آشنایی با موسسات
گامهای نخست امام موسی صدر برای مؤسسات
پنجاهمین سالگرد آغاز به کار این مؤسسات خیریه که شامل بخش‌هایی همچون «مدرسۀ پرستاری»، «مهد کودک و خوابگاه»، «دبستان» و… است، بهانه‌ای است برای معرفی بیشتر این نهاد و آشنایی بیشتر با آن، که ثمره‌ای از ثمرات حضور و فعالیت امام موسی صدر در لبنان است.
***
امام صدر درازا و پهنای لبنان را پیمود و راوی مشکلات و دغدغه‌های میهن و منطقه در اغلب پایتخت‌های جهان شد. آن بیداری اجتماعی که او پرچمدارش بود و کانون‌ها و جمعیت‌ها و سازمان‌هایی که بنیاد نهاد نقطۀ عطفی اجتماعی و تاریخی پدید آوردند که پژواک و پرتو‌هایشان هنوز روز به روز دامن می‌گسترند. هنگامی که امام صدر پا به این میدان گذاشت، کمربند بینوایی در سال‌های آسایش و رفاه دهۀ شصت، شهر‌ها را در تنگنای خود گرفته و بذر جنگ داخلی، زمین باروری برای رشد یافته بود و در بستر عوامل و ناهمگرایی‌های رنگارنگ منطقه‌ای و جهانی پرورش می‌یافت. تنگنای همین کمربندهای فقر، میدان فعالیت سیاسی ـ اجتماعی و توسعه‌محور امام صدر شد، زیرا او از پیش این نکته را دریافت و دربارۀ آتشی که زیر خاکس‌تر آن‌ها پنهان بود، هشدار داد. او پیشاپیش از پیامدهای ناگوار محرومیت بر مردم و میهن و تمدن بیم داد و سال‌های پر از رنج و نکبتی که در پی آمد، درستی پیش‌بینی وی را ثابت کرد.
آنچه در زیر می‌آید، برشماری مهم‌ترین دستاوردهای امام صدر در دو بخش سرپرستی و توسعه است که با آنچه بعد‌ها جمعیت مؤسسات امام صدر نامیده شد، پیوند مستقیم دارد؛ به گونه‌ای که جمعیت کنونی شکل تکامل‌یافتۀ برخی از آن دستاوردهاست؛ از جمله:
* اقدامات در بعد اجتماعی و بهداشتی:
ـ مبارزه با تکدی‌گری در شهر صور از طریق گردآوری هدایا و کمک به صندوق صدقات؛
ـ اصلاح آیین‌نامۀجمعیت احسان و نیکوکاری و افزایش خدمات آن در شهر صور؛
ـ احداث خیریۀ سرپرستی از پسران یتیم (خیریۀ امام خویی)؛
ـ احداث خیریۀ سرپرستی از دختران (خیریة الزهراء (س))؛
ـ احداث بیمارستان الزهراء (س) در حومۀ غربی بیروت؛
ـ تأسیس بیت الفتاة در شهر صور
* اقدامات آموزشی و حرفه‌ای و فرهنگی:
ـ احداث آموزشگاه علوم اسلامی در شهر صور؛
ـ احداث مدینة الزهراء، که مؤسسه‌ای فرهنگی و حرفه‌ای است در بیروت؛
ـ احداث مدرسۀ عالی پرستاری؛
ـ احداث جمعیت تخصص علمی؛
ـ احداث مؤسسۀ فنی حرفه‌ای جبل عامل در برج شمالی ـ صور.
پس از ربوده شدن امام صدر، تغییراتی در مکان و گستره و بخش‌های حمایتی و اداری برنامه‌های ایشان روی داد، بی‌آنکه در روش و هدف کلی آن‌ها گسستی به وجود آید؛ زیرا آموزه‌هایی که از تجربۀ شخصی امام در فعالیت اجتماعی و توسعۀ انسانی به دست می‌آمد، در مقایسه با تجربه‌های فردی دیگر، فراگیر‌تر و پربار‌تر بود. سرانجام نهال کوچکی که امام صدر در صور کاشت و آن را «بیت الفتاة» نام نهاد و مدیریت آن را به خواهرش بانو رباب واگذاشت، به بار نشست و در شبکه‌ای کامل از برنامه‌ها و خدمات و بنیاد‌ها تبلور یافت.
مؤسسات امام صدر در جریان رسیدگی به محرومانی که در تندباد فشار اقتصادی رها شده بودند، خوش درخشید، ولی دیری نپایید که عوامل سیاسی و نظامی و مذهبی درهم تنید و صحنه چنان تیره و پیچیده شد که تصور و توصیف ساده‌ای از آن ناممکن بود و در پی آن محرومیت، سویه‌های گوناگونی همچون حذف اجتماعی و زیاده‌خواهی سیاسی و دست‌اندازی ارضی به خود گرفت.