تجربه امام موسی صدر در گفت‌وگوی دینی الگویی ارزشمند برای جهانیان است

امام موسی صدر از دعوت‌کنندگان به صلح در جامعه لبنان بود و تجربه ایشان در زمینه گفت‌وگوی میان ادیان می‌تواند الگویی ارزشمند برای گروه‌های مختلف لبنانی و جهان غرب و همچنین، پیروان ادیان مختلف در سراسر جهان باشد. در گفت‌وگوی تلویزیونی با کارشناسان و صاحب‌نظران لبنانی درباره ابعاد اجتماعی و سیاسی شخصیت امام موسی صدر که در بیروت و در محل رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران برگزار شد، «محمود حیدر»، اندیشمند لبنانی و رئیس مرکز پژوهش‌های بنیادین «دلتا» لبنان، حضور داشت. این برنامه پیرامون نقش بنیادین امام موسی صدر در تحکیم روابط میان شهروندان لبنانی بود که از سوی شبکه ماهواره‌ای «المنار» پوشش داده شد. محمود حیدر در این گفت‌وگوی تلویزیونی اعلام کرد: امام موسی صدر از دعوت‌کنندگان به صلح و امنیت در جامعه لبنان بود و تجربه ایشان در رابطه با گفت‌وگو میان ادیان، نمونه بارزی است که علاوه بر گروه‌های مختلف لبنانی و جهان عرب، پیروان ادیان مختلف از سراسر جهان می‌توانند از آن پیروی کنند. وی در ادامه اظهار کرد: بدون شک امام موسی صدر دارای شخصیت جامعی بود و ایشان دارای شخصیتی استثنایی در سطوح محتلف دینی، علمی، اجتماعی، فرهنگی و به‌ویژه در زمینه سیاسی است و همچنین وی در تمامی عرصه‌ها و زمینه‌ها به‌ نحو احسن ظهور پیدا می‌کرد و حضور عالمانه‌ای داشت. محمود حیدر تصریح کرد: امام موسی صدر در رابطه با موضوع گفت‌وگوی ادیان، اولویت‌های خاص خود را داشت و ایشان با توجه به وضعیت اجتماعی لبنان و نیز وضعیت ادیان و مذاهب و گروه‌های مختلف جامعه این کشور، نهایت تلاش خود را برای ارائه الگویی در زمینه گفت‌وگوی ادیان ارائه داد و شخصیت امام موسی صدر سبب شد که ایشان بتواند چنین الگویی در زمینه گفت‌وگوی میان ادیان ارائه دهد و نیز باعث نوعی ارتباط میان ادیان با وجود تنوع دینی و مذهبی و سیاسی در لبنان شد و در حقیقت، ایشان از پیشگامان گفت‌وگو میان گروه‌ها‌ی اسلامی از جمله دروزی‌ها، اهل سنت و علوی‌ها شد و ایشان با رویکرد متسامح و تعاملی که داشتند سبب شد که ارتباط وی با مذاهب مختلف تقویت شود و از هر چیزی که باعث ایجاد تفرقه میان ادیان می‌شد، دوری می‌جست. وی افزود: مسلمانان لبنان در زمان امام موسی صدر، وحدت و یکپارچگی خود را حفظ کردند و خبری از عناوین شیعه و سنی نبود، بلکه همه مسلمان بودند و از سوی دیگر امام موسی صدر با مسیحیان نیز رابطه عمیق و استواری داشت و ایشان حتی به کلیسا می‌رفتند و با آن‌ها در ارتباط بود، و این اقدام امام موسی صدر نقش زیادی در کاهش درگیری فرقه‌ای که در لبنان آغاز شده بود، داشت و ایشان از دعوت‌کنندگان به صلح و امنیت داخلی بود؛ اما دشمنان و کسانی که درصدد شعله‌ورکردن جنگ داخلی در لبنان بودند، امام موسی صدر را مانعی اساسی برای پیشبرد طرح تخریبی خود می‌دانستند و در حقیقت امام موسی صدر از دعوت‌کنندگان به صلح در داخل لبنان بود و تجربه ایشان در زمینه گفت‌وگوی میان ادیان می‌تواند الگویی ارزشمند برای گروه‌های مختلف لبنانی و جهان غرب و همچنین، پیروان ادیان مختلف در سراسر جهان باشد. محمود حیدر در ادامه با اشاره به موضوع نقش امام موسی صدر در تقویت روابط میان شیعیان و مذاهب دیگر عنوان کرد: فعالیت‌ها و سخنرانی‌هایی که امام موسی صدر در دانشگاه‌های مسیحی و اسلامی ارائه می‌دادند، شامل تمامی ادیان و مذاهب دینی در لبنان می‌شد و ایشان رابطه تنگاتنگی با تمامی گروه‌ها داشت. محمود حیدر تصریح کرد: امروزه اگر گفت‌وگوهایی در لبنان صورت بگیرد، بیشتر براساس تعارف است، امام موسی صدر با تسامحی که داشتند و همچنین با قبول فرهنگ گفت‌وگو، توانستند چارچوب گفت‌وگو را بنیان نهند و مفاهیم این فرهنگ گفت‌وگو، در نشست‌ها و اجتماعات فرهنگی، منابر مساجد و دانشگاه‌های لبنان منعکس می‌شود. وی درباره موضوع تحکیم ساختار نظامی شیعیان در لبنان، خاطرنشان کرد: شکی نیست که شیعیان باوجود این‌که اکثریت جمیعت لبنان را تشکیل می‌دادند، قبل از آمدن امام موسی صدر و از نظر حقوق سیاسی و جاگاه اجتماعی و علمی در حاشیه قرار داشتند، بنابراین با حضور امام موسی صدر در لبنان، شیعیان بار دیگر در عرصه‌های مختلف جامعه حضور فعالی پیدا کردند. وی افزود: امام موسی صدر توازن صلح را به جامعه لبنان هدیه کرد تا یک زندگی مشترک همراه با صلح و امنیت میان پیروان ادیان در لبنان ایجاد کند و ایشان از دو جنبه کار خود را آغاز کرد نخست این‌که گسترش جنبه اجتماعی و علمی و دیگری بازنگری در علوم دینی از طریق حوزه‌ها و تأسیس تعدادی از مدارس و مؤسسه‌های علمی در لبنان بود. وی گفت: شیعیان در زمان امام موسی صدر بیشتر در مرز‌های فلسطین ساکن بودند و همین امر سبب شد که اسرائیل آنان را هدف قرار دهد و به همین خاطر پیروان مذهب تشیع با جبهه دشمن در تقابل بودند و اراده‌های مردمی و ملی این مناطق برانگیخته شد و امام موسی صدر نقش مهمی در راه‌اندازی جنبش مقاومت مردمی در لبنان ضد اشغالگران صهیونیست داشت و در حقیقت امام موسی صدر یک استراتژی دفاعی واقعی در حمایت از کشور را شکل داد. این اندیشمند لبنانی خاطرنشان کرد: امام موسی صدر در پی تقویت جنبش مقاومت در مناطق شیعی بود و این امر نتایج بزرگ و ارزشمندی در سطح مقابله با اشغالگران صهیونیست داشت و تقویت پایه‌های مقاومت توسط امام موسی صدر تأثیر و نتایج ارزشمندی داشت که برای لبنان در مقابله با صهیونیست‌ها از آن بهره برد و استراتژی‌های دفاعی واقعی در حمایت از کشور تأسیس کرد. وی در پایان با اشاره به این گفتار و کردار امام موسی صدر محصور به زمان و مکان خاصی نیست، گفت: به اعتقاد من این مسئله به اعتقادات امام موسی صدر و ارتباط وی با قرآن کریم و معارف ناب اسلامی برمی‌گردد و این یک مسئله اساسی در شخصیت امام موسی صدر است زیرا که ایشان صاحب این حقایق و مشرف بر آن‌ها است و شخصیت و اندیشه‌های ایشان علاوه بر این‌که متعلق به زمان و مکان خاصی نمی‌شود، راه‌گشای آینده است و افق‌ها و چشم‌انداز‌های آینده و استراتژی‌های معرفتی را تعیین می‌کند و به همین خاطر وی دارای شخصیت متمدنانه‌ای بود و شخصیت‌ ایشان برای فرآیند‌های متعالی شکل گرفته است.