۱۹۷۴- اقدامات دولت و واکنش‌های سیاسی در قبال تجمع بعلبک

دولت در قبال تجمع مذکور واکنش نشان داد و فرماندهی انتظامی بیروت با صدور حکم قضایی و ابلاغ آن به معاونت اطلاعات و امنیت بعلبک و نیروهای امنیتی بقاع، فرمان پیگرد همۀ افرادی را صادر کرد که در تصاویر روزنامه‌ها در روز تجمع اسلحه به همراه داشته‌اند. [۱] 

– پی‌یر جمیّل بر ضرورت گفت‌وگوی جدی و مسئولانۀ دولت و امام تأکید کرد. 

– جبران طوق، نمایندۀ مجلس، گفت: «این مسئله فقط به شیعیان مربوط نمی‌شود، بلکه مسئلۀ کل لبنانیان است.» 

– محمود عمار، نمایندۀ مجلس، تأکید کرد: «کسی تردید ندارد که امام صدر نخستین کسی بود که با مطرح کردن خواسته‌های شیعیان مسئولان را بر آن داشت که مفهومی به نام «حقوق شیعیان» را وارد قاموس خود کنند.» 

– عبداللطیف الزین، نمایندۀ مجلس، گفت: «راه خود را تا دستیابی به حقوق پایمال‌شدۀ خویش ادامه می‌دهیم و مسئولان کشور را وادار می‌کنیم که به واقعیت‌های موجودِ جامعۀ لبنان ـ که دیگر بر کسی پوشیده نیست ـــ اعتراف کنند.» 

– زکی مزبوری، نمایندۀ مجلس، گفت: «گمان نمی‌کنم که حتی یک نفر از ملت لبنان در باب اینکه خواسته‌های شیعیان مشروع و قانونی است، با امام صدر اختلاف نظر داشته باشد.» 

– امین العریس، عضو حزب هیئت ملی، اظهار داشت: «نصیحت ما این است که میانه‌روی و اعتدال پیشه کنیم و بدون تحریک مردم و دعوت آنان به خشونت، خواستار حقوق خود شویم.» [۲] 

– ریمون اده در پاسخ به این پرسش که در باب خواسته‌های شیعیان چه نظری دارد، گفت: «چندی پیش در ملاقات با کاردینال المعوشی در بکرکی گفتم که دولت خواسته‌های فرقه‌های مارونی و سنی و، به‌ویژه، شیعیان را محقق نساخته است. از این رو، طبیعی است که رهبر شیعیان خواهان تحقق خواسته‌ها و حقوق آنان باشد. از طرفی، حال که در میان همۀ فرقه‌ها هزاران فارغ‌التحصیل دانشگاه وجود دارد، چاره‌ای جز این نیست که استخدام در دولت براساس آزمون و مسابقه باشد. اما به شرطی که آزمون‌ها به درستی و بدون تقلب برگزار شود، نه اینکه یک وزیر سؤالات آزمون را در اختیار فرزندش قرار دهد.» 

وی در پاسخ به پرسشی دربارۀ تهدید امام به شورش و تحصن گفت: «در زمان حضور فرانسویان در لبنان، اسقف مبارک نیز در سخنان خود تهدید می‌کرد که در کلیسای سنت جورج تحصن خواهد کرد. به عقیدۀ من هر فرقه باید بهترین‌های خود را به نمایندگی خود انتخاب کند، یعنی اینکه بهترین پزشک و بهترین مهندس و خلاصه بهترین افراد انتخاب شوند، نه اینکه افراد فاقد صلاحیت به سبب آشنایی با فلان مسئول و فلان وزیر انتخاب شوند.» [۳] 

– نصری معلوف، وزیر دفاع، در پاسخ به پرسشی دربارۀ وجود سلاح‌های بسیار در دست حاضران در تجمع بعلبک اظهار داشت: «وجود این همه سلاح در تجمع بعلبک و شلیک فراوان تیر بدون آنکه از آن جمعیت بسیار حتی یک نفر آسیب ببیند، نشانگر آن است که ملت ما به جایگاه والایی از پیشرفت و تمدن رسیده است. نیز نشان می‌دهد که آزادی‌هایی را که به ما داده شده محترم می‌شماریم و آن را جز در چارچوب حفظ منافع والای میهن به کار نمی‌گیریم.» [۴] 

بدین‌ترتیب، تجمع مردمی بعلبک اوضاع خاصی را به وجود آورد و، به‌ویژه، حضور مسلحانۀ افراد و هراس از آغاز تحرکات و شورش‌های مردمی، احزاب کتائب و تشکل ملی (الکتلة الوطنیة) و ملی‌گرایان آزاد (الوطنیین الأحرار) و ترقی خواه سوسیالیست (التقدمی الأشتراتی) و نجاده و هیئت ملی را بر آن داشت که تحت عنوان تلاش برای بررسی وضعیت جاری کشور، با ایجاد جبهه‌ای ملی درصدد آرام کردن اوضاع برآیند. [۵] 

——
 [۱]. النهار، ۱۹۷۴/۳/۱۹. 

 [۲]. همان. 

 [۳]. الجریدة، ۲۰/۳/۱۹۷۴. 

 [۴]. الجریدة، ۱۹۷۴/۳/۲۰. 

 [۵]. همان.