حوادث لبنان؛ ۱۹۷۰-۱۹۷۴میلادی

آن زمان نوزده نمایندۀ شیعه در مجلس حضور داشتند که استعفای آنان قدرت تصمیم‌گیری را از پارلمان سلب می‌کرد،. زیرا اگر فرقه‌ای در پارلمان حضور نداشته باشد، پارلمان کامل نیست و نمی‌تواند تصمیم‌گیری کند. برای اولین بار در سال ۱۹۷۰ میلادی هیئتی به نام هیئت یاری جنوب تشکیل شد که سران فرقه‌های مذهبی اعم از مسیحی و شیعه و سنی در آن شرکت داشتند. این هیئت با ابتکار امام موسی صدر شکل گرفت. گرچه سران سیاسی فرقه‌ها، ایمانی به مذاهب خود نداشتند، موضع‌گیری روحانیون سخنگویِ پیروان فرقه‌ها بسیار اهمیت داشت و گرچه روحانیون مسیحی در سیاست دخالت نمی‌کردند، وقتی مسئلۀ ملی و اجتماعی مطرح بود، آنان هم چاره‌ای نداشتند جز اینکه در کنار علمای مسلمان وارد فعالیت شوند.

در ۲۱ فوریۀ ۱۹۷۳ میلادی ارتش اسرائیل به دو اردوگاه فلسطینی بداوی و نهرالبارد در شهر طرابلس در شمال لبنان حمله کرد که در نتیجۀ آن بسیاری از لبنانی‌ها و فلسطینی‌ها کشته شدند. در آوریل سال ۱۹۷۳ میلادی کماندوهای ارتش اسرائیل شبانه از طریق ساحل به بیروت وارد شدند. ایهود باراک که بعد‌ها نخست‌وزیر اسرائیل شد، به همراه عده‌ای از کماندوهای اسرائیلی با لباس زنانه وارد بیروت و خیابان شیک وردان شد و سه تن از فرماندهان فلسطینی و سازمان فتح به نام‌های ابویوسف نجار و کمال ناصر و کمال عدوان را در آپارتمان‌هایشان به قتل رساند. پس از این ماجرا یاسر عرفات دستور داد که همة شخصیت‌های فلسطینی به اردوگاه صبرا و شتیلا بازگردند و در منطقۀ حفاظت‌شده ساکن شوند.

اتفاق مهم دیگر سال ۱۹۷۳ میلادی که محبوبیت امام موسی صدر را نشان می‌دهد، سفر ایشان به مکه است. مقامات بلند پایۀ عربستان از امام موسی صدر استقبال کردند. امام پس از حج به کشورهای بحرین، امارات، قطر و کویت می‌رود. در همة این کشور‌ها مقامات رسمی و نخبگان و شیعیان استقبال بی‌نظیری از ایشان می‌کنند. در ‌‌نهایت، ایشان از کویت با هواپیمای اختصاصی به بیروت باز می‌گردد. بازگشت ایشان پس از دو ماه به بیروت با استقبال کم‌نظیر مردم همراه است. این استقبال در تاریخ لبنان بی‌سابقه است و شاید تا به امروز نیز تکرار نشده باشد. ده‌ها هزار نفر در فرودگاه منتظر امام بودند. سالن‌ها و باند و بام فرودگاه مملو از لبنانیان بود.

امام موسی صدر تجمعات مردمی به راه انداخت و در این تجمعات گفتمانش صرفاً اسلامی و شیعی نبود. برای مثال در مناسبت‌های مذهبی مانند عاشورا بحث مظلومیت و ستمدیدگان در مقابل ستمگران از هر فرقه‌ای را مطرح می‌کرد. ایشان از عاشورا و اربعین امام حسین (ع) بیشترین بهره را برای ترویج چنین گفتمانی برد. اولین تجمع در منطقة بعلبک صورت گرفت. در آن تجمع ۷۵ هزار مسلح لبنانی به مناسبت اربعین حسینی حضور یافتند و هنگامی که اتومبیل امام موسی صدر وارد منطقة رأس‌العین شد، ۷۵ هزار شلیک هوایی صورت گرفت. در لبنان رسم است برای تجلیل از شخصیت‌ها شلیک هوایی می‌کنند که به معنای خوشحالی است.

حضرت مستطاب، سید الاعلام و حجت الاسلام جناب آقای صدردامت برکاته امیدوارم حالتان خوب باشد. از تلاش و جهاد شما در راه احقاق حقوق شیعیان و کوتاه کردن دست ستمکاران تشکر می‌کنم. امیدوارم خداوند شما را برای ما حفظ فرماید و در راه بسیج نیروهای جوان در راه خدا موفق بدارد و به جای نعمت‌های گذرا از نعمت‌های جاویدان بهره‌مند گرداند.

آن‌چه از امور طبیعی در اختیار ماست، از دست می‌رود و رستگاری از آن کسی است که امور فانی را در راه  رسیدن به باقی فدا کند و به نعمات جاویدان دست یابد. «قِیلَ ارْجِعُوا وَرَاءَکُمْ فَالْتَمِسُوا نُورًا» ۱. «وراء» که در این آیه ذکر شده، همین عالم طبیعت است، زیرا در این عالم می‌توان نورانیت حاصل کرد، و با رحلت از این  عالم بازگشتن محال است و دست‌یافتن غیرممکن.

از خداوند متعال می‌خواهم ما پیران را همچون جوانان گردانَد که نور فطرت در وجودشان خاموش نشده است.

و از آن جناب می‌خواهم که ما را دعا کنید که حُسن عاقبت نصیبمان شود و آنچه از عمرمان باقی مانده، همچون گذشته سودمند باشد.