روابط عمومی
تلاش های امام صدر بعد از قیام ۱۵ خرداد/ امام خمینی: آقای صدر در ایران متولد شده و ایرانی است
۱۴ خرداد، سالروز به دنیا آمدن امام موسی صدر در ۱۳۰۷ و از دنیا رفتن امام خمینی (ره) در ۱۳۶۸ است. دو شخصیت ماندگاری که جهان شیعه و جهان اسلام مدیون و مرهون تلاش ها و مبارزات آنها است، و ۱۵ خرداد سالروز قیامی تاریخی که منجر به دستگیری امام خمینی (ره) و پس از آن تلاش‌های امام صدر برای آزادی ایشان شد.
به مناسبت سالروز ۱۵ خرداد، بخشی از این واقعه را به کمک اسناد و خاطرات نقل شده مرور می‌کنیم.
سفر امام صدر به رم برای پیگیری بازداشت امام خمینی (ره)
با وجود اینکه امام موسی صدر چهار سال قبل از شروع نهضت امام خمینی، به لبنان هجرت کرده بود، این دوری و فعالیت‌های گسترده در لبنان، مانع از توجه امام صدر به تحولات ایران نشد. از جمله اولین اقدامات و حمایت‌ها، برخورد وی در مقابل دستگیری امام خمینی در سال ۱۳۴۲ و بعد، تبعید او به ترکیه است. این تلاش امام موسی صدر در جلد نخست کتاب «سیره و سرگذشت امام موسی صدر»، چنین روایت شده است:
«شماره: ۲۳۱/۲/۸۷۰۲ تاریخ: ۴۲/۹/۲۵
موضوع: اظهارات وزیر خارجه پاپ به سید موسی صدر روحانی ایرانی
در تاج‌گذاری پاپ که سید موسی صدر نیز حضور داشته، وزیر خارجۀ پاپ به وی به طور صریح و خیلی جدی گفته است که تمام فعالیت‌های واتیکان و جامعۀ روحانیت این است که مردم را به روحانیت نزدیک نماید. به این لحاظ بایستی روحانیت پا به پای ترقیات علمی و اجتماعی پیش رود تا بتواند نزدیکی خود را با مردم بیشتر و مقام خود را محفوظ دارد. حال که در ایران با اقدامات شاهنشاه ترقیات منطقی و عظیمی صورت می‌گیرد، روحانیت با آن مبارزه می‌نماید و این اقدام باعث خواهد گردید که مردم از دیانت بیزار شوند و بالنتیجه به صورت وخیمی یک دشمن خطرناک در مذهب ظاهر گردد و از این جهت سیاست واتیکان در تأیید اقدامات شاهنشاه است.
در جواب سید موسی صدر اظهار داشته، روحانیون بزرگ با اصلاحات مخالفت اصولی ندارند و فقط خواسته‌اند در نحوه اجرا نظریاتی اظهار دارند، چون ایران کشور آزادی بود و روحانیون همیشه بدین نحوه عمل نموده‌اند، ولی با کمال تأسف عده‌ای ماجراجو و عوام‌فریب، این اظهار عقیده را به صورت زشتی درآورده‌اند و علمای بزرگ وقتی که این وضع را دیدند، آرام شده و در حال حاضر اعتراضی ندارند.» [۱]
سخنان امام خمینی درباره امام موسی صدر
امام خمینی (ره) پس از ربوده شدن امام موسی صدر پیگیر این مسئله بود و در موارد متعددی در این باره حرف زده است. ایشان در ۱۷ اردیبهشت ۱۳۵۸ در دیدار با سفیر سومالی درباره مسائل مختلف از جمله امام موسی صدر هم صحبت کرد. این سخنان از این جهت حائز اهمیت است که بر ایرانی بودن امام موسی صدر تاکید می شود.
متن سخنان امام خمینی (ره) به این شرح است:
«و اما راجع به آقای صدر؛ ما از آن وقت که نجف بودیم و این قضیه واقع شد تا وقتی که پاریس رفتیم و بعد هم به ایران آمدیم، دنبال این قضیه بودیم. آقای صدر در ایران متولد شده است و ایرانی است، با من سوابق زیاد دارد و بعد از اینکه ایرانی است، رفته است به لبنان؛ و ما علاقه داریم، هم به اینکه ایرانی است و هم به اینکه در لبنان رئیس مجلس شیعی بوده است. علاقه داشتیم به اینکه این معما را حل بکنیم و مکرراً با لیبی اتصال پیدا کردیم. بلکه آقای قطبزاده را یک دفعه فرستادیم به لیبی دنبال این مطلب. و بعد هم که اینجا آمدیم، هم سفیر لیبی که آمد پیش من، راجع به این مسئله صحبت کردم و هم نخست وزیر که آمد حل این معما را از ایشان خواستم. و معالأسف تاکنون برای ما این معما حل نشده است. امیدوارم که با کوشش دولت ایران و سایر اقشار علاقهمند به اسلام، این معما حل بشود.» [۴]
……..
[۱] یاران امام به روایت اسناد ساواک، امام موسی صدر. ج ۱. ص ۲۵