُم را نیز مدنظر قرار داشته‌ایم؟ امام موسی صدر هر دوی این مفاهیم را در خود داشت.

امیدوارم موسوعه «گام به گام با امام» تبدیل به منشور انقلاب اسلامی و همچنین زیرساختی برای حکمرانی ما شود. ما اگر می‌خواهیم اهداف و مفاهیم انقلاب خود را به سایر جهان نیز صادر کنیم باید راه و روش حاکم شدن بر دل‌ها را بیاموزیم و راه رسیدن به این نکته از مجموعه «گام به گام با امام» می‌گذرد.