اوایل انقلاب به زبان آوردن نام امل و امام موسی صدر از خودگذشتگی می‌خواست

تحلیل محمدعلی مهتدی از سخنرانی امام صدر در کنگره جنبش أمل

به گزارش روابط عمومی مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر، بخش نخست از گزارش تفصیلی دوازدهمین جلسه دوره مطالعاتی «شناخت لبنان معاصر بر اساس سیره و سرگذشت امام موسی صدر» با تدریس محمدعلی مهتدی در سایت موسسه منتشر شد.

محمدعلی مهتدی، کارشناس مسائل خاورمیانه و مدرس دوره «شناخت لبنان معاصر بر اساس سیره و سرگذشت امام موسی صدر» در این جلسه به کنگره جنبش أمل و تحلیل سخنرانی امام موسی صدر در این کنگره پرداخته است.

مهتدی پس از توضیحات کوتاهی درباره جنبش امل و اعضای آن به نکات ویژه در سخنرانی امام موسی صدر اشاره کرده و به بررسی دو نکته «در اقلیت بودن شیعیان» و «فرافرقه‌ای بودن جنبش محرومان» می‌پردازد.

او در بخشی از تحلیل سخنرانی امام موسی صدر می‌گوید: «نکته جالب در توضیحات امام موسی صدر وسعت دید ایشان است. امام موسی صدر چارچوب جغرافیایی را لبنان نمی‌داند، زیرا در جملاتش بیان می‌کند که هدف ما جامعه‌ای بهتر برای همه جهانیان است. بنابراین، دیدگاه فلسفی، فکری و اجتماعی ایشان در کشور کوچکی به نام لبنان محدود نمی‌شود، زیرا لبنان، مذاهب و ادیان بسیاری دارد و اگر ایشان بتواند مبارزه‌ای برضد سردمداران قدرت و پول و احتکار آغاز کند و محرومان همه فرقه‌ها را جمع کند، الگویی برای جهانیان خواهد بود؛ هم در شکل مبارزاتی و هم در چارچوب همزیستی و تبادل فرهنگی و فکری میان ادیان و مذاهب. ایشان تأکید کردند که راه دور و درازی در پیش داریم و نباید انتظار داشته باشیم که هرچیزی می‌کاریم، یک هفته یا یک سال بعد میوه آن را برداشت کنیم.»

مهتدی در توضیح فرافرقه‌ای بودن جنبش محرومان در دیدگاه امام موسی صدر توضیح می‌دهد: «گرچه بسیاری از محرومین از شیعیان بودند، حرکت ایشان مذهبی یا فرقه‌ای نبود، بلکه مقصود محرومین همه فرقه‌های سنی، شیعی، درزی و مسیحی بود. امام صدر بر این مسئله تأکید بسیاری داشت که تشیع یک مذهب یا فرقه یا نژاد نیست. باید توجه داشت که در لبنان مذهب به نژاد تبدیل شده است. مثلاً شخصی که درزی به دنیا می‌آید، حتی اگر چیزی از مذهب خود نداند، درزی است و در شناسنامه‌اش نیز درزی درج می‌شود و نمی‌تواند از چارچوب قوانین و عناصر مؤثر بر جامعه درزی دور شود. شیعیان نیز این‌گونه‌اند. اما امام صدر بیان می‌کند که مقصود او از تشیع، تشیع فرقه‌ای یا نژادی نیست، بلکه اندیشه و ایدئولوژی مسلمانان پیشتاز است که بعدها به مقوله نژادی تبدیل شده است. اسلام نیز در آغاز نژاد نبود، بلکه مجموعه‌ای از عقاید و ایدئولوژی‌ها بود که مسلمانان را از کسانی که معتقد به این ایدئولوژی نبودند، جدا می‌کرد. ولی به مرور زمان، اسلام و مذاهب اسلامی به نژاد تبدیل شدند.»

گزارش این جلسه به همراه فایل صوتی آن در بخش «دوره‌های آموزشی و سیر مطالعاتی امام موسی صدر» منتشر شده است.



دوره «شناخت لبنان معاصر بر اساس سیره و سرگذشت امام موسی صدر» از سری دوره‌های «سیر مطالعاتی امام موسی صدر» است که با حضور علاقه مندان به مباحث لبنان شناسی در پاییز و زمستان سال ۱394 برگزار شد.