آیت الله علوی بروجردی: امام موسی صدر نگاه و شیوه تقریبی داشت

آیت‌الله علوی بروجردی در ابتدای این دیدار ضمن تأکید بر ضرورت حفظ میراث معنوی علما و بزرگان دین گفت: پرداختن به زندگی خاندان صدر در تاریخ معاصر از سه جهت موضوعیت دارد؛ ابتدا زندگی مرحوم سید صدرالدین صدر و خدمات و تلاش‌های ایشان به روحانیت است، بعد فرزند ارشد ایشان مرحوم حاج‌آقا رضا صدر که از چهره‌های ممتاز و کم نظیر بودند، و در مرحله بعد جناب حاج آقا موسی که منشأ آثار و برکات بسیاری در لبنان بودند.

این استاد برجسته حوزه با اشاره به سوابق آشنایی خود و پدرش با خانوادة صدر گفت: مرحوم والد از ابتدای ورود به حوزه علمیه قم با مرحوم سید صدرالدین صدر و فرزندان ایشان مرتبط شده و رابطه صمیمانه‌ای با آنان داشتند. من فراموش نمی‌کنم که مرحوم پدر شیفتگی عجیب نسبت به مرحوم سید صدرالدین صدر داشت و به شدت تحت تأثیر اخلاق و بزرگواری آن مرحوم قرار داشت.

وی در ادامه افزود: پدر ما نقل می‌کرد که وقتی در جوانی وارد قم شدم، یک شب در حجره بودم که دیدم حاج‌آقا موسی صدر وارد شد و گفت: پدرم شما را دعوت کرده که شام به منزل ما بیایی. پرسیدم: چرا ایشان که رئیس حوزه هستند و از مراجع تقلید، من را برای شام دعوت کرده؟ حاج آقا موسی پاسخ داد: پدرم گفته‌اند که فلانی تازه به قم آمده و تنهاست. او به هر حال در بروجرد مورد توجه بوده، شاید الان احساس دلتنگی کند. برو و او را برای شام به منزل بیاور.

پدر می‌گفت: ابتدا مقاومت کردم و به حاج آقا موسی گفتم: شما بیا شام را همینجا و در حجره به اتفاق می‌خوریم و با هم هستیم. ایشان در جواب گفت: نخیر تا شما نیایی پدرم شام نمی‌خورد.

 

این برخورد و اخلاق مرحوم صدر با یک طلبه جوان در شرایطی که رئیس حوزه و از اساتید و مراجع بزرگ بودند، در روحیه مرحوم والد تأثیر عمیقی گذاشته بود.

آیت الله علوی بروجردی همچنین ضمن یادآوری نقش مرحوم سید صدرالدین صدر در دعوت از آیت‌الله‌العظمی بروجردی و جلب نظر ایشان برای عزیمت به شهر قم گفت: از موضوعاتی که متأسفانه کمتر به آن توجه شده و شما باید در این زمینه کار کنید، همین مسئله است.

نوة آیت‌الله‌العظمی بروجردی در این زمینه افزود: اگر حوزه علمیه قم پس از درگذشت آیت‌الله حائری حفظ شد و اگر با آمدن آیت‌الله‌العظمی بروجردی نهاد روحانیت تقویت شد و از برکات آن همگان و از جمله در انقلاب اسلامی بهره برده شد، همگی مرهون فعالیت‌ها و تلاش و درایت آیت‌الله سید صدرالدین صدر است.

این استاد حوزه علمیه قم تصریح کرد: این مرحوم صدر بود که با تعهد و ازخودگذشتکی به‌رغم ریاست و مرجعیتی که داشت، تلاش کرد که تا هم سایر علمای قم را به دعوت از آیت‌الله بروجردی راضی کند و هم اینکه نظر ایشان را برای عزیمت به قم جلب کند و حتی جای نماز خود را نیز به آیت‌الله بروجردی داد.

 

آیت‌الله علوی بروجردی در ادامه با یادآوری خاطرات خود از آیت الله سید رضا صدر گفت: من مدتی در درس فلسفه ایشان شرکت داشتم و از نزدیک با سجایای اخلاقی و مراتب علمی آن مرحوم آشنا هستم. مرحوم حاج‌آقا رضا صدر از معدود شخصیت‌هایی است که باید گفت جامع علوم بودند. در فقه و اصول و حکمت و فلسفه و تفسیر و اخلاق و ادبیات هرگاه وارد بحث می‌شد، تسلط کم‌نظیری داشت و انسان را به تحسین وا می‌داشت.

وی افزود: من معتقدم حاج‌آقا رضا صدر مباحثی را که در قالب درس اخلاق مطرح کردند و برخی از آن‌ها چاپ شده است، ابتدا خودشان عمل می‌کردند و پس از آنکه در وجودشان ملکه می‌شد آن را تدریس می‌کردند.

آیت‌الله علوی بروجردی، همچنین، با خاطراتی از امام موسی صدر گفت: مرحوم آیت‌الله‌العظمی بروجردی علاقه بسیاری به امام موسی صدر داشت و از مشوقین ایشان برای عزیمت به لبنان بود. آیت‌الله بروجردی به کار تبلیغ در نقاط مختلف اهمیت زیادی می‌دادند و به همین دلیل در داخل و خارج کشور افراد زیادی را برای تبلیغ اعزام کردند. به همین علت بود که خواستار عزیمت امام موسی صدر به لبنان بودند، چراکه با توان علمی و ذوق و استعداد ایشان آشنا بوند و می‌دانستند که کار مرحوم شرف‌الدین را می‌توانند ادامه دهند.

وی در ادامه افزود: یکی از مشکلات و ضعف‌های امروز ما نبودن افراد و چهره‌هایی است که بتوانند دین و ارزشهای الهی را بازبان روز و متناسب با زمان ارائه کنند و امام موسی صدر از معدود شخصیت‌هایی بود که چنین ویژگی‌ای داشت. افسوس که قدر ایشان را در آن زمان نداستند و بعضی‌ها نه تنها ایشان را کمک و یاری نمی‌کردند که بر ضد او تبلیغ و یا مانع تراشی هم می‌کردند. هرچند که همه آنان امروز پشیمان هستند.

این مدرس عالی‌رتبه حوزه علمیه قم خاطر نشان کرد: امام موسی صدر نگاه و شیوه‌اش تقریبی بود و اهمیت بسیاری به تقریب مذاهب می‌داد و از این نظر به نگاه و روش آیت‌الله بروجردی نیز نزدیک بود، که متأسفانه خیلی‌ها این مسئله را آن روز درک نمی‌کردند.

آیت‌الله علوی بروجردی در پایان ضمن اظهار خرسندی از تلاش دست‌اندرکاران مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر در عرصه جمع‌آوری و حفظ میراث معنوی خاندان صدر موفقیت روزافزون آنان را از خداوند متعال خواستار شد.