رمضان ماه تأمل

رمضان ماه تأمل

بسم الله الرحمن الرحیم

برادران مؤمن،

با فرا رسیدن ماه مبارک رمضان احساسی ژرف برگرفته از خاطرات الهام­ بخش و عبرت‌های ارزشمند این ماه و آثار و دستاوردهای روزه ­داری، ما را فرا می­گیرد و فضایی پاک و هدایتگر و آکنده از درس و عبرت برای فرد مؤمن پدید می آورد.

در اوضاع نابسامانی که مسلمانان و اعراب در آن به سر می­ برند و بیم آن می­رود که وخامت آن همیشگی شود، مکتب رمضان به ما درسی می­ دهد که با اوضاع ما هم­خوانی دارد و به سود حال و آیندۀ ماست.

ماه رمضان زمانی است برای درنگ کردن. در این ماه مؤمن با قلبی سالم و عقلی روشن و بدنی پاک به گذشته­ اش می­ نگرد و از خود حسابرسی می­ کند و ارزیابی دوباره­ای از کارنامۀ خود صورت می ­دهد و، سپس، به آینده نگاه می کند تا برای آن برنامه­ریزی کند و دوباره آن را بسازد و، بدین‌ترتیب، ماه رمضان ماهی سرنوشت­ ساز برای او خواهد بود.

وضع دینی در جهان در سطح عمومی نابسامان است و این نابسامانی با انحطاط اخلاقی همراه شده و همۀ روابط انسانی را به فروپاشی و از هم گسستگی تهدید می­کند. پیامد همۀ این‌ها، فاجعه­ای انسانی به بدترین شکل و در همۀ ابعاد خواهد بود.

این مشکل در جهان عرب افزون­تر و پیچیده­ تر است، زیرا جهان عرب به سبب وجود اسرائیل و دیگر چالش ­های سیاسی و مسئولیت ­های دفاعی و دشوار ی­های اجتماعی و پیامدهای آن، از جمله تبهکاری­ها و اختلافات و ناآرامی­ها، با محنت روبه‌روست. هر روز شاهد آن هستیم که اراده­ ها سست می­شود، اخلاص رنگ می­ بازد، خودخواهی بیشتر و بیشتر می­ شود و آینده­ای از هم گسسته در برابر ما ترسیم می­ شود.

مشکل وقتی خطرناک­تر می­ شود که می­بینیم انگیزه ­ها و راه‌حل­های معنوی، پویایی و تأثیرگذاری خود را از دست داده و می­ دهد: نه نماز انسان را از زشتی و بدی باز می ­دارد، نه روزه حس همدردی با دیگران‌را پدید می ­آورد، نه حج نتایجی که از آن انتظار می­ رود به دنبال دارد، نه… نه…

شعایر و اعیاد دینی که وضع شده است تا انگیزه­ای تازه برای کمک به تعالی روحی و آراستگی اخلاقی انسان باشد، به مناسبت­ هایی صرفا” ظاهری تبدیل شده است.

همه‌چیز به آداب و رسوم تبدیل شده و راه‌حل­ ها، محتوا و خاصیت خود را از دست داده و دین و دینداری و همۀ عبادت­ ها و شئون دینی به عادت آداب و رسوم تبدیل شده است.

این، خطرناک­ ترین جنبۀ این مشکل عمومی است: طبیب خود بیمار شده و دارو نیز بی‌اثر شده و بلکه بیماری­ زا و مشکل­ زا شده است.

درنگ در این ماه، ماه خداوندی که سرچشمۀ دانش و اراده است، به تنهایی می­ تواند به ما بینشی درست از واقعیتی بدهد که در آن به سر می­ بریم و ناامیدی و دلسردی را از ما دور کند و مسئولیت‌پذیری برای برنامه­ ریزی و اراده کردن برای ساختن آینده ­ای بهتر را برایمان آسان می­کند.

تنها تأمل، که در آموزه­ های اسلامی برتر از عبادت شمرده شده است، می­ تواند روح عبادت را به آن بازگرداند و آداب و رسوم را به انگیزه­ای برای خدمت انسان تبدیل کند و در کالبد شعایر روح بدمد و، بدین‌ترتیب، در ماه رمضان شبِ قدری رقم زند که بهتر از هزار ماه است.

برادران، اگر در روزه­ داری ما، گرسنگی و تشنگی، که از آن‌ها استقبال می­کنیم، با ترکِ بسیاری از عادت­ ها همراه شود و اگر این ریاضت­ های جسمی با تأمل و تفکر همراه شود، به‌راحتی و آشکارا درمی­ یابیم که در وجود ما میل و اراده برای بهبود بخشیدن به وضع رنجدیدگان پیرامونمان و تلاش در کنار جهادگران و کمک به نیازمندان و رسیدگی به یتیمان و پشتیبانی از حقوق زحمت­ کشان و تلاش پیگیر و خستگی ­ناپذیر برای خدمت به مناطق آسیب ­دیده در کشورمان، به‌ویژه جنوب لبنان، به وجود آمده است. درمی­ یابیم که این کارها را با میل و اراده و با انگیزه­ ای الهی و به دور از سوداگری و گزافه ­گویی و اهداف شخصی انجام می­ دهیم.

ماه مبارک رمضان فرصت دوباره­ ای است که خداوند به ما داده است تا فصلی نو در تاریخمان برافروزد. این ماه سرآغاز تحولاتی ژرف در حیات امت بوده است: جنگ بدر که روز متمایز شدن حق از باطل بود، فتح مکه که اوج پیروزی­های اسلامی بود و دیگر دوره­ های جهادی و، همچنین، شب­ های قدر.

برادران مؤمن، از خداوند می­ خواهم که این ماه را برای مسلمانان و ملت عرب و لبنان حقیقتاً مبارک گرداند و آن را سرچشمۀ دهش و خیر و دگرگونی و سرآغاز عزت الهی که مخصوص مؤمنان است، قرار دهد.

والسلام علیکم.

منبع: مسیرة الامام السید موسی الصدر، ج 2، چاپ دوم، صص477-478

مترجم: احمد ناظم

مؤلف: امام موسی صدر