نیم قرن تکاپو برای ساختن نسل فردا، گزارشی از موسسات امام موسی صدر

خانه ‌ای کوچک در شهر صور که امام موسی صدر در سال ۱۹۶۳ آن را بیت الفتاة (خانه دختران) نامگذاری کرد، اکنون به مؤسسه و آغوشی گرم برای هزاران دانش‌آموز دختری تبدیل شده که پدر و مادر خود را از دست داده‌اند یا به هر علتی زندگی آنان در تنگنا قرار گرفته است.

به گزارش روابط عمومی موسسه امام موسی صدر، «مؤسسات امام موسی صدر» که برخورد و عملکرد آن، مرزهای جغرافیایی و جمعیتی را پشت سر گذاشته، اکنون برای آینده خود چشم‌اندازی سرشار از امید و آرزو دارد و در راهبرد امروزی خود با اقتضائات زمان و نیازهای گروه‌های هدف، همسو و همگام است.

خط مشی مؤسسات و مراحل شکل‌گیری آن از زمان شروع فعالیت‌های رسمی-اش در سال ۱۹۷۳، آکنده از نوآوری و به کارگیری نیروهای علمی در راستای ایجاد یک پایگاه استوار اجتماعی است که ستون آن زن باشد.

پس از ربوده شدن امام صدر در ۳۱ اوت ۱۹۷۸، خواهر ایشان خانم رباب صدر مسئولیت تکمیل فعالیت مؤسسات و نظاممند کردن آن‌ها و همچنین پاسداری از عناصر تشکیل‌دهنده و دیدگاه‌ها و اهداف آن را بر عهده گرفت. این مؤسسات که مرکز اصلی آن در صور در قالب مجتمعی فرهنگی است، امروزه گسترش یافته است.

امسال به مناسبت پنجاه سالگی موسسات با به روزرسانی و پیشرفتی همسو با نیازهای اجتماعی گروه‌های هدف، همراه شده است.

در همین چارچوب اقدامات زیر انجام گرفته است: تأسیس مرکز مداخله زودهنگام [برای کودکان استثنایی] «اسیل» با مدیریت خانم ملیحه صدر دختر امام موسی صدر برای رسیدگی به کودکان دارای نیازهای خاص از سن یک روزه تا سه سالگی، افتتاح مرکز درمانی آسیب‌های نخاعی در ساختمان مرکز بهداشتی وابسته به مؤسسات در شهرک دردغیا.

افزون بر آن مؤسسات همواره به «توانمندسازی زنان» از راه فراهم کردن بستر آموزشی به‌ویژه آموزش‌های فنی وخرفه‌ای اهتمام ورزیده است، چرا که این آموزش‌ها آنان را برای ورود به زندگی و رویارویی با چالش‌های گوناگون اجتماعی آماده می‌کند.

سه سال پیش نجاد شرف الدین فرزند خانم رباب صدر مدیریت مؤسسات را بر عهده گرفت. او در رأس گروهی از فرهیختگان دانشگاهی افق‌هایی نو برای مؤسسات ترسیم می‌کند.

شرف الدین، مؤسسات را بر پایه اصول و دیدگاه‌های امام صدر اداره می‌کند‌ و به‌ویژه در مورد گروه‌های اجتماعی هدف به گونه‌ای عمل می‌کند که با راهبرد متمایز بودن و تخصصی بودن، سازگار و هماهنگ باشد.

فعالیت‌های مناسبت پنجاه سالگی مؤسسات، به گفت نجاد شرف الدین، بر چند اصل استوار است که همبستگی و همکاری و بهره‌وری در رأس آن‌ها قرار دارد و عناوین زیر از آن‌ها منشعب می‌شود: نقش نیروی انسانی در آموزش، توسعه، برنامه‌ریزی، نظام‌سازی، هدفمندسازی هزینه‌ها و گروه‌های هدف، تربیت کودکان، تأمین مراقبت‌های اولیه بهداشتی و توانمندسازی زنان.

مدیر موسسات امام موسی صدر تأکید دارد که فعالیت مؤسسات فرا‌تر از حد مذاهب و مناطق است و هیچ کس از دامنه آن مستثنی نیست. این دیدگاه برخاسته از باور‌ها و اصولی است که امام صدر مطرح و پایه‌گذاری کرد؛‌‌ همان امام صدری که تعصب ورزیدن و انزوا را برنمی‌تابید.

فعالیت مؤسسات در چند بخش تربیتی، اجتماعی، بهداشتی متمرکز است. در کنار آن فعالیت‌های حمایتی و فرهنگی در قالب کنفرانس‌ها، گفتگو‌ها و همایش-های تخصصی است.

بخش آموزش مددکاران اجتماعی از بخش‌های مختص به این مؤسسات است، که برای دانش‌آموزان دختر در مرحله دبیرستان فرصت تکمیل تحصیلات در چندین رشته دانشگاهی را فراهم می‌کند.

تحصیلات دخترانی که آموزش‌های ابتدایی خود را در مؤسسات گذرانده‌اند ودر مدارس صور تحصیل خود را ادامه می‌دهند نیز زیر پوشش مؤسسات است و نیازهای آموزشی آنان را تا رسیدن به مرحله دانشگاهی فراهم می‌کند. دخترانی که آموزش‌های فنی حرفه‌ای را برگزینند، در آموزشگاه آفاق وابسته به مؤسسات تحت پوشش قرار می‌گیرند.
مؤسسات امام صدر از نخستین مؤسساتی است که برای توانمندسازی زنان، تخصص‌های گوناگون و متنوع ارائه کرده و چندین دوره آموزش عکاسی نیز برگزار کرده که تاکنون ۳۲ دختر فارغ التحصیل شده‌اند. مؤسسات دوره‌های آموزشی برای افراد دارای نیازهای خاص در زمینه گل‌آرایی، محوطه سازی و باغبانی طراحی کرده است و به زودی برگزار خواهد کرد.

مؤسسات در حال زمینه‌سازی برای آغاز ساخت مجتمع آموزشی «دوحة الغد» در منطقه عرمون است. موسسات تلاش خواهد کرد تا این مرکز آموزشی فضایی مشترک برای همگرایی و همفکری میان لبنانیان با گرایش‌ها و باورهای گوناگون باشند.

در کنار مأموریت‌های آموزشی و اجتماعی، مسئله بهداشت نیز بخش مهمی از فعالیت‌های مؤسسات امام صدر را به خود اختصاص داده است. نخستین فعالیت مؤسسات در این زمینه در سال ۱۹۸۶ با افتتاح نخستین مرکز بهداشتی در شهرک صدیقین آغاز شد و سپس دایره این مراکز بهداشتی به مناطق شهابیه، دیر سریان، طیبه، جل البحر، کفرحتی، عیتا الشعب، صور و عیترون گسترش یافت و اخیرا نیز مرکز درمانی آسیب‌های نخاعی در دردغیا افتتاح شد که نخستین مرکز درمانی در نوع خود در منطقه است.

مؤسسات به رعایت معیارهای آموزشی اهتمام می‌ورزد و خود را متعهد می‌داند که در توانمندسازی زنان در زمینه‌های فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی پیشرو باشد. افزون بر آن مکانی امن و آراسته برای نگهداری از کودکان و پرورش آن‌ها فراهم کند تا گذشته از سرپرستی همه‌جانبه از آنان، چه در داخل مجتمع فرهنگی وابسته به مؤسسات در صور و چه در درون خانواده‌هایشان، رشد اجتماعی و آموزش همگانی را نیز برای آنان تأمین کند؛ همچنان که مراقبت‌های بهداشتی اولیه و مراقبت‌های همه‌جانبه و کامل از لحاظ کیفیت و استاندارد را نیز فراهم کرده است تا پاسخ‌گوی نیازهای مردم این منطقه‌ها در شرایط گوناگون اجتماعی و اقتصادی و بهداشتی باشد.