۱۹۷۵- امام صدر و کابینۀ نظامیِ سلیمان فرنجیه

در پی بحرانی شدن اوضاع، رئیس‌جمهور، سلیمان فرنجیه، به تشکیل دولت نظامی به جای کابینۀ رشید الصلح متوسل شد. [۱] این اقدام واکنش‌های گسترده‌ای را در پی داشت و در تاریخ ۱۹۷۵/۵/۲۴، نشستی به‌منظور بررسی موضوع دولت جدید با حضور امام صدر و شیخ حسن خالد، مفتی اهل سنت لبنان، و شیخ ابوشقرا، رهبر دروزی‌ها و وزرا و نمایندگان و شخصیت‌های برجستۀ اسلامی در محل دارالفتوای بیروت برگزار شد. 

امام صدر در اعلام موضع خود از دخالت دادن ارتش لبنان، که وظیفۀ اصلی آن دفاع از میهن و مقابله با دشمن صهیونیستی است، در قضایای داخلی انتقاد کرد و تشکیل چنین کابینه‌ای را مغایر با دموکراسی و تهدیدکنندۀ آزادی و همزیستی خواند. [۲] فرنجیه، رئیس‌جمهور لبنان، نیز در برابر فشار‌ها و انتقادات تسلیم شد و پس از دیدار با عبدالحلیم خدّام، وزیر امور خارجۀ سوریه، رشید کرامی را مأمور تشکیل کابینه کرد تا جانشین کابینۀ نظامی شود که در ۲۶ می‌‌استعفا کرده بود. [۳] 

پس از استعفای کابینۀ نظامی، رشید کرامی نتوانست دولت جدید را تشکیل دهد. امام صدر به‌منظور جلوگیری از تکرار مصیبت‌ها، مردم را به حضور در صحنه فراخواند، به‌ویژه آنکه نشانه‌هایی از تفرقه و جناح‌بندی‌های خطرناک پدیدار شده بود. امام بدون فوت وقت با حافظ اسد، رئیس‌جمهور سوریه، و یاسر عرفات، رئیس سازمان آزادی‌بخش فلسطین، و بسیاری از شخصیت‌های فرقه‌های مختلف دیدار کرد تا مشکل تشکیل کابینه را حل کند. [۴] 

در تاریخ ۲۶ می‌۱۹۷۵، نشستی با حضور عبدالحلیم خدام، وزیر امور خارجۀ سوریه، و سرتیپ ناجی جمیل و کمال جنبلاط و صائب سلام و عبدالله الیافی، دو نخست‌وزیر سابق، و دیگر شخصیت‌های لبنانی از جمله امام صدر، در منزل شیخ حسن خالد، مفتی اهل سنت لبنان، برپا شد. هدف از آن نشست پایان دادن به بی‌ثباتی امنیتی و سیاسی و رفع موانع موجود بر سر راه تشکیل کابینه اعلام شده بود. حاضران بر نخست‌وزیری رشید کرامی تأکید کردند و با اشاره به مخالفت برخی افراد با حضور اعضای کتائب در میان وزرای کابینۀ جدید، امام صدر ضمن اعلام مخالفت با این مسئله، بر جلوگیری از تحریم حزب کتائب تأکید کرد. [۵] 

——

[۱]. کابینۀ نظامی به ریاست سپهبد نورالدین رفاعی و با عضویت سرلشکر اسکندر غانم، فرماندهِ ارتش، و سرلشکر سعید نصرالله، رئیس ستاد ارتش، و سرتیپ موسی کنعان، معاون ستاد ارتش، و سرتیپ فوزی خطیب و سرتیپ فرانسوا ژناردی و سرهنگ زین مکی و لوسیان دحداح، رئیس هیئت‌مدیرۀ بانک المشرق، تنها عضو غیرنظامی کابینه، تشکیل شد. النهار، ۱۹۷۵/۵/۲۴. 

 [۲]. النهار، ۱۹۷۵/۵/۲۸. 

 [۳]. حرب لبنان، ص ۱۷۳ و ۱۷۴. 

 [۴]. رضا، عادل، ه‌مان، ص ۱۲۷. 

 

 [۵]. اسناد جنگ لبنان، ج ۱، ص ۲۶۱ و ۲۶۲.