تلاش‌های امام صدر برای آزادی زندانیان و ربوده‌شدگان ـ  امام خمینی

تلاش‌های امام صدر برای آزادی زندانیان و ربوده‌شدگان ـ امام خمینی

«ما به سوگند خود بر دفاع از مظلوم ـ‌هر که باشد‌ـ در برابر ستمگر ـ‌هر اندازه قدرت داشته باشد‌ـ پایبندیم.» این سخن امام موسی صدر است وقتی در مجلس اعلای شیعیان گروهی از شیعیان را به حضور پذیرفت که از نزدیکان سربازان تحت بازجویی دادگاه نظامی بودند. آنان از امام خواستند برای آزادی آن سربازان تلاش کند و امام در حضور این هیئت تأکید کرد که ستم را از سوی هر کس باشد نمی‌پذیرد. 

در طول جنگ های داخلی لبنان که گروگان گیری و ربایش افراد گسترش یافته بود، امام موسی صدر در مقام رئیس مجلس اعلای شیعیان لبنان، تلاش های فراوانی را برای رایزنی با طرف های درگیر و آزادی اسیران و ربوده شدگان انجام می داد؛ تا حدی که گروهی از جوانان فرهیخته و برگزیدۀ شیعه به امام انتقاد می کردند که مجلس اعلا تبدیل شده است به «کمیتۀ ارتبطات» برای آزادی افراد ربوده شده.
 
مردی که امروز، ۳۶ سال از ربودن و اسارتش می‌گذرد، در سال‌هایی که در جامعه حضور داشت، هرجا که توانست، از انسان دفاع کرد. جالب‌تر اینکه بار‌ها به کمک افراد دربند شتافت. 

در سلسله مطالب «تلاش امام صدر برای آزادی زندانیان و ربوده‌شدگان» چند نمونه از رفتار امام موسی صدر را در قبال افرادی که به نحوی گرفتار زندان و اسارت شده‌اند، مرور می‌کنیم تا به یاد داشته باشیم مردی که امروز عدد سال‌های اسارتش به ۳۶ رسید، برای آزادی انسان چه تلاش‌هایی کرده است. 

بخش اول: امام خمینی

پس از حادثه حمله مزدوران شاه به مدرسه فیضیه قم و دستگیری امام خمینی و حادثه ۱۵ خرداد ۱۳۴۲، امام موسی صدر تماس‌هایی با علمای بزرگ برقرار کرد و در محافل مختلف بین المللی موضوع بازداشت امام خمینی را مطرح کرد. این اقدامات وی در آزادی امام خمینی تأثیرگذار بود. 

امام صدر در سفری پنج روزه به دعوت واتیکان عازم ایتالیا و در شهر رم با استقبال گرمی روبه‌رو شد و برای حضور در مراسم تاجگذاری پاپ ژان پل ششم دعوت شد. امام صدر نیز موضوع دستگیری امام خمینی در ایران و مواضع علما و حکومت ایران را برای مقامات واتیکان تشریح کرد. 

بدین ترتیب، امام صدر نخستین روحانی مسلمان بود که به واتیکان سفر کرد. این سفر تاریخیِ بی‌سابق هبرای مسیحیان و مسلمانان اهمیت خاصی داشت و تجلی جلوه‌هایی از آزاداندیشی ایشان بود. برخی افراد از این سفر ناخشنود بودند و در برابر آن موضع‌گیری و از آن انتقاد کردند. 

پس از آن، امام صدر سفر خود را به سوییس و فرانسه و بلژیک و اسپانیا و الجزایر و مراکش ادامه داد و دانشگاه‌ها و مؤسسات علمی از ایشان استقبال کردند. امام صدر در آن سفرها با شخصیت‌های مهم تماس گرفت و روزنامه‌های مهم جهان و فعالان اجتماعی ژنو و هامبورگ و پاریس و بُن و دیگر مناطق را از موضوع دستگیری امام خمینی آگاه کرد. آیت‌الله خویی، مرجع بزرگ شیعیان جهان، در این خصوص می‌گوید: «سفر سید موسی [صدر] نقش اساسی در آزادی سید خمینی داشت.» 
منبع: کتاب سیره و سرگذشت امام موسی صدر، جلد ۱، ص۱۲۷

منبع: مؤسسۀ فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر