۱۹۷۵- زمینه‌های جنگ داخلی لبنان

۱۹۷۵- توقیف روزنامه‌ها برای جلوگیری از جنگ

با آشکار شدن شکاف در جامعۀ لبنان و وقوع رویدادهای سریع و پی‌درپی و واکنش‌های متعاقب آن‌ها که به نظر می‌رسید از پیش طراحی‌شده بود؛ و به دنبال موضع‌گیری‌های روشن امام صدر برای مشخص کردن عاملان اصلی این وقایع و پشتیبانان آن‌ها؛ و تلاش او برای اینکه به افکار عمومی نشان دهد که حکومت در آن حوادث نقش اصلی را داشته است و اقداماتش برای جلوگیری از اجرای نقشه‌های حکومت؛ دولت لبنان را به اتخاذ تصمیماتی واداشت که درستی گفته‌های امام صدر را آشکار می‌کرد. چهارده روزنامه به اتهام نقل اخباری از قول برخی افسران صیدا و هفت روزنامه نیز به اتهام درج سخنان امام صدر در مراسم هفتمین روز شهادت معروف سعد، توقیف و به دادگاه معرفی شدند. [۱] 

در پی این اقدام دولت، امام صدر در تاریخ ۱۹۷۵/۳/۲۲و در مقر مجلس اعلای شیعیان در حازمیه، به‌منظور تجلیل از رسانه‌ها و حمایت از ورود آن‌ها به نبرد آزادی‌خواهی ضیافتی ترتیب داد. امام در آن مراسم بر این نکته تأکید کرد که آنچه در روزنامه‌ها منتشر شد و توقیف آن‌ها را در پی داشت، تأثیر عمده‌ای در جلوگیری از جنگ و خشونت داشت. امام در ادامه به دولت درخصوص اتخاذ مواضع جدی‌تر، شامل اعتصاب و تحصن و برگزاری راهپیمایی‌های مردمی و حتی تحریم اخبار دولت و دولتمردان هشدار داد وهدف از این تصمیمات را حمایت و پاسداری از لبنان برشمرد. [۲] 

امام با تأکید بر اهمیت اجتناب از فرقه‌گرایی و دسته‌بندی مردم براساس مذهب و فرقه، نظام فرقه‌ای لبنان را عامل اصلی عقب‌ماندگی کشور نامید. ایشان با اشاره به علت اساسی مشکلات، بحران‌های موجود در لبنان را ناشی از بحران اجتماعی دانست، بحرانی که شامل محرومیت و ظلم بر اقشار مختلف می‌شود و مانع از این می‌شود که آنان حقوق خود را مطالبه کنند؛ حقوقی که در صورت مطالبۀ آن‌ها به فرقه‌گرایی متهم می‌شوند. وی خاطر نشان کرد که مشکل لبنان جنگ و اختلاف میان فرقه‌ها نیست، زیرا حتی پیش از گفت‌وگو میان اسلام و مسیحیت در واتیکان، لبنان شاهد چنین گفت‌وگوهایی بوده است. امام در تأیید این گفته‌ها به سخنرانی خود در مراسم روزۀ بزرگ در کلیسای کبوشیین اشاره کرد و آن را نمایی از چهرۀ حقیقی لبنان برشمرد. امام در ادامه بر لزوم آشکار شدن ماهیت حقیقی بحران اجتماعی و ضرورت مشارکت محرومان در روند سازندگی لبنان تأکید کرد و اظهار داشت که گروهی درصدد تضعیف شیعیان از درون خود شیعیان هستند. آنان برای این کار عده‌ای را که سردمداران حامی آنان‌اند، مأموریت داده‌اند که از درون جامعۀ شیعیان به مبارزه با شیعیان بپردازند. [۳] 

چند روز پیش از این دیدار، اسقف اعظم مارونی‌ها، انطونیوس پطرس خریش، از مجلس اعلای شیعیان بازدید کرده بود. در آن مراسم امام صدر و اسقف اعظم همگان را به وحدت و همبستگی فراخواندند و ضمن دعوت همه به ارامش بر یکپارچگی میهن و شهروندان تأکید کردند. [۴] 

——
[۱]. النهار، ۱۹۷۵/۳/۲۲. 

 [۲]. همان.

 [۳]. همان. 

 [۴].النهار، ۱۹۷۵/۳/۱۶. 

منبع: سیره و سرگذشت امام موسی صدر، چاپ دوم، جلد ۲، صفحه ۱۸-۲۰

مؤلف: هیئت رئیسۀ جنبش امل

مترجم: مهدی سرحدی