امام موسي صدر منشأ اختلاف اديان را فراموش کردن پيام اصلي دين مي‌داند

به گزارش روز پنج شنبه ايرنا به نقل از موسسه فرهنگي تحقيقاتي امام موسي صدر، "سيدجواد ميري"، استاد دانشگاه و پژوهشگر مسائل اجتماعي در گفت‌وگو با روابط عمومي مؤسسه فرهنگي تحقيقاتي امام موسي صدر موضوع اصلي مقاله خود با عنوان«امام موسي صدر، پلوراليسم و گفت‌وگوي بين اديان» را که در کنفرانس بين المللي «تأملاتي در مورد سوسياليسم بعد از بيست سال» در کشور بلغارستان برگزار خواهد شد، تشريح کرد. وي در اين باره گفت: دغدغه من نسبت به امام موسي صدر و انديشه ايشان اين است که معمولاً در حوزه علوم اجتماعي و جامعه شناسي، صرفاً غربيان را صاحب نظر مي‌شناسند و اگر هم فردي شرقي يا غير غربي بوده است، معمولاً فردي بوده که اروپامحوري و غرب‌ محوري را به صورت کلي قبول کرده و در کنار آن از ديدگاه خودش هم حرف‌هايي زده است که معمولاً در چارچوب سکولاريسم جاي مي‌گيرد. ميري افزود: بنابراين، اگر کسي بخواهد بيرون از اين چارچوب و خارج از محدوده‌هاي عصر روشنگري صحبت کند و درباره روابط ميان انسان‌ها و روابط فرد و اجتماع و ملزوماتي که اينها با هم دارند و سيستم‌ها و نهادهايي که در جامعه وجود دارد، نظري ارايه دهد، سخنش را نمي‌شنوند. استاد مدعود دانشگاه صنعتي شريف، در نقد اين نگرش گفت: تمام سخن ما اين است که چنين ديدگاهي صحيح نيست؛ بلکه ما در دنيايي زندگي مي‌کنيم که در آن سيستم‌ها و پارادايم‌هاي گوناگوني وجود دارد و همچنان که زبان‌هاي مختلفي براي گفت‌وگو داريم، پارادايم‌هاي فکري مختلفي نيز وجود دارد و دليلي وجود ندارد که جامعه‌شناسي يا نظريات اجتماعي صرفاً در چارچوب عصر روشنگري و همراه و همگام با سکولاريسم باشد. وي در اين باره ادامه داد: هم به معناي انتولوژي (هستي شناسي) و هم به معناي اپيستمولوژي (معرفت‌شناسي) امکان دارد که نظريات و ديدگاه‌هاي گوناگوني وجود داشته باشد که خارج از محدوده‌ي عصر روشنگري و سکولاريسم قرار بگيرد. اين جامعه ‌شناس افزود: من براين باورم که امام موسي صدر و بسياري ديگرازانديشمندان مانند دکتر شريعتي، اقبال و مطهري در اين چارچوب مي‌گنجند که مي‌توان نام «مکتب اصالت فطرت» را بر آن گذاشت. ميري گفت: من در مقاله‌ام سعي کرده‌ام اين نکته را بيان کنم که ما در چارچوب منظومه فکري امام موسي صدر، مي‌توانيم مشکلات امروزه بشر را استخراج کنيم و براي مثال دريابيم که پلوراليسم يا گفت‌وگوي اديان يا گفت‌وگوي تمدن‌ها و سنت‌هاي گوناگون در تفکر امام موسي صدر، چه جايگاهي دارند. وي افزود: اين مقاله ابتدا به تعريف اوليه و ساده‌اي از خود اين مقولات در حوزه جامعه‌ شناسي و نظريات اجتماعي مي‌پردازد و سپس نگاه امام موسي صدر به اين مقوله‌ها را بررسي مي‌کند. اين استاد دانشگاه گفت: اصل مطلب اين است که انسان، موجودي محتوم و اسير جبريات نيست بلکه او نقش اصلي را بازي مي‌کند. چنين نيست که بگوييم اگر کسي مسلمان به دنيا آمده باشد، اسلام بر او تحميل شده است و هيچ تفسير و تحليل ديگري وجود نداشته باشد. انسان هم دهش است و هم کوشش؛ يعني هم مي‌تواند بگيرد و هم مي‌تواند بدهد و هم در تعاملات اجتماعي قادر و تواناست و وجود همين آزادي‌ها اثبات‌کننده اين است که مي‌توانيم برداشت ديگري داشته باشيم. وي درباره ديدگاه امام موسي صدر نسبت به مسئله اختلاف اديان، گفت: در نظر امام موسي صدر مسئله اختلاف در اديان به دليل وجود اديان مختلف نيست بلکه به اين دليل است که ما پيام اصلي دين را که خدمت به انسان و همنوع و آل الله فرض کردن جامعه بشري است، فراموش کرده‌ايم. ميري افزود: چه مسلمان، چه هندو، چه يهودي، چه مسيحي، هر کدام به نوعي اين مسئله را فراموش کرده‌اند و همين امر سبب اختلاف شده است اما اگر بخواهيم بين اديان گفت‌وگو و ديالوگ برقرار کنيم بايد نخستين دغدغه ما اين باشد که به همنوع خود خدمت کنيم. گفتني است کنفرانس بين المللي «تأملاتي در مورد سوسياليسم بعد از بيست سال» در شهر صوفياي بلغارستان و به همت دانشکده مردم‌شناسي بالکان و فرهنگستان علوم بلغارستان در روزهاي دهم تا يازدهم نوامبر 2009 (19 و 20 آبان 1388) برگزار خواهد شد که دکتر سيد جواد ميري با ارايه مقاله خود تحت عنوان «امام موسي صدر، پلوراليسم و گفت‌وگوي بين اديان» که به زبان انگليسي نوشته شده است، در اين کنفرانس شرکت خواهد کرد.