سال ۱۹۶۹- بازدید از روستاهای مرزی و پیگیری اوضاع جنوب

بازدید اعضای کمیتۀ پیگیری از روستاهای مرزی

در تاریخ ۱۹۶۹/۱۱/۱۴ اعضای کمیتۀ پیگیریِ مصوباتِ همایشِ سرانِ فرقه‌ها به ریاست امام صدر از روستاهای جنوبی بازدید کردند و از نزدیک با اوضاع و نیاز‌ها و خواسته‌های اهالی آشنا شدند تا آن‌ها را به اطلاع مسئولان برسانند. 

در روستای مجدل‌سلم امام در سخنانی خطاب به اهالی چنین فرمود: «کمیته‌ای که اعضای آن اکنون در میان شما حضور دارند، نمایندۀ تمامی فرقه‌های اسلامی و مسیحی لبنان است و، درواقع، نیروهای مذهبیِ خیرخواه این کشورند که نمی‌خواهند فقط در مساجد و کلیسا‌ها بمانند و نیروی خود را فقط صرف عبادت کنند.» امام در بخش دیگری از سخنان خود افزود: «این برادران احساس کرده‌اند که وطن در معرض خطر است، مردم دچار تفرقه‌اند و کشور با بحران مواجه است. آنان اوضاع دشواری که سرنوشت لبنان را تهدید می‌کرد و به آن اجازه نمی‌داد که رسالت ملی خود را ادا کند و در نبرد آزادی فلسطین مشارکت جوید… این‌ها را دیدند وبرای نخستین بار به صحنه آمدند. این کمیته نمایندۀ همۀ فرقه هاست. اعضای آن از راه دور برای بازدید از این منطقه آمده‌اند تا روستایی را که از چندی پیش شاهد فاجعه‌ها و درگیری‌ها بوده است، از نزدیک ببینند. این عزیزان آمده‌اند تا شما اطمینان پیدا کنید که در این معرکه تنها نیستید.» 

امام در ادامه گفت: «برخی از آقایان و اسقف‌های محترم پیشنهاد داده‌اند که این کمیته به رئیس‌جمهور پیشنهاد کند که ۲۰ درصد از بودجۀ کشور به جنوب اختصاص یابد… اعضای کمیته به اینجا آمده‌اند تا به نمایندگی از تمامی لبنان به شما بگویند که ما با شما هستیم و با تمامی احساسات و عواطف و دارایی‌ها و امکانات خود با شما شریک هستیم. مسئولان را تحت فشار قرار خواهیم داد تا برای شما امکانات دفاعی و اسلحه فراهم و شما را در برابر دشمن تقویت کنند.» 

امام در پایان تصریح کرد: «وظیفۀ این کمیته آن است که برای افزایش و پیشبرد طرح‌ها و بهبود اوضاع کلی کشور و تقویت و آموزش نظامی به جوانان جنوب به‌منظور ایستادگی در برابر دشمنِ متجاوز تلاش کند.» [۱] 

اوضاع جنوب و خواسته‌های روستاهای مرزی

کمیتۀ پیگیریِ مصوباتِ مجلس اعلای شیعیان در جلسۀ مورخ ۱۹۶۹/۸/۲۷ تشکیل کمتیه‌ای را به ریاست امام صدر و به‌منظور پیگیری و تحقق خواسته‌های روستاهای مرزی و احداث پناهگاه در این مناطق، به تصویب رساند. این کمیته بلافاصله اقدام به تهیه و تنظیم فهرست خواسته‌ها و نیازهای معیشتی و بهداشتی و اقتصادیِ روستاهای جنوب کرد و طی هفته‌های پس از آن در ملاقات با رؤسای سه‌گانه (رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر و رئیس پارلمان) و فرماندهِ ارتش لبنان، فهرست مذکور را در قالب بیانیه‌ای به هر یک از آنان تسلیم کرد و بر ضرورت اجرای طرح‌هایی شامل بهبود اوضاع مناطق هم‌مرز با دشمن صهیونیستی و تقویت روستاهای مرزی و احداث پناهگاه و آموزش نظامیِ جوانان تأکید کرد. در مقدمۀ بیانیۀ مذکور چنین آمده بود: 

در فضای ناآرام جهان کنونی که پایمال شدن حقوق و آزادی‌های ملت‌هایی که به نیروی بازدارندۀ قوی متکی نیستند، به امری عادل بدل گردیده است؛ و در مواجهه با خطرهای بزرگی که از ناحیۀ اسرائیل و زیاده‌خواهی‌های سیاسی و منافع استعماری متوجه منطقۀ ما شده است؛ 

و با توجه به اینکه در سال‌های اخیر اسرائیل تجاوز و حمله و اشغالِ کشورهای عربیِ منطقه را ادامه و افزایش داده است؛ 

و اینکه مواضع دولت‌های ابرقدرت همواره بی‌مبالات و در جهت تثبیت زیاده‌خواهی‌های اسرائیل قرار داشته است و با توجه به اخباری که دربارۀ تلاش برای تغییر در جغرافیای منطقه ـ بدون توجه به خواست ملت‌ها ـ منتشر می‌شود؛ 

و از آنجا که حمله‌ها و تجاوزهای اسرائیل به خاک لبنان و به بهانۀ واهیِ دفاع از خود، زنگ خطر را به صدا درآورده است و نشان می‌دهد که دشمنِ متجاوز عملاً تلاش برای تحقق زیاده‌خواهی‌های تاریخی و اقتصادی خود را در لبنان آغاز کرده است؛ 

و با توجه به وضعیت روحی ناآرامی که لبنان عزیز ما و منطقۀ جنوب در آن به سر می‌برد، و رواج احساسِ نبود حمایتی که استقرار و امنیت از آوارگی را تأمین کند؛ 

و با تکیه براحساس ملی‌گرایانه و مقدسی که در سینۀ اهالی جنوب موج می‌زند و آنان را به دستیابی به راهکارهایی برای دفاع از خویش و آموزش و تمرین در عرصه‌های مورد نیاز تشویق می‌کند؛ 

و با توجه به اینکه چنین راهکارهایی خارج از چارچوب اقدامات معمول قرار دارد و الزاماً گرایش گروه‌ها و جریان‌های ملی‌گرا را به حوزه‌ای فرا‌تر از وظایف تعریف‌شدۀ آنان سوق می‌دهد و این امری بدیهی است؛ به‌ویژه آنکه تلاش برای رسیدن به راهکار‌ها به خودی خود، بیانگر احساس والای ملی و دلبستگی به میهن و سرزمین است، و اوج این دلبستگی در به کارگیری تمامی امکانات موجود متجلی می‌شود؛ 

و در چنین فضایی آکنده از ابرهای تیره‌گون که سراسر لبنان به‌ویژه جنوب را تهدید می‌کند، مجلس اعلای شیعیان با احساس مسئولیت بزرگ ملی و برای ادای وظایف خود در قبال شیعیان، خود را ملزم می‌داند که مسئولان کشور را به اتخاذ تدابیر فوری به‌منظور دفع خطر دعوت کند و بر این مهم تأکید کند که ملت باید به‌گونه‌ای آموزش داده شوند که مفهوم شهروندی را در بالا‌ترین حد آن درک کنند و معنای از خودگذشتگی و فداکاری در راه میهن را با پذیرش قانون خدمت نظام وظیفه احساس کنند و جوانان جنوب را برای انجام وظیفۀ خویش و دفاع مسلحانه و امدادرسانی آموزش دهند. 

در ادامه نیز پس از بیان لزوم احداث و گسترش پناهگاه‌ها، تأکید بر ضرورت «بهره‌گیری از تمام امکانات مؤثر در ارتقای زندگی اجتماعی اهالی جنوب» پایان‌بخش بیانیه بود. [۲] 

——
 [۱]. الحیاة، ۱۹۶۹/۱۱/۱۴. 

 [۲]. آرشیو مجلس اعلای شیعیان لبنان، ۱۹۶۹/۹/۲۴.