اتفاقات اخیر جهان بازخوانی اندیشه امام موسی صدر را تقویت می کند

وی که یکی از شخصیت‌های باسابقه در حوزه گفتگوهای اسلامی در شبکه‌های تلویزیونی جهان عرب است افزود: طرح‌های تعایش ادیان و تقارب مذاهب با تحولات اخیر جهان در مناسبات اسلام و غرب و مسیحیت و نیز شیعه و سنی به بن بست‌های بزرگی رسیده است. نگرش گفتمان مشترک امام موسی صدر نقبی است در این لایۀ سخت و سنگین. ادبیات مشترک سازی برای جوامع و ملل، ادیان و مذاهب کار بسیار راهگشا و با اهمیتی است. در سایۀ این گفتمان مشترک تاریخ مناسبات ادیان و مذاهب با یکدیگر قابل نقد و واکاوی است. 

رایزن سابق فرهنگی ایران در لبنان با اشاره به دکترین امام موسی صدر در گفتمان مشترک ادیان و مذاهب گفت: این دکترین آن قدری که امروزه به کار بشریت می‌آید دیروز و در زمان خود امام موسی صدر مورد نیاز نبوده است. سازمان تفکر و عمل تقریبی در میان مذاهب اسلامی و ادوار مسیحیت و یهودیت از دین واحد اسلامی (امام صدر تعدد ادیان را نفی می‌کند و بار‌ها بر وحدت ادیان و تنوع شرایع اصرار دارد) معطوف به دستگاه فکری او قابل بازسازی است. 

موسس مرکز توسعۀ تحقیقات تمدن اسلامی در لبنان درباره افزایش روح سلفی‌گری در جهان گفت: اهمیت بازگشت به اندیشه امام موسی صدر در دو نکته اصلی است: یکی اینکه بازگشت به گذشته اگر به خاطر روح سلفیت و گذشته گرایی باشد سازنده نیست. در اینجا بازگشت ما به امام صدر پس از تأمل در زمانه است. روش بازخوانی‌ها اگر ناشی از درک دقیق زمانه و کاوش علمی اندیشه‌های تاریخ اصلاح گران باشد بی‌تردید خوانش‌هایی صورت می‌گیرد که به درد روزگار ما می‌خورد و گره از کار ما باز می‌کند. 

بعد دوم این امر به ظرفیت‌های بسیار استثنایی الگوی فکری امام موسی صدر باز می‌گردد. واقعیت این است که الگوی فکری و عملی امام موسی در عرصه‌های سیاسی و اجتماعی و حتی اخلاقی و نیز مرتبط با روش‌های فهم و تفسیر دین برای الان انقلاب و جهان و جهان اسلام دارای ارزش افزوده و مزایای نسبی فراوان است. در زمان ما بندرت مفسران دینی را سراغ داریم که با رویکرد گفتمانی و نگرش چند ساحتی و فراگیر و بویژه معطوف به عینیت و جامعه‌شناسی متن و اندیشه میراث اسلامی و تفسیرهای ناظر به واقع تحول گرایانه و اصلاحی به سراغ نواندیشی و روشنفکری دینی رفته باشند. امام صدر از این افراد است. اهمیت بازخوانی الگوی گفتمانی او نه تنها طرح‌ها و مکاتب اندیشۀ اصلاحگرایانۀ دینی را غنی می‌کند بلکه ما را به آستانۀ اجتهاد گفتمانی در عرصۀ دین می‌کشاند. البته او از عبارت این چنین و حتی از واژۀ گفتمان یا به تعبیر عربی آن (الخطاب) تصریح ندارد اما خوانش من از منظومۀ اندیشه و عمل او حکایت می‌کند از این نوع تفسیر از دین. 

وی با اشاره به حذف و ربودن امام موسی صدر از صحنۀ بین المللی گفت: این هزینۀ بسیار گرانقدری است که انقلاب اسلامی ایران پرداخت کرد. ریشۀ اصلی این اتفاق همدستی و همداستانی قدرت‌های استکباری، استبدادی، ارتجاعی و صهیونیستی برای از بین بردن اوست. موسی صدریکی از شگرف‌ترین فرصتهای بشریت برای وحدت ادیانی و مذاهبی بود. او در برابر سکولاریسم و ارتجاع شرق و غرب ایستاد و الگوی تمدن محور اسلامی مستقلی را معرفی کرد. مطالعۀ مقاله معروف امام صدر به نام ندای پیامبران که یک هفته قبل از نیست شدن او در روزنامه لوموند فرانسه در اول شهریور سال ۵۷ منتشر شد دست کم از نظر بنده عمیق‌ترین وصفی است که برای انقلاب اسلامی ایران تا آن زمان شده بود. شاید هم تا الان. این مقاله و برخی از نشانه‌های دیگر مرا قانع کرد که دنیای شرق و غرب هوشمندانه متوجه این نیروی استثنایی جهان شد و دریافت که موسی صدر بزرگ‌ترین بازوی جهانی سازی انقلاب نوین اسلامی امام خمینی خواهد بود. 

دکتر نجفعلی میرزایی روز دوشنبه ۲ آذر در بیست و ششمین نشست «اندیشه و عمل» با موضوع «گفتمان مشترک ادیان و مذاهب» از دیدگاه امام موسی صدر سخنرانی خواهد کرد. 

این نشست از ساعت ۱۶ تا ۱۸ در مؤسسۀ فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر واقع در تهران، میدان هفت تیر، بالا‌تر از مسجد الجواد، کوچه شریعتی، جنب مسجد الرضا، پلاک ۱۰، واحد ۲ برگزار می‌شود و حضور در آن برای عموم علاقه مندان آزاد است. 

نشست «گفتمان مشترک ادیان و مذاهب» از دیدگاه امام موسی صدر ۲ آذر برگزار می‌شود