۱۹۶۷ ـ گام‌های عملی در راه تأسیس مجلس اعلای شیعیان

هم‌زمان با سفر امام به چندین کشور آفریقایی، نُه تن از نمایندگان پارلمان لبنان در تاریخ ۱۹۶۷/۳/۷ طرح پیشنهادی مربوط به تأسیس مجلس اعلای شیعیان را آماده و با قید فوریت تقدیم پارلمان کردند. نخست‌وزیر این طرح را تأیید کرد و برای بررسی در اختیار کمیسیون مدیریت و دادگستری قرار داد.

مضمون طرح پیشنهادی عبارت بود از تشکیل مجلسی با عنوان «مجلس اعلای شیعیان» در جمهوری لبنان، که ادارۀ امور شیعیان و دفاع از حقوق و حفظ منافع آنان را برعهده گیرد و با ادارۀ نهاد‌ها و مؤسسات شیعیان برای ارتقای معیشت و رفع عقب‌ماندگی‌های مناطق شیعه‌نشین اقدام کند. به موجب طرح پیشنهادی، آگاهی از نظر مجلس اعلای شیعیان برای هر طرح پیشنهادی دیگر و یا آیین‌نامه‌های مرتبط به امور دینی شیعیان الزامی است.

مجلس از سه رکن اصلی تشکیل می‌شود: مجمع عمومی و هیئت اجرایی و هیئت شرعی. اعضای مجمع عمومی عبارت‌اند از: حاکمان شرع و روحانیون و مراجع و وزرای فعلی و پیشین و نمایندگان فعلی و پیشین پارلمان و اساتید دانشگاه و قضات شاغل و بازنشسته و وکلا و پزشکان و داروسازان و مهندسان و کارمندان دولتی پایۀ سه به بالا و نمایندگان مؤسسات اجتماعی و فرهنگی و تعاونی‌ها و اتحادیه‌های صنفی و رسانه‌ای و دیگر سندیکا‌ها. مجمع عمومی تنها مرجعی است که صلاحیت‌ها و اختیارات مجلس اعلا را اجرایی می‌کند. [۱] 

در تاریخ ۱۹۶۷/۵/۱۲، دو کمیسیون بودجه و مدیریت پارلمان لبنان با تشکیل جلسۀ مشترک به ریاست صبری حماده، رئیس پارلمان، طرح پیشنهادی را به تصویب رساندند. پیش از این جلسه، نمایندگان شیعۀ پارلمان با حضور در جلسه‌ای در دفتر رئیس پارلمان متن نهایی طرح تشکیل مجلس اعلای شیعیان را که متشکل از سه رکن مجمع عمومی و هیئت اجرایی و هیئت شرعی بود، آماده کرده بودند. [۲] 

در روز سه‌شنبه ۱۹۶۷/۵/۱۶، پارلمان لبنان طرح ساماندهی وضعیت شیعیان را با یک ماده واحده به تصویب رساند. [۳] 

در جلسۀ مورخ۱۹۶۷/۱۱/۲۱، که با ریاست صبری حماده، رئیس پارلمان، و حضور رشید کرامی، نخست‌وزیر، تشکیل شد، نمایندگان تغییراتی را که دولت در مواد ۲۲ و ۲۶ و ۳۱ قانون ساماندهی وضعیت شیعیان مصوب ۱۹۶۷/۵/۱۶، پیشنهاد کرده بود، به تصویب رساندند. [۴] 

در ۱۹۶۷/۱۱/۲۵، قانون مذکور مبنی بر ساماندهی امور شیعیان لبنان به شمارۀ ۶۷/۷۲ در شمارۀ ۱۰۳ روزنامۀ رسمی منتشر و ابلاغ شد. [۵] 

——
[۱]. الأنوار، ۱۹۶۷/۴/۲۲. 
[۲]. الحیاة، ۱۹۶۷/۵/۱۳. 
[۳]. الأمام القائد السید موسی الصدر أمل المغربین، تدوین دفتر مرکزی تبلیغات جنبش أمل، ص ۲۴. 
[۴]. روزنامۀ رسمی سال‌های ۱۹۶۷و ۱۹۶۸، ص ۳۹۷۵. 
[۵]. روزنامۀ رسمی، شمارۀ ۱۰۳، ۱۹۶۷/۱۲/۲۵.