احمد مبلغی: «گام به گام با امام» نشان دهنده شخصیت آینده‌نگر امام صدر است

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی موسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر، آیین رونمایی از مجموعه ۱۲ جلدی «گام به گام با امام» با حضور مدیران و چهره‌های علمی و فرهنگی کشور و اصحاب قلم و اندیشه، ششم اسفند ۱۳۹۶ در تالار قلم کتابخانه ملی برگزار شد.



در آیین رونمایی از مجموعه 12 جلدی «گام به گام با امام»، دکتر سید عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی؛ دکتر اشرف‌السادات بروجردی، رئیس کتابخانه ملی؛ دکتر علی‌اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی؛ مهدی فیروزان، مدیرعامل موسسه شهرکتاب و خواهرزاده امام موسی صدر؛ حورا صدر، رئیس موسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر؛ موسی اسوار، عضو فرهنگستان زبان و سرپرست تیم ترجمه و تدوین مجموعه «گام به گام با امام» و آیت‌الله احمد مبلغی، عضو مجلس خبرگان رهبری حضور داشته و سخنرانی کردند.

مشروح سخنان آیت‌الله احمد مبلغی را در ادامه می‌خوانید.

عنوان زیبای «گام به گام با امام» نشان دهنده آن است که ما در این دایرةالمعارف لحظه به لحظه با شخصیت بزرگ و تاریخ‌ساز امام موسی صدر ارتباط خواهیم داشت. 

مطالعه این دایرةالمعارف روح نشاط و شادابی را در انسان بیدار می‌کند. همچنین مطالعه آن مخاطب را با زوایای گسترده و نگاه عمیق امام صدر و همچنین وجود ناصح، دلسوز، عالم، جهان‌شناس، آینده‌شناس و دیگر صفات برجسته او آشنا می‌سازد.

شخصیت امام صدر از زوایای مختلف قابل مطالعه است. من سه شاخصه را که شخص خودم با استفاده از آنها روی منظومه فکری و کار عملی امام صدر مطالعه کردم بیان می‌کنم. این سه شاخصه «خدا»، «دین» و «ناس» هستند.

خداوند در نگاه امام صدر خداوند تکلیف نیست. خدای عشق، زیبایی و محبت است. خدای همه ادیان، خدای زندگی، خدای نزدیک به انسان و نزدیک به جامعه و خدای مبدا همه محبت‌ها و رحمت‌هاست. همراه بودن با این خدا می‌تواند اساسی‌ترین اثرها را روی جامعه بگذارد.

اصولا اگر بخواهیم شخصیتی را ارزیابی کنیم، نوع دیدگاه او به خدا، تلاش او برای خدا و نوع تلاش او برای حضوربخشی خدا در جامعه، می‌تواند از مولفه‌های مهم این بررسی باشد. امام موسی صدر حرکتش برای خدا است. او کسی نیست که خدا را جدا کرده و بعد به زندگی برسد. او زندگی را برای خدا شکل می‌داد.

در نگاه امام صدر دین نه عامل تفرقه که عامل ارتباط است. امروزه در نگاه بسیاری، دین بزرگ‌ترین عامل جداسازی پیروان مذاهب و ادیان مختلف است. امروزه شاهدیم که آنچه بزرگ‌ترین تفرقه‌ها را در جهان اسلام ایجاد کرده، دین در قرائت اشخاص مختلف است. دین امام صدر هیچگاه عامل تفرقه نمی‌شود. امام صدر دین را در خدمت همگرایی و بزرگ‌ترین خاستگاه و جایگاه تولید و بازتولید همکاری می‌دید. بیشترین توفیق او هم برای ایجاد همگرایی از همین خاستگاه بود. 

دین در نگاه امام صدر مزاحم خدا نبود. در شعارهای ما همیشه مطرح شده که دین عامل ارتباط با خداست، اما متاسفانه امروز شاهدیم که دین همه را از خدا جدا کرده است. امروزه چیزی که باعث نفرت انسان‌ها و کنار گذاشتن حبل‌الورید از جانب آنها می‌شود، دینی است که ارائه می‌کنند. دین خدا در نگاه امام صدر جایگاه محوری و اساسی برای پیوند عمیق با خدا دارد. بُعد خداگرایی در دین امام صدر بسیار قوی و پررنگ بود. 

امروزه مدارای با خلق را کنار گذاشته‌ایم/ امام صدر مدارا را اجتماعی کرد

در نگاه امام صدر بسیاری از عناصر فروخفته و کمرنگ شده و به حاشیه رانده شده در دین، حضور پررنگی پیدا کرده بودند. ما امروزه مدارای با خَلق را که اصل اساسی در دین است، کنار گذاشته‌ایم. مدارای با خَلق را به یک صفت اخلاقی کم جان و بی‌تاثیر تبدیل کرده‌ایم در صورتی که مدارای با خَلق اساسی‌ترین صفت برجسته دینی است. امام موسی صدر مدارا را اجتماعی کرد و با همه انسان‌ها مداراگونه و پر از محبت و عطوفت عمیق رفتار می‌کرد و با گروه‌های متعدد و متنوع جامعه، ارتباطی عمیق داشت. موسوعه «گام به گام با امام» نشان دهنده این رفتارهای امام است.

دینی که امام موسی صدر معرفی می‌کند وصف قرآنی یدخلون فی دین الله افواجا را با خود به همراه دارد. دین معرفی شده توسط او دین هویت و ذوب کردن و بردن این هویت در یک هویت اساسی به نام امت و مستقر کردن هویت شیعی در هویت بزرگتر اسلامی است. او چنین سیرتی را در جهان اسلام پراکنده کرد. او در تقریب بر نمادهای مشترک و هویت و رابطه دقیق اجتماعی هویت‌ها تاکید می‌کند و این امر نادری است.

ما گاهی در دین یک‌سره ارتباط خود را با مردم تشریفاتی می‌کنیم. ناس در جایگاه دین بسیار محوری است و نقش آن در قرآن نیز بسیار پررنگ است. در قرآن دو واژه «خدا» و «ناس» در کنار هم قرار گرفته‌اند. ناس در سیره امام صدر و گفتار او نه فقط ادعا نیست، بلکه تمام وجود امام صدر در عین شیعی و متدین بودن برای ناس بود. کسانی که با امام صدر آشنا و در ارتباط فکری بودند، در حرکت‌های اجتماعی او برای مردم شخصیتی گسترده و رها از مرزها در عین بودن در مرزها را می‌دیدند.

حرکت امام صدر در جهت همگرایی ناس حتی فراتر از ادیان به صورت سنت باقی مانده است و آن کسی که به حال مردم، منطقه و انسان و طبعا به حال دین و برای خدا و در مسیر ادیان تلاش می‌کند ماندگار بوده و از بین رفتنی نیست. به همین دلیل بر همه ما واجب است که امام موسی صدر را بشناسیم. امام صدر هم فقیه است و هم به روش فقهی آگاهی دارد. گفت‌وگوهای متعدد او با شخصیت‌های طراز اول علمی در این کتاب بازتاب پیدا کرده است. برای حل مشکلات بر اساس دین تئوری‌ها دارد. حرف‌هایی را که ما به تازگی در حوزه‌ها درباره ارتباط فقه و قانون و نظریه ثابت و متغیر بیان می‌کنیم، او چند دهه پیش مطرح می‌کند. برای من صحبت درباره این شخصیت بزرگ یک افتخار ماندگار است.