سال‌های ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۲ـ تحرک اجتماعی میان شیعیان و کنش ملی در لبنان

۱۹۷۴- تعرض به یاران امام پیش از برگزاری تجمع

روزنامۀ النهار در تاریخ ۱۹۷۴/۵/۴ (یک روز پیش از تجمع صور) در خبری چنین نوشت: 
در منطقۀ بنت‌جبیل طرفداران کامل اسعد، رئیس پارلمان سه خودرو را متوقف کردند که برای دعوت از مردم به‌منظور شرکت در گردهمایی بزرگداشت سالروز میلاد حضرت فاطمۀ زهرا (س) بیانیه‌های تبلیغاتی توزیع می‌کردند. طرفداران کامل اسعد سرنشینان خودرو‌ها را از ادامۀ فعالیت بازداشتند. همچنین، این افراد یکی از یاران امام صدر را مورد ضرب و شتم قرار دادند. 
در تبنین یکی از طرفداران امام صدر به نام احمد مسلمانی که با الصاق تصاویر امام بر روی خودرواش مردم را به حضور در گردهمایی فرامی‌خواند، از سوی محافظ حمید دکروب، نمایندۀ پارلمان لبنان، با قنداق اسلحه مورد تعرض قرار گرفت. دکروب هم شخصاً از خودرو پیاده شد و وی با لگد به وی حمله کرد. 
در شهابیه و سلعا مردان مسلح دو خودرو متعلق به سلیم طالب رقه و کامل سلامه را به سبب حمل تصویر امام صدر به رگبار گلوله بستند. 
در تاریخ ۱۹۷۴/۵/۸ نیز در‌‌ همان روزنامه خبر ذیل منتشر شد: 
یکی از دست‌اندرکاران برگزاری تجمع صور اعلام کرد که نیمه‌شبِ پیش از برگزاری گردهمایی (یکشنبه ۱۹۷۴/۵/۵) تعداد بسیاری میخ در راه‌های اصلیِ منتهی به محل برگزاری تجمع مشاهده کرده و بلافاصله با همکاران خود تماس گرفته و آنان با استفاده از شاخ و برگ درختان و بستن آن‌ها به جلوی بلدوزر، اقدام به پاکسازی راه‌ها کرده‌اند و میخ‌ها را که در کیسه‌های نایلون جمع‌آوری شده بود، در زمان برگزاری تجمع به امام صدر تحویل دادند. 
نبیه بری، رئیس فعلی پارلمان لبنان، در خاطرات خود دربارۀ این واقعه چنین می‌گوید: 
جاسوس‌ها کار خود را کرده بودند و به یکی از طرفداران کامل اسعد به نام محمد حیدر دستور داده بودند و او میخ‌ها را در طول مسیر حدّفاصل پل قاسمیه تا ورودی شهر صور پخش کرده بود. در نتیجه، خودروهایی که به پل قاسمیه می‌رسیدند، پنچر می‌شدند و از ادامۀ راه بازمی‌ماندند. بدین‌ترتیب، ده‌ها خودرو در طول جاده ـ که تنها مسیرِ منتهی به محل گردهمایی بود ــ از حرکت بازمانده بودند. یکی از دوستان آمد و مرا بیدار کرد و قضیۀ «می‌دان می‌خ» را برایم توضیح داد. مانده بودیم که چه کنیم. دکتر مصطفی چمران را از خواب بیدار کردم و موضوع را گفتم. تصمیم گرفت خودش برود و از نزدیک وضعیت را بررسی کند. دو تن از جوانان را نیز همراه خود برد. مدتی بعد خبر رسید که راه بازگشایی شده است. معلوم شد دکتر چمران به ابتکارجالبی دست زده و به همراه آن دو جوان شاخه‌های بزرگی از درختان سرو و صنوبر کنار جاده را جدا کرده‌اند و آن‌ها را محکم به جلوی خودرو‌ها بسته‌اند و نوعی جاروی متحرک ساخته‌اند. خلاصه به این روش راه بازگشایی شد. 

اخبار و مقالات روزنامه‌ها پیش از تجمع
پیش از برگزاری تجمع صور، روزنامۀ بیروتی لسان‌الحال مقاله‌ای با عنوان «گفت‌وگو با امام صدر را آغاز کنید» به قلم جبران حایک منتشر کرد. نویسنده در مقالۀ خود با طرح پرسشی مبنی بر اینکه «دولت در قبال خواسته‌های شیعیان ـ که بی‌توجهی به آن‌ها در آیندۀ نزدیک امنیت جامعه را خدشه‌دار خاهد کرد ـ چه اقدامی کرده است؟» در ادامه، چنین نوشته بود: «امام صدر خواسته‌های مشخص و آشکاری را مطرح کرده و به روش‌های مختلف با مسئولان تماس برقرار کرده است. از یک سال پیش که نمایندگان شیعۀ پارلمان میثاق مشهور خود را امضا کرده‌اند، امام با هر وسیله و روش ممکن درصدد جلب توجه مسئولان به خواسته‌های عادلانۀ شیعیان بوده و ضمن دیدار با سران فرقه‌ها و مذاهب مختلف، جلساتی نیز با شخصیت‌های سیاسی برگزار کرده تا توجه مسئولان دولتی و غیردولتی را به خواسته‌های مطرح‌شده معطوف کند. اما هنگامی که با بی‌توجهی مسئولان مواجه شد، روش دیگری را در پیش گرفت که‌‌ همان برگزاری تجمع‌های مردمی است. بزرگ‌ترینِ این تجمع‌ها در بعلبک برگزار شد. ایشان فردا یکشنبه نیز تجمع دیگری را در صور برگزار خواهد کرد تا بار دیگر خواسته‌های شیعیان را در آن مطرح کند و مسئولیت مسئولان را به آنان متذکر شود.» نویسنده مقالۀ خود را با این پرسش به پایان برده بود که «چرا مسئولان از وقوع انفجار مردمی جلوگیری نمی‌کنند؟ فرصت اقدام و آغاز گفت‌وگو هنوز پیش روی آنان است. امام و مجلس اعلا شیوۀ نرم و مسالمت‌آمیزی را در پیش گرفته‌اند و دولت حق ندارد به بهانۀ تهدید یا خشونت از گفت‌وگو سر باز زند.»

منبع: سیره و سرگذشت امام موسی صدر، چاپ دوم، جلد ۱، صفحه ۲۸۳-۲۸۵

مؤلف: هیئت رئیسۀ جنبش امل

مترجم: مهدی سرحدی