ماه رمضان و امام موسی صدر: مقدمه

نگاه امام موسی صدر به ماه رمضان نگاهی ویژه است. امام صدر علاوه بر تدقیق در مفاهیمی چون «نزول قرآن»، «روزه‌داری» و «شب قدر» توجه ویژه به ارتباط این مفاهیم دینی با زندگی انسان دارد. و بنابراین، می‌توان گفت که بینش امام موسی صدر در تفسیر آیات کلام الله مجید و فهمی که از قرآن کریم ارایه می‌کند، بینشی زندگی‌محور است. او همچنان که از این جمله‌ی مشهور او پیداست: «دین پیش از آن‌که توشه‌ای برای آخرت باشد، والاترین وسیله برای زندگی است» معتقد است که قرآن و به طور کلی دین برای خدمت به انسان و بهبود بخشیدن به زندگی او آمده است. این نگاه امام موسی صدر باعث شده است تا تفاسیر وی از قرآن، دارای ویژگی خاصی باشد و نگاه او به آیات قرآن سرشار از مفاهیم راهگشا و کاربردی برای زندگی بهتر انسان بر زمین باشد.

امام موسی صدر معتقد است: «تأمل و تعمق در قرآن کریم و مطالعه نو به نوی آن، در برابر انسان مسلمان معانی بدیع و درستی قرار می‌دهد که با تفاسیر گذشته و آنچه از آن تفاسیر استنباط شده، متفاوت است وهیچ مانعی برای استناد و عمل به این معنایِ نو وجود ندارد، و هیچ تناقضی میان آن‌ها و معانی پیشین مفسران نیست، زیرا که متکلم خداوند است و فهم همۀ این معانی از قرآن ممکن.»

به مناسبت حلول ماه مبارک رمضان، ماه قرآن و بهار کلام وحی، در نظر داریم که هر روز بخش کوتاه و آموزنده‌ای از گفتارهای امام موسی صدر را دربارۀ ماه مبارک رمضان و تفسیر قرآن کریم منتشر کنیم. باشد که مورد استفاده خوانندگان و قدمی کوچک برای آشنایی با اندیشه‌های امام موسی صدر باشد.

مباحث تفسیری امام موسی صدر به فارسی، در دو کتاب «برای زندگی» و «حدیث سحرگاهان» جمع‌آوری و منتشر شده است. «برای زندگی» دربردارندۀ تفسیر سور قصار است که درس‌گفتارهای امام برای کادرهای جنبش امل بوده است و هدف آن آشنایی ژرف کادرها با قرآن و آموزه‌های اسلام بوده است.

«حدیث سحرگاهان» گفتارهای تفسیری امام موسی صدر در سحرگاهان ماه مبارک رمضان است که از رادیو لبنان پخش شده است. این گفتارها را می‌توان عصارۀ اندیشه و فکر امام موسی صدر دانست، زیرا در آخرین سال‌های حضور ایشان در لبنان، پیش از ربودن ایشان بیان شده است.

اندکی بعد از ایراد این گفتارهای تفسیری در رادیو لبنان، در شهریورماه 1357، دست جنایتکار قذافی، امام موسی صدر را در لیبی ربود و از آن هنگام تا کنون، به‌ویژه پس از سرنگونی نظام قذافی، تلاش‌ برای آزادی امام موسی صدر و دو همراهش، ادامه داشته است.

از خداوند بزرگ مسئلت داریم که در این ماه مبارک دعای مشتاقان دیدار و تشنگان اندیشۀ زلال امام موسی صدر را مستجاب کند و به‌زودی شاهد پایان اسارت او و دو یارش باشیم.