1978, بحران جنوب تا ربودن در لیبی, فعالیت‌های امام
1978- وخامت اوضاع و فراخوان ایجاد تشکل یکپارچه لبنان
ترور تونی فرنجیه
در پی ترور تونی فرنجیه، فرزند سلیمان فرنجیه، رئیس‌جمهور اسبق لبنان، امام صدر به همراه شیخ محمدیعقوب و حسین الحسینی برای عرض تسلیت به وی عازم اهدن شدند. پس از آن، امام در گفت‌وگو تصریح کرد:
روز ۱۳ ژوئن برای حمله به اهدن انتخاب شد و این انتخاب با هدایت اسرائیل صورت گرفت تا نگاه‌ها را از جنوب به شمال معطوف کند و افکار عمومی، که اسرائیل را برای خروج کامل از خاک لبنان تحت فشار قرار داده است، منحرف شود. این کشتار را انجام دادند تا علاوه بر منحرف کردن نگاه‌ها از اسرائیل، کرامت و عزت ما را در جهان خدشه‌دار کنند و دیگر کسی به اسرائیل کاری نداشته باشد و آنان بتوانند روند عقب‌نشینی و خروج از لبنان را متوقف کنند.
ایشان در ادامه و درخصوص استعفای رئیس‌جمهور گفت: ما و جناب سلیمان فرنجیه (رئیس‌جمهور پیشین) همۀ تلاش خود را کرده‌ایم و به این کار ادامه می‌دهیم تا از استعفای جناب سرکیس جلوگیری کنیم. امام در خصوص راه رسیدن به صلح در لبنان تصریح کرد: «راه‌حل واضح است و ابهامی در آن وجود ندارد. تلاش‌ها برای دستیابی به امنیت منطقه‌ای باید متوقف شود و مسئولیت تأمین امنیت و ثبات در کشور به دولت مشروع و قانونی محوّل شود.» [۱]
فراخوان ایجاد تشکل یکپارچۀ لبنان
امام صدر پس از سفرهای پی‌درپی، در تاریخ ۱۹۷۸/۷/۱۹، بیاناتی ایراد کرد که در بخش‌هایی از آن چنین آمده بود:
اوضاع کلی کشور در همۀ عرصه‌ها و در تمامی مناطق نگران‌کننده است و لازم است هریک از هم‌وطنان در حد توان و نیروی خود برای مشارکت در نجات کشور وارد عمل شوند. به عنوان نمونه، جنوب اکنون با مشکلات جدیدی مواجه شده است. افرد مسلح در نوار مرزی و با همکاری دشمن صهیونیستی، خانه‌ها را تخریب می‌کنند، مزارع را از بین می‌برند و ساکنان منطقه را به همکاری نظامی با دشمن وامی‌دارند و اگر چنین نکنند، در معرض آوارگی و دستگیری و شکنجه قرار دارند. روستای رشاف ویران شده است. خانه‌های بنت‌جبیل و مارون‌الرأس و دیگر روستا‌ها به‌طور مستمر گلوله‌باران می‌شود و روستای حانین به کلی محو و نابود شده و فقط یک خانه از آن باقی مانده است.
آشوب همه‌جا را فراگرفته است و از امنیت خبری نیست. در مناطق شمال و شرق و بیروت، پیامدهای درگیری‌ها هنوز جان‌ها را می‌آزارد و بحران شدید حاکم بر منطقه همه‌چیز را به سوی آغاز جنگ به پیش می‌برد. حاکمیتِ مشروعِ دولت و نیروهای بازدارندۀ عرب همواره در معرض تجاوز و تضعیف قرار دارد، بی‌آنکه جایگزینی برای آن‌ها وجود داشته باشد. در چنین اوضاعی، لازم بود گروه‌ها و جریان‌های لبنانی و شخصیت‌های ملی را به اتخاذ موضع یکسان و منسجم فراخوانیم، به‌گونه‌ای که با هرگونه تجزیه‌طلبی مخالفت و همکاری با دشمن صهیونیستی محکوم شود. حمایت و پشتیبانی از میهن و هم‌وطنان در گرو حمایت از حاکمیت مشروع دولت و احیای نهاد‌ها و سازمان‌های ملی است، نه پناه بردن به شبه‌نظامیان و نیروهای امنیتی خصوصی و دشمنان. از این رو، همۀ تلاش و کوشش ناچیز خود و برادرانم را در راه تشکیل تشکل یکپارچۀ لبنان به کار گرفته‌ام. جبهه‌ای که در نجات میهن نقش عمده خواهد داشت.
در ادامه، امام خاطرنشان کرد که دیدار ایشان با سلیمان فرنجیه و رشید کرامی فرصت مناسبی برای مطرح کردن این پیشنهاد بوده و آن دو از این طرح استقبال فراوان کرده‌اند. [۲]
ضرورت برپایی کنفرانس محدود سران عرب
امام صدر در مصاحبه با روزنامۀ اماراتی الخلیج خواستار برپایی کنفرانس محدود سران عرب با شرکت برخی کشورهای عربی، به‌ویژه سوریه و عربستان سعودی و کویت و الجزایر و لیبی، به‌منظور بررسی بحران لبنان شد. ایشان، همچنین، تصریح کرد که اختلافات میان اعراب در لبنان بازتاب دارد و علل بحران لبنان از موضع‌گیری‌های سیاستمداران لبنانی نشئت گرفته است. امام ضمن تأکید بر ضرورت خلع سلاح تمامی افراد مسلحِ حاضر در لبنان، نیروی بازدارندۀ عربی را گزینۀ مناسبی برای این مأموریت برشمرد. امام خاطرنشان کرد که پس از خروج سلیمان فرنجیه از جبهۀ لبنانی و سقوط جریان چپ افراطی (که تشکیل ادارات محلی را خواستار شده بودند،) خطر تجزیۀ لبنان از بین رفته است. ایشان با اشاره به اینکه عرصۀ لبنان از کینه‌توزی‌ها و انگیزه‌های سیاسی و سلاح آکنده است، احتمال ترور اشخاص در آینده را منتفی ندانست. [۳]
——
[۱]. النهار، ۱۹۷۸/۷/۱۵.
[۲]. النهار، ۱۹۷۸/۷/۲۰.
[۳]. النهار، ۱۹۷۸/۷/۲۴.
منبع: سیره و سرگذشت امام موسی صدر، چاپ دوم، ج ۲، ص ۳۱۸ – ۳۲۰
مؤلف: هیئت رئیسه جنبش امل
مترجم: مهدی سرحدی