انسان خود جامعه صالح یا ناصالح را می‌سازد

امام موسی صدر: ما می‌توانیم با آگاهی از ویژگی‌های مدیر مدرسه یی درباره آن مدرسه داوری کنیم. همچنین از طریق ویژگی‌های رییس اداره درباره اداره و از طریق صاحبان هر موسسه یی درباره آن موسسه داوری کنیم. خداوند هستی را آفریده و او نیکو‌ترین آفریننده هاست. پس هستی نیکو‌ترین مخلوقات است و انسان نیز نیکو‌ترین مخلوقات. هستی را بی‌کم و کاست و آدمی را با فطرتی نیکو آفریده.

بر این اساس اینکه جامعه و وضعیت آن ساخته آدمی است، این بشر است که جامعه یی صالح یا ناصالح می‌سازد. ما نمی‌توانیم همه هستی را در چارچوب علم امروز که ساخته آدمی است، محدود کنیم. چه بسا آدمی در آینده از چیزهایی آگاهی یابد که امروز نمی‌داند. پس «آنچه با علم سازگار یا ناسازگار است» و «آنچه با عقل سازگار یا ناسازگار است»، عباراتی محدود هستند.

عقل یعنی آنچه اندیشه و ادراک بشر تا امروز به آن رسیده و علم یعنی آنچه ادراک و تجارب بشر به آن دست یافته است. چگونه می‌توانیم همه موجودات را بشناسیم زیرا ادراکات ما محدود است. نمی‌توانیم در تفسیر معجزات افراط و تفریط کنیم. نص آیه می‌گوید: «الم یجعل کیدهُم فِی تضلِیلٍ و ارسل علیهِم طیرا ابابِیل.» در واقعیت دسته دسته پرندگانی آمدند و سنگ‌هایی گل اندود به سوی سپاهیان پرتاب و آنان را چون کاه پس مانده کردند.