افشین علا: ادبیات فارسی زمینه‌ای قوی برای آموزش فرهنگ گفت و گو دارد

افشین علا: ادبیات فارسی زمینه‌ای قوی برای آموزش فرهنگ گفت و گو دارد

به گزارش روابط عمومی مؤسسهٔ فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر، گروه رسانه کانون گفت و گو در فصل بهار نشست‌هایی را با عنوان «گفت و گو با طبیعت» با حضور چهره‌های سرشناس در حوزه ادب و فرهنگ برگزار می‌کند.

اولین نشست از این سلسله نشست‌ها، بعد از ظهر روز گذشته، ۲۴ فروردین با حضور افشین علا، شاعر و عضو هیئت مدیره انجمن شاعران ایران، فاطمه صدرعاملی و دو تن دیگر از هیات مدیره کانون گفت و گو و حورا صدر، مدیر موسسه امام موسی صدر برگزار شد.

در ابتدای این نشست فاطمه صدرعاملی، عضو هیات مدیره کانون گفت و گو  فعالیت‌های این کانون و برنامه‌هایی که تا کنون برگزار شده را شرح داد.

فاطمه صدرعاملی کار کانون را گفت و گوی درون فرهنگی دانست که مقدمه‌ای برای گفت و گوی برون فرهنگی است. او بهره گیری از ادبیات فارسی را یک ابزار قوی و مناسب برای رسیدن به این هدف عنوان کرد و گفت: «گروه رسانه کانون گفت و گو به همین دلیل برای بررسی موضوع «گفت و گو با طبیعت» به سراغ چهره‌های ادبیات و شعر می‌رود تا از فرهنگ غنی ادبیات بهره بگیرد.»

افشین علا که میهمان اولین نشست «گفت و گو با طبیعت» بود، نسل جدید را محروم و دور از ادبیات کلاسیک فارسی دانست که به اعتقاد او ظرفیت‌های مدرن و پسامدرن هم دارد.

علا به داستان‌های مثنوی معنوی و دیگر متون ادبی ایرانی اشاره کرد که به نکات و موضوعات بسیاری پاسخ گفته‌اند و در ادامه خاطره‌ای را در همین رابطه عنوان کرده و گفت: «در یکی از روستاهای محل تولد من نزاع و درگیری بین دو خانواده قاتل و مقتول برای قصاص پیش آمده بود. از من خواستند که برای صحبت و راضی کردن خانواده مقتول به آنجا بروم. قبل از رفتن با دکتر مهدیه الهی قمشه‌ای در این باره مشورت کردم که به من کمک کنند. ایشان به یک داستان با مضمون خیر و شر از «7 پیکر نظامی» اشاره کردند و گفتند که همین را به زبان ساده برای آنها شرح بده حتماً در نظرشان تأثیر خواهد گذاشت. من به این توصیه عمل کردم و داستان را برای آنها مطرح کردم و به حقیقت دیدم که چقدر این تمثیل زیبای نظامی روی آنها تأثیر گذاشت و خواستند که مانند آن داستان، خیری باشند که شر را محو می‌کند و ماجرا حل شد.»

افشین علا در ادامه گفت: «گفت و گو مضمون بکری است که در جامعه ما بدان پرداخته نشده است.»

فاطمه صدر عاملی به دنبال این خاطره درباره فرهنگ گفت و گو برای حل مشکلات و درگیری‌ها به مورد مشابهی از امام موسی صدر اشاره کرد و گفت: «در کتاب خاطرات دکتر طباطبایی نوشته شده که یک بار یک جوان فلسطینی یک دختر مسیحی را کشته بود و مسیحی‌ها به همین دلیل عده‌ای از فلسطینی‌ها را به گروگان گرفته بودند تا جوان قاتل را به آنها تحویل دهند. یاسر عرفات برای حل مشکل دست به دامن امام موسی صدر می‌شود. ایشان هم اول به خود فلسطینی‌ها می‌گوید که جوان را خودشان دستگیر کنند و بعد به خانواده مسیحی پیغام می‌دهد که برای شرکت در مراسم خاکسپاری دخترشان به آنجا می‌رود. امام در حضور آنها از خصوصیات اخلاقی و بخشندگی حضرت مسیح (ع) سخن می‌گوید و آنها را آرام می‌کند تا ببخشند و گروگان‌ها را آزاد کنند.»

در ادامه نشست عباس حاجی علی محمدی، عضو دیگر هیات مدیره کانون گفت و گو از برنامه‌های جدید کانون با محوریت ادبیات و گفت و گو سخن گفت و به برگزاری جشنواره‌ای برای بررسی آثار ادبی از نظر مبانی و مفاهیم گفت و گو، برگزاری کارگاه‌هایی با محوریت ادبیات با حضور چهره‌های این حوزه و تهیه دایره المعارف گفت و گو اشاره کرد. علیمحمدی دیدار با افشین علا را در راستای همین موضوع و نگاهی به فرهنگ گفت و گو در آثار ادبی کلاسیک و معاصر عنوان کرد و از او خواست که به مثال‌هایی در این باره اشاره کند.

افشین علا در ادبیات معاصر از قیصر امین پور به عنوان شاعری نام برد که مضامین فراوانی درباره گفت و گو در اشعارش دارد. او به شعر گفت و گوی غنچه با گل از اشعار امین پور اشاره کرد که با مضمون راز هستی با هم حرف می‌زنند و گفت: «نقد و خوانش صحیح این شعر برای مخاطب یک متد عالی از گفت و گو را نشان می‌دهد. پروین اعتصامی هم اشعاری دارد که به اشیاء مختلف مانند نخود و لوبیا شخصیت می‌دهد و از زبان آنها گفت و گو می‌کند. از این مثال‌ها در اشعار شاعران ما بسیار است و خوب است برای این موضوع از آنها بهره گرفته شود.»

علا که خود اشعار و نوشته‌های مطرحی در زمینه ادبیات کودک و نوجوان دارد، با توجه به موضوع این نشست که «گفت و گو با طبیعت» بود، یکی از اشعار خودش را که «گفت و گوی پیامبر (ص) با زنبور عسل» به زبان کودکان است را مثال زد و گفت: «یک بار در یک روستایی روحانی پیر مسجد روایتی با مضمون گفت و گوی پیامبر با زنبور عسل می‌گفت که برای من خیلی دلنشین بود و آن را تبدیل به این شعر کردم.»

او در ادامه ابیات این شعر را خواند:

«یک روز که پیغمبــــر در گـرمی تابـستــان      همــراه علی می‌رفت در سـایــه نخلستــان

دیدنــد کـه زنبـــوری از لانه خود زد پـر         آهستــه فــرود آمــد بر دامن پیغمبـــــر

بوســــیـد عبایــــش را دور قـدمــــش پــر زد    بـر خاک کـف پایـش صـد بوسـه دیگــــر زد

پیغمبـــــر از او پرسید آهســــته بگـو جانم      طعم عسلت از چیست هـر چند که میدانم

زنبـــور جوابش داد چون نـام تـو می گـویـم       گل می‌کند از نامت صـد غنـچه به کنـدویـم

تـا نـام تـو را هـر شب چون گل به بـغـل دارم     هـر صبـح که برخیــزم درسینــه عسل دارم

از قنـد و شکـــر بهتــر خوشـتر ز نبـات است این  طعم عسل از من نیست طعم صلوات است این»

در ادامه جلسه از مهارت‌های 10 گانه برای گفت و گو صحبت شد و حورا صدر، مدیر موسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر به یکی از این مهارت‌ها اشاره کرد و گفت: «پرهیز از شتاب یکی از این مهارت‌ها است که در دنیای امروز هم جلوه بیشتری دارد و رعایت نکردن آن خیلی از مشکلات و بحث‌ها و درگیری‌ها را به وجود می‌آورد، علاوه بر اینکه آرامش را هم از خود ما می‌گیرد. اگر بتوانیم به این مهارت و دیگر مهارت‌های گفت و گو دست پیدا کنیم تأثیر زیادی در زندگی فردی و اجتماعی خود خواهیم دید.»

افشین علا در پایان این نشست با توجه به یادآوری 10 مهارت لازم برای گفت و گو از قابوسنامه، یکی از متون قدیمی ادبیات ایران در این ارتباط نام برد و توضیح داد: «قابوسنامه یکی از متون عجیب ادبیات ماست که در فصل‌های مختلف در آداب همه چیز صحبت می‌کند. در این کتاب سلطان، آداب هر چیزی را حتی آداب دشمنی را به پسرش آموزش می‌دهد. این نشان می‌دهد که رعایت آداب و مهارت در هر زمینه‌ای ارتباطات را تسهیل کرده و مشکلات را کاهش می‌دهد.»

برای ارتباط با کانون گفت و گوی انجمن خیریه مؤسسات امام موسی صدر و پیگیری اخبار سایت کانون {اینجا} را کلیک کنید. همچنین می توانید کانال تلگرام کانون را به این آدرس https://telegram.me/dialoguecenter دنبال کنید.

روتیتر: گزارش اولین نشست کانون گفت و گو با موضوع «گفت و گو با طبیعت»