1972 – انتخابات مجلس لبنان و پیام امام موسی صدر

در بهار 1972 انتخابات پارلمان لبنان برگزار شد و صاحب‌نظران فضای انتخابات را سالم و آزاد و بی‌طرفانه ارزیابی کردند. همچنین، در آن سال تحولاتی در عرصۀ پیوند میان لبنانیانِ مقیم داخل و خارج از کشور به وجود آمد و گروه‌هایی متشکل از لبنانیان مهاجر با هدف آگاهی از نیازهای لبنان و تلاش در راه برآورده کردن آن‌ها از سرزمین مادری خود دیدار کردند.

از طرفی، تجاوزات اسرائیل به جنوب لبنان ادامه داشت و در روزهای 16 و 17 سپتامبر 1972 نیروهای زرهی دشمن با نفوذ به مناطق مرزی درصدد ورود به مناطق میانی و غربیِ جنوب لبنان بر آمدند. ارتش لبنان در برابر آنان ایستادگی کرد و خسارت‌های سنگینی به نیروهای مهاجم وارد آورد و سرنشینان یکی از تانک‌های لبنانی موفق شدند هفت تانک دشمن را در محور قانا ـــ صور منهدم کنند.

تجاوزهای مکرر اسرائیل و مهاجرت ساکنان به بیروت سبب رکود اقتصادی و افزایش آمار بیکاری در لبنان شد. این وضع موجب شد که کارگران در اعتراض به وضعیت نامطلوب اقتصادی دست به اعتصاب بزنند. معلمان مدارس و کارکنان بخش حمل و نقل و کارگران کارخانۀ غندور در این اعتصاب شرکت داشتند. [1]

 

در آستانۀ انتخابات مجلس، امام صدر در مصاحبه‌ای مطبوعاتی در مقر مجلس اعلای شیعیان، راه‌حل‌هایی برای برگزاری هرچه بهتر انتخابات ارائه کرد. ایشان در آن مصاحبه با بیان اینکه جنوب لبنان با فاجعه‌ای حزن‌انگیز روبه‌روست و اهالی جنوب با رنج‌ها و مشکلات رنج‌آور مواجه هستند، و با ذکر برخی مشکلات اجتماعی لبنان از جمله مسائل دانشجویان و مشکلات مناطق محروم و مهاجرت و خطرهای آن و بحران تنزل اخلاق و حتی بحران در ساختار نظام حکومتی لبنان، تصریح کرد که بسیاری از لبنانیان «در این تردید دارند که نظام حکومتی موجود بهترین نظام ممکن برای لبنان و رونق و سلامت آن باشد.» امام با دعوت از لبنانیان برای ادای مسئولیت خویش از آنان خواست «با آگاهی و بیداری در تعیین سرنوشت کشور خود و پاسداری از عزت و کرامت آن سهیم باشند و با انتخاب نمایندگانی صالح برای مجلس آینده در توسعۀ کشور مشارکت کنند و در انتخاب نمایندگان تمام ویژگی‌ها را در نظر آورند و فقط به ابعادی چون خدمت‌رسانی یا مورد اعتماد بودن اکتفا نکنند، بلکه از نامزدها بخواهند برنامۀ آینده و راه‌حل پیشنهادی خود را که برای مشکلات در نظر گرفته‌اند، به‌طور شفاف اعلام کنند. همچنین، با تدوین میثاقی که تعیین‌کنندۀ مواضع و فعالیت‌های آنان در مجلس آینده است، بر پایبندی خود به اجرای آن برنامه‌ها تأکید کنند.

امام صدر با ارائۀ نمونه‌هایی از راهکارهایی که کمیته‌های تخصصی مجلس اعلای شیعیان برای حل مسئلۀ جنوب لبنان و مسائل اجتماعی و معضل اخلاق و ساختار حکومت در لبنان پیشنهاد کرده بودند، یادآور شد که راهکارهایی که در طی سه سال گذشته چندین بار در مناسبت‌های مختلف ارائه شده است، کار نامزدها و انتخاب‌کنندگان را تسهیل می‌کند. همچنین، بر ضرورت به کارگیری آن‌ها یا ارائۀ جایگزینی مناسب برای آن‌ها تا پیش از رأی‌گیری تأکید کرد.[2]

پس از اعلام نتایج انتخابات، امام صدر نمایندگان شیعۀ منتخب مجلس جدید را به ضیافت شامی در مقر مجلس اعلای شیعیان واقع در الحازمیه دعوت کرد. چهارده نفر از مجموع نوزده نمایندۀ شیعۀ منتخب در این ضیافت شرکت کردند. هدف امام صدر از برپایی آن ضیافت پایان دادن به اختلافات حاصل از رقابت‌های انتخاباتیِ اخیر میان نمایندگان و فراخواندن آنان به تحقق برخی اقدامات مهم برای شیعیان بود. [3]

[1]. لبنان القرن فی صُوَر (1999-19009)، انتشارات دارالنهار، عید، عاطف، موسوعة لبنان، ج11، ص109.

[2]. الحیاة، 1972/4/14.

[3]. الجریدة، 1972/5/22.