سال‌های ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۲ـ تحرک اجتماعی میان شیعیان و کنش ملی در لبنان

۱۹۶۹ ـ موضع امام صدر دربارۀ درگیری ارتش لبنان و مقاومت فلسطین

در تاریخ ۱۹۶۹/۵/۲۹ شارل حلو، رئیس‌جمهور وقت، برای عرض تبریک به امام صدر به مناسبت انتخاب ایشان به ریاست مجلس اعلای شیعیان در دارالفتوای جعفری بیروت با امام دیدار کرد. در آن دیدار، صبری حماده، رئیس پارلمان لبنان، و اعضای مجلس اعلای شیعیان و شخیصت‌های کشوری حضور داشتند. امام در سخنانی ضمن خوشامدگویی به رئیس‌جمهور، چنین فرمود: 

ما از گذشته تاکنون، همواره برای ادای وظیفۀ خویش در راه آزادسازی اراضی اشغالی از طریق حمایت و پشتیبانی از مقاومت مقدس فلسطین و همکاری با حکومت‌های عربی، آماده بوده‌ایم. جناب رئیس‌جمهور، ما شهروندان لبنان، این وظیفه را بر دوش خود احساس می‌کنیم و از طریق همکاری کامل با رهبران مخلص که در این اوضاع دشوار، بار سنگین رهبری را بر دوش کشیده‌اند، وظیفۀ خود را به رهبری شما ادا خواهیم کرد. [۱] 

در تاریخ ۱۹۶۹/۶/۱۰ امام صدر با صدور بیانیه‌ای به مناسبت انتخاب خود به ریاست مجلس اعلای شیعیان، درخصوص وقایع ناگوار جنوب لبنان هشدار داد: 

امروز بحران جنوب بحران همۀ لبنان است، بحران تمامی اعراب است، بحران فلسطینِ زخم‌خورده، بحران انسانیت در هر مکان و زمان. 

ای فرزندان لبنان، بیایید اختلافات قدیم را‌‌‌‌ رها کنیم، کینه‌های بر جا مانده از گذشته را به فراموشی بسپاریم و همۀ درگیری‌ها و تعصبات و اختلافات حزبی و طبقاتی و فرقه‌ای و منطقه‌ای را تا حل و فصل کاملِ معضلِ جنوب کنار بگذاریم. اکنون، مسئولیت بزرگی بر دوش شماست، شما که با اتحاد و همبستگی می‌توانید بر تمامی دشواری‌ها چیره شوید و همۀ مراحل ناگوار را پشت سر بگذارید. پس با دشواری‌ها روبه‌رو شوید و با روحی سرشار از ایمان و فداکاری، اندیشه‌ای والا و بی‌مثال و دلی مالامال از محبت، آن‌ها را حل و فصل کنید. 

آحاد فرزندان شیعیان به‌مثابۀ شهروندان لبنان و کسانی که در مرکز فتنه‌ها و مشکلات گرفتار آمده‌اند، برای تقدیم همۀ امکانات و بذل جان خویش در راه دفاع از میهن و حفظ کرامت و سلامت خاک وطن آماده هستند. آنان برای آموزش نظامی و مسلح شدن و پیوستن به صفوف سربازانِ وظیفه آمادگی کامل دارند، مشقت‌ها را به جان می‌خرند و برای تقویت و تجهیز ارتش با سلاح‌های دفاعی جدید و دفاع از میهن و مشارکت با کشورهای عربی به‌منظور آزادسازی سرزمین‌های مقدس، آمادۀ فداکاری هستند. [۲] 

در تاریخ ۱۹۶۹/۶/۱۱ امام صدر در پاسخ به حضور و عرض تبریک رئیس جهور به مناسبت انتخاب ایشان به ریاست مجلس اعلای شیعیان، به همراه صبری حماده، رئیس پارلمان، به دیدار شارل حلو، رئیس‌جمهور، رفت. [۳] بار دیگر در ۱۹۶۹/۷/۲۴ امام با رئیس‌جمهور دیدار و درخصوص مسائل جاری کشور با ایشان بحث و تبادل نظر کرد. [۴] در ادامه و در تاریخ ۱۹۶۹/۸/۱۲، امام صدر از مناطق مرزی مورد هجوم اسرائیل بازدید و بر ضرورت آموزش نظامی اهالی و ایجاد پناهگاه در مناطق مذکور تأکید کرد. [۵] 

به دنبال عملیات نفوذی کماندوهای اسرائیلی به روستای عیترون، که به انفجار بمب و تخریب چندین خانه و مجروح کردن چهار تن از اهالی منجر شد، امام در ۱۹۶۹/۱۰/۱۶ ضمن بازدید از منطقه دربارۀ توطئه‌های دشمن که «با هدف بیرون راندن اهالی از خانه و کاشانۀ خود و تحقیر و تحریک اهالی جنوب برای رویارویی با مقاومت فلسطین و، در ادامه، ایجاد اختلاف و بدگمانی در میان شهروندان صورت می‌گیرد، هشدار داد و همگان را به «پایداری و مسلح شدن وحفظ وحدت ملی» فراخواند. [۶] 

——
 [۱]. النهار، ۱۹۶۹/۵/۳۰. 
 [۲]. الحیاة، ۱۹۶۹/۶/۱۱. 
 [۳]. الحیاة، ۱۹۶۹/۶/۱۲. 
 [۴]. مسیرة ‌الامام السید موسی الصدر، ج۲، ص ۴۲. 
 [۵]. الحیاة، ۱۹۶۹/۸/۱۳. 
 [۶]. الحیاة، ۱۹۶۹/۱۰/۱۷. 

منبع: سیره و سرگذشت امام موسی صدر، چاپ دوم، ج ۱، ص ۱۷۰ – ۱۷۱

مؤلف: هیئت رئیسۀ جنبش امل

مترجم: مهدی سرحدی