روزشمار اعتصاب غذا: روز دوم (هفتم تیر 1354)

روزشمار اعتصاب غذا: روز دوم (هفتم تیر 1354)

اشاره: امام موسی صدر از روز جمعه، 27 ژوئن 1975 (ششم تیر 1354 شمسی / هفدهم جمادی الثانی 1395 قمری) در مسجد صفای مجتمع آموزشی عاملیه در اعتراض به جنگ های داخلی لبنان دست به اعتصاب غذای نامحدود زد و در بیانیه ای تاریخی، خواسته های خود را، که پایان خونریزی و برقراری آتش بس از طرف همۀ نیروها و موارد دیگر بود، اعلام کرد. گروه های بسیاری از مردم در این اعتصاب با او همراه شدند و هزاران نفر از بعلبک و شهرهای دیگر جنوب به سوی بیروت سرازیر شدند. در نهایت در روز یکم ژوئیه، (دهم تیر 1354) امام با انتشار پیامی، پس از چهار روز به اعتصاب غذای خود پایان داد.

الف. همۀ شهرها و روستاهای جنوب دیروز در اعتراض به جنایت های حزب فالانژ در منطقۀ شیاح و در حمایت از موضع امام صدر و تحصن ایشان اعلام اعتصاب عمومی‌ کردند.

ب‌. تحصن امام صدر با حمايت همه جانبۀ محافل دینی و سیاسی و ملی روبه‌رو شد. در روز دوم تحصن پاتريارک خریش در تماس با امام و با اعلام حمایت از اقدام ایشان گفت: «این اقدامي فرخنده است و جای بسی امیدواری است که موجب نجات میهن و از سرگیری گفت‌وگو میان همۀ طرف‌ها شود.» امام ضمن تشکر از پاتريارک گفت: ‌«هیچ تردیدی ندارم که همزیستی میان فرقه‌ها بسیار عميقتر و ریشه‌دارتر از بحران کنونی لبنان است.»

امام در تماس با رهبران منطقۀ بعلبک- هرمل و جنوب از آنان خواست ساختمان هیچ نهاد رسمی اشغال نشود، کسی برای تظاهرات بیرون نیاید و جاده‌ها بسته نشود. امام همچنین با گروهی از انجمن زنان جبل عامل ملاقات کرد. آنان از امام خواستند به ایشان نیز اجازۀ تحصن دهد. امام پس از صحبتی طولانی، ‌با درخواست آنان موافقت کرد. امام شخصیت‌ها‌ی سیاسی و دینی از فرقه‌های گوناگون را نیز به حضور پذیرفت.

ج‌. امام در سخنانی خطاب به نمازگزاران گفت: «اگر می‌خواستیم این بحران را با دست بردن به اسلحه حل کنیم، مي‌توانستيم چنین کنیم؛ ولی در این صورت نه تنها بحران حل نمی‌شد، بلکه کشور بیشتر متلاشی می‌شد… ما دوری از خشونت را و راه مسالمت‌آمیز را در پیش خواهیم گرفت. روش و خط مشی ما این است.»

[آرشیو جنبش امل]

د‌. آقاي شارل حلو، رئیس جمهور سابق، برای همراهی با تحصن امام، در مسجد حضور یافت و در پایان سخنان خود گفت: «اگر دست زدن در مسجد جایز بود، مدتی طولانی برای شما (امام) دست می‌زدم. … امام صدر الگوی والای فداکاری برای بازگرداندن لبنان به کشور ارزش‌ها و گفت‌وگو است. او برای ما الگوی ارجمندی در این راه است و همین عامل ما را بر آن می‌دارد که به دنبال راه حل باشیم.»

هـ. بعد از ظهر آقای کمال جنبلاط به مسجد آمد و به امام صدر گفت: «حضرت امام! ان شاء الله تحصن شما ضربۀ نهايي شمشیر برای حل مشکل است؛ زیرا برای حل برخی مشکلات باید شمشیر کشید، خواه از راه تحصن مسالمت‌آمیز به نام همۀ لبنانیان بیدار، یا از راه تلاش خیرخواهان و مبارزۀ مردم برای دفاع از خودشان، به‌ویژه در منطقۀ شیاح قهرمان که ستم نظام را تحمل کرده و در برابر آن ایستاده است؛‌ یعنی یا از راه تحصن به شیوۀ گاندی و یا از راه شمشیر به دست گرفتن به شیوۀ امام علی.»

امام صدر نیز گفت: ‌«در این دو روز منطقۀ شیاح با توپ ها‌ی 120 میلیمتری از منطقۀ سن الفیل بمباران شده و 35 بمب بر سر آن ریخته شده است؛ فرض کنیم دو طرف در شیاح و عین الرمانه درگیر بوده‌اند؛  آیا بمباران مردم بی‌دفاع با توپ ها‌ی میدان جنگ جایز است؟»

وی افزود:‌ «همۀ امید ما این است که گامی که برداشته‌ایم گامی برای تقويت مواضع افراد خیرخواه و پاک برای پشت سر گذاشتن بحران باشد.»

و. عصر هنگام، امام در گفت‌وگو با روزنامه‌نگاران دومین پیام خود را منتشر کرد..

[روزنامۀ النهار، 1975/6/29]

ز‌. در ادامۀ واکنش به اقدام امام صدر، شهر امام (صور) اعتصاب کرد و مردم راههای ورودی را با آتش زدن لاستیک بستند و روستاهای صیدا و زهرانی نیز در حمایت از امام اعتصاب سراسری کردند.

علمای شیعه در جنوب در دفتر مفتی محمد جواد شرف‌الدین گرد هم آمدند. در این جلسه که به ریاست شیخ موسی عزالدین برگزار شد، مطران جورج حداد، کشیش مسیحی‌هاي روم کاتولیک در صور و پدر لوقا عسیلی کاهن فرقة لاتینی مسیحیان و پدر عیسی موسی و مونسینیور مارون صادر به نمایندگی از سوی کشیش یوسف الخوری نیز حضور داشتند. شرکت‌کنندگان در این جلسه در بیانیه‌ای با اعلام حمایت از همة مواضع امام صدر که به دنبال اصلاح و آرام کردن اوضاع و جلوگیری از خون‌ریزی است، از رؤسای فرقه‌های لبنانی و رهبران سیاسی خواستند تا در کنار امام صدر در یک صف برای مصلحت کشور تلاش کنند. آنان همچنین از مسئولان خواستند با دستانی فولادین، دست تجاوزگران و کینه‌توزان و عاملان فتنه و آشوب را قطع کنند. سپس اجتماع‌کنندگان به طور دسته جمعی به سوی مجتمع آموزشي عاملیه به راه افتادند تا همگام با امام در تحصن شرکت کنند.

جنبش محرومان در صور با انتشار بیانیه‌ای از اهالی خواست صبح روز یکشنبه در برابر باشگاه فرهنگی امام صادق (ع) تجمع کنند تا از آنجا برای شرکت در تحصن امام صدر به سوی بیروت حرکت کنند. در این بیانیه از اهالی خواسته شده بود از حمل اسلحه خودداری کنند.

جبهة احزاب و نیروهای ملی و ترقی‌خواه نیز پس از نشست خود با صدور بیانیه‌ای از موضع امام صدر و تحصن او حمایت کردند.

ح. در منطقۀ بعلبک- هرمل افراد مسلح به خیابانها آمدند و در تأیید امام صدر شعارهایی دادند و خواستار ریاست جمهوري او شدند. در محلۀ سفری افرادی از آل القاق با ایجاد ايست بازرسي مسلحانه، رفت و آمد را از مسیر بعلبک متوقف کردند. در تمنین، قصر نبا، بدنایل، بیت شاما و حوش الرافقه نیز تظاهرات مسلحانه برگزار شد و جاده اصلي بسته شد. در شهر بعلبک افرادی مسلح صبح هنگام، به فرمانداری رفتند و پس از تخلیة آن‌ها، در آنجا تحصن کردند. در محلهها‌ نیز با ایجاد ايستهای بازرسي راهها بسته شد و گروههای مسلح از روستای نبی شیث به حی الجامع در ریاق، که اهالی آن تحصن کرده بودند، رفتند و افرادی مسلح وارد پاسگاه بیت شاما شدند و پس از اخراج نیروهای آن، در آنجا تحصن کردند.

ط. جمعیت انبوهی از شهرها و مناطق گوناگون به مسجد صفا آمدند و در تحصن امام صدر شرکت کردند و شور و احساسات خود را در دفتر ملاحظات مراسم تحصّن تبت کردند.

[آرشیو مجلس اعلای شیعیان لبنان]

منبع: روابط عمومی مؤسسۀ امام موسی صدر