پیگیری, روابط عمومی
قذافي هرگز به ايران نخواهد آمد
این خبر در حاشیه سفر باقری، معاون عربی و آفریقایی وزارت امور خارجه، به
چند کشور آفریقایی منتشر شد. با آنکه این خبر به نقل از منابع لیبیایی بود،
اما موجی از نگرانی در میان مراجع عظام تقلید، جامعه دانشگاهی و علاقمندان
بیشمار امام موسی صدر ایجاد کرد.
کاظم جلالی، مخبر کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در
مصاحبه با پایگاه اطلاع رسانی امام موسی صدر در تاریخ ۳ آذر در رابطه با
این خبر گفت: «پس از ربودن امام موسی صدر در لیبی تا به حال هیچ جواب قانع
کننده‌ای از جانب قذافی در این خصوص داده نشده نه به خانواده و نه به مردم
لبنان و نه به کمیته‌های پیگیری پرونده ایشان در جمهوری اسلامی؛ لذا در
چنین شرایطی اگر خبری که لیبی خبرگزاری لیبی اعلام کرده، یعنی دعوت رئیس
جمهوری ایران از قذافی، صحت داشته باشد، آمدن او معنای سیاسی خوبی در عرصه
جهانی ندارد. با توجه به تحولات لبنان و مسایل داخلی این کشور که ضرورت
پشتیبانی از جریان مقاومت را به همه دلسوزان در همه دنیا دیکته می‌کند،
آمدن قذافی به ایران و فرا‌تر از آن تعاملات دیپلماتیک با وی که امام موسی
صدر را ربوده است و در بزنگاههای چالش با دنیای استکباری نیز پشت جریان
مقاومت را همواره چه در خصوص فلسطین چه در خصوص لبنان خالی کرده است، در
عرصه جهانی معنای خوبی را به همراه ندارد و با سربلندی اسلامی ما و با
حکمتی که محور سیاست خارجی ما باید باشد، کاملاً تناقض دارد.»
پس از آن و در پی اعلام این خبر «کمیته پیگیری همه جانبه برای آزادی امام
موسی صدر» در تاریخ ۳ آذر با صدور بیانیه‌ای از دعوت معمر قذافی به ایران
به شدت انتقاد کرد. در بخشی از بیانیه آمده بود: «مجموعه مواضع و سیاستهای
اخیر در پیوند با حکومت لیبی بیانگر رویکرد جدیدی است که به شدت با دستورات
امام راحل و نیز سیاست‌ها و موضعگیری‌های دولت‌های قبلی متضاد است. این
شتاب دستگاه سیاست خارجی برای گسترش روابط با لیبی و مقابله با دست‌هایی که
تاکنون تفرقه انداخته‌اند و جبران فاصله‌ها و کدورت‌های گذشته نوعی
عذرخواهی از حکومت لیبی بنظر می‌رسد. عذرخواهی از اینکه روزگاری امام خمینی
با آمدن قذافی به ایران به واسطه ربودن امام موسی صدر مخالفت فرمود… و
یا عذرخواهی از اینکه نخبگان ایران اسلامی به ربودن رهبر شیعیان لبنان توسط
قذافی اعتراض کرده‌اند.»
به نظر می‌رسد که اشاره بیانیه به گفته‌های حضرت امام خمینی (ره) بود که از
غیبت امام موسی صدر «نگران» و «متأثر» بودند و در سخنانی در سال ۱۳۵۸
فرمودند: «قضیه‌ای که برای ما و علمای ایران و سایر اقشار به طور معما در
آمده است این فاجعه آقای صدر است. من و علمای ایران برای این فاجعه بسیار
متأثر هستیم و این یک معمایی است که این معما حل نمی‌شود الا به دست دولت
لیبی» و پس از آن نیز امام راحل (ره) هرگز حاضر نشدند قذافی را به حضور
بپذیرند و فرموده بودند چگونه او را بپذیرم در حالی که او هنوز مسئله آقا
موسی را حل نکرده است.
اشاره دیگر بیانیه به نامه نخبگان است که ۱۹۹ تن از نخبگان حوزوی، علمی،
سیاسی و فرهنگی کشور در سال ۱۳۸۲ آن را خطاب به رئیس جمهور امضا کرده
بودند و در یکی از بندهای آن تقاضای «اقدام شایسته دیپلماتیک در برابر
اقدام دولت لیبی» را داشتند و از جمله امضا کنندگان آن نامه وزیر امور
خارجه و مسئول دیپلماسی کشور، منوچهر متکی، رئیس مجلس شورای اسلامی، حداد
عادل، رئیس شورای اسلامی شهر تهران، مهدی چمران و از یاران نزدیک به رئیس
جمهور و…. بودند.
به هر روی چند روز پس از این خبر بود که سفیر جمهوری اسلامی ایران در بیروت
در تاریخ ۴ آذر پس از دیدار با نبیه بری، رئیس پارلمان لبنان، در جمع
خبرنگاران اعلام کرد: «نامه آقای رئیس جمهور به سرهنگ قذافی صرفا برای
تشریح موضع جمهوری اسلامی ایران در مورد پرونده هسته‌ای بوده است و این
نامه عینا به روسای کشورهای عضو شورای حکام آژانس بین المللی انرژی هسته‌ای
نیز تسلیم شده است.» پس از اصرار دوباره خبرنگاران مبنی بر اینکه: «بنابر
این دعوت رسمی از سرهنگ قذافی برای سفر به ایران در کار نبوده است؟» سفیر
پاسخ داد: «خیر. نامه رئیس جمهوری ایران فقط در چارچوب تشریح مواضع ایران
در مورد پرونده انرژی صلح آمیز هسته‌ای بوده است.»
روز بعد نیز سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست هفتگی خود با خبرنگاران در
پاسخ به خبرنگار خبرگزاری ایلنا که پرسیده بود: «در خبر‌ها آمده بود معمر
القذافی به ایران میآید، آیا با توجه به تاکیدات امام خمینی (ره) مبنی به
حضور نپذیرفتن قذافی تا زمان روشن شدن مساله امام موسی صدر، چنین خبری صحت
دارد؟» گفت: «این سفر در چارچوب رایزنیهای سیاسی ایران با سران کشورهای
عضو شورای حکام صورت گرفته است.»
اکنون هر چند که باید در بررسیهای کار‌شناسان سیاست خارجی این مسئله بررسی
شود که لیبی در پس انتشار این خبر دروغ در پی چه هدف یا اهدافی بوده، اما
میزان محبوبیت امام موسی صدر پس از ۲۸ سال که از ربودن ایشان در لیبی
می‌گذرد به خوبی نمایان شد.
منبع: روابط عمومی مؤسسۀ امام موسی صدر