۱۹۷۵- زمینه‌های جنگ داخلی لبنان

۱۹۷۵- مجلس اعلای فِرَق لبنان

در ادامۀ تلاش‌ها برای حل بحران داخلی لبنان و خاموش کردن آتش فتنه و از میان بردن رویکردهای فرقه‌ای، امام صدر پیشنهاد تشکیل مجلس اعلای فِرَق لبنان را مطرح کرد. هدف از تشکیل چنین مجلسی، گِرد آوردن همۀ فرقه‌ها و توجه دادن آحاد جامعه به ماهیت حقیقی و پایدار ارزش‌های معنوی ادیان بود. به عقیدۀ امام صدر نشست رهبران معنوی فرقه‌ها و اقدام آنان برای تبیین حقیقت ادیان فرصت مناسبی برای تبادل نظر و دلیلی کافی برای اثباتِ نبودِ تعارض میان رهبران ادیان به شمار می‌آمد. امام صدر گفت‌وگوی اسلام و مسیحیت را، که بیش از ده سال پیش در نهاد هم‌اندیشی لبنان (الندوة اللبنانیة) آغاز شده بود، به حاضران یادآور شد و با اشاره به دستاوردهای فرهنگی و اجرایی حاصل از نشست‌های مفید سال‌های گذشته در سطوح مختلف، اظهار امیدواری کرد که آن تلاش‌ها با تشکیل مجلس اعلای فِرَق لبنان به بار نشیند و صفحه‌ای جدید در تاریخ ادیان و تاریخ لبنان گشوده شود. 
امام در ادامه تصریح کرد: «هریک از گروه‌ها از عیوب و کاستی‌های خود آگاه است و تأثیر اقدامات دیگر گروه‌ها را نیز درک می‌کند و زمانی که هر گروه این حقایق را پیش روی خود عیان ببیند، فرصت اتخاذ مواضع و اقدامات مؤثر برای رویارویی با اوضاع موجود پدید می‌آید.» امام جامعۀ لبنان را مناسب‌ترین عرصه برای اجرای تجربه‌ای عملی در این زمینه نامید. [۱] 

امام صدر با تلاش برای غلبه بر بحرانِ مهمِ پیش روی لبنان، آن را «خطرناک‌ترین چالشی که از زمان استقلال لبنان، سرنوشت این کشور و منطقه، به‌ویژه فلسطین و سوریه، را تهدید می‌کند»، خواند. امام از همگان دعوت کرد که بی‌تفاوتی پیشه نکنند و تماشاگر نباشند و در صورت مشاهدۀ یک تک‌تیرانداز یا توپ خاموش ننشینند. ایشان با فراخواندن مردم به بازگشایی فروشگاه‌ها و رفت و آمد در خیابان‌ها و افزایش دیدار‌ها، از آنان خواست با برپایی راهپیمایی آرام از مناطق مختلف به سوی پایتخت و از منطقۀ شرقی بیروت به منطقۀ غربی و بالعکس [۱]، با حضور کودکان و مادران و جوانان و پیشاهنگان، خیابان‌های شهر‌ها و پایتخت را از شور و نشاط لبریز کنند و محبت و همدلی را در کشور گسترش دهند. [۲] 
امام صدر این تلاش‌های خستگی‌ناپذیر را برای پایان دادن به وضعیت بحرانی کشور صرف می‌کرد تا به طرف‌های درگیر و به تمام جهانیان ثابت کند که لبنانیان از هر گروه و فرقه‌ای که باشند با هموطنان و برادران خود مشکلی ندارند و، بدین‌ترتیب، تمامی بهانه‌هایی که برای به کارگیری زور و خشونت وجود داشته است، از میان برود و نقاب از چهرۀ انحصارطلبان مرتبط با محافل خارجی برداشته شود، و مهم‌تر از همه اینکه نقشه‌های دشمن صهیونیستی برای نابودی مقاومت فلسطین و تضعیف لبنان نقش بر آب شود. 

——
[۱]. ماندی مورنینگ، ۱۹۷۵/۶/۸؛ مسیرة الإمام ‌السید موسی ‌الصدر، ج ۵، ص ۳۳۶ و۳۳۷. 

[۲]. منطقۀ شرقی بیروت، مسیحی‌نشین و منطقۀ غربی آن مسلمان‌نشین بود. 

[۳]. النهار، ۱۹۷۵/۶/۱۶.

منبع: سیره و سرگذشت امام موسی صدر، چاپ دوم، جلد ۲، صفحه ۳۵-۳7

مؤلف: هیئت رئیسۀ جنبش امل

مترجم: مهدی سرحدی