۱۹۷۳- سفرهای خارجی امام صدر در سال ۱۹۷۳

در این سال، امام برای ادای مناسک حج عازم عربستان سعودی شد [۱] و در آن سفر با ملک فیصل، پادشاه این کشور، نیز دیدار کرد. تلاش‌های ملک فیصل برای وحدت مسلمین و مسئلۀ مقدسات اسلامی در شهر بیت‌المقدس، موضوع گفت‌وگوی امام با پادشاه سعودی بود. [۲] 

پس از آن، امام به بحرین رفت [۳] و در مدت اقامت چند روزۀ خود، در دیدار‌ها و جلساتی شرکت کرد که در باشگاه فارغ‌التحصیلان بحرین تشکیل می‌شد، و از جایگاه لبنان در جهان اسلام و بحران جنوب این کشور و پایداری و صلابت اهالی جنوب سخن گفت. [۴] 

امام در ادامۀ سفر خود عازم قطر شد و در آنجا مورد استقبال گرم امیر قطر، شیخ خلیفه بن حمد آل ثانی، و دیگر مسئولان این کشور قرار گرفت. در مدت اقامت در قطر، امام با بسیاری از مقامات رسمی و سفرای کشورهای عربی و اسلامی دیدار کرد و در حسینیه‌های جهرمی‌ها و لاری‌ها و بحارتیه و حسینیۀ کراچی نیز سخنانی ایراد کرد. [۵] 

در ادامه، امام صدر به امارات متحدۀ عربی رفت و در مدت چهار روز اقامت در این کشور، با شیخ راشد بن سعید آل مکتوم نایب‌رئیس دولت امارات، دیدار کرد. همچنین، امیر دبی ضیافتی به افتخار ایشان برپا کرد. [۶] 

پس از آن، امام دبی را به مقصد ابوظبی ترک کرد و از آنجا عازم کویت شد. در بدو ورود امام به کویت، شیخ عبدالله جابر الصباح و بسیاری از مقامات کشوری از ایشان استقبال کردند. امام در مدت اقامت یک هفته‌ای خود در کویت با امیر این کشور نیز دیدار و گفت‌وگو کرد. [۷] 

در تاریخ ۱۹۷۳/۰۷/۱۰، امام با هواپیمایی که در اختیار ایشان قرار داده شده بود به بیروت بازگشت و مورد استقبال پرشور مردم و مسئولان قرار گرفت. ده‌ها هزار نفر از مناطق مختلف لبنان برای مراسم استقبال از ایشان در بیروت گرد آمده بودند و بام‌ها و خیابان‌ها و میادین و بلوار فرودگاه از جمعیت آکنده بود. پی‌یر حلو که به نمایندگی از رئیس‌جمهور در این مراسم حضور داشت، کاروان استقبال رسمی از امام را تا مقر مرکزی شیعیان در حازمیه همراهی کرد. حرکت کاروان از فرودگاه تا مقر شیعیان بسیار طولانی شد، زیرا جمعیت انبوه حاضر در مسیر بار‌ها موجب توقف کاروان شد و مردم با قربانی کردن گوسفند مَقدَم امام را گرامی داشتند. [۸] 

در تاریخ ۱۹۷۳/۰۷/۱۰، امام صدر به همراه احمد قبیسی (وکیل و حقوقدان) برای شرکت در همایش مجمع پژوهش‌های اسلامی در شهر تیزی اوزوی الجزایر عازم این کشور شد [۹] و در همایش مذکور پژوهش مفصلی با موضوع «روح تشریع در اسلام» ارئه کرد. نیز چندین سخنرانی ارزشمند دیگر نیز ایراد کرد. [۱۰] پس از الجزایر، امام برای چند آزمایش پزشکی به فرانکفوت عزیمت کرد [۱۱] و، در ادامه پس از سفر دو ماهه به بیروت بازگشت [۱۲] تا در ماه مبارک رمضان سخنرانی‌ها و رهنمودهای خود را خطاب به ملت لبنان ادامه دهد. 

——
 [۱]. الحیاة، ۱۹۷۳/۱/۱۲. 

 [۲]. الجریدة، ۱۹۷۳/۱/۲۵. 

 [۳]. اخبار بحرین، شمارۀ ۵۸، ۱۹۷۳/۲/۷. 

 [۴]. الحیاة، ۱۹۷۳/۲/۱۵. 

 [۵]. الجریدة، ۱۹۷۳/۲/25. 

 [۶]. الحیاة، ۱۹۷۳/۲/۲۷. 

 [۷]. القبس، ۱۹۷۳/۳/۱۱. 

 [۸]. الحیاة و لسان‌الحال، ۱۹۷۳/۳/۱۹. 

 [۹]. المحرر، ۱۹۷۳/۷/۱۰. 

 [۱۰]. الملتقی السابع للتعرف علی الفکر الإسلامی، چاپ تیزی اوزو، الجزایر، انتشارات وزارت آموزش و امور دینی، ج۱؛ مسیرة الإمام السیّد موسی الصدر، ج۳، ص۱۸۵. 

 [۱۱]. الجریدة، ۱۹۷۳/۷/۳۱. 

 [۱۲]. النهار، ۱۹۷۳/۹/۱۱.