سال‌های ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۲ـ تحرک اجتماعی میان شیعیان و کنش ملی در لبنان

سال 1970- تشکیل هیئت یاری جنوب

امام صدر در واکنش به بی‌توجهی و سهل‌انگاری مقامات رسمی و دولتی در رویارویی با وقایع، و در پی کشتار خونینی که به کوچ اجباری اهالی جنوب منجر شد، رهبران مذهبی فرقه‌ها را برای بررسی خطر‌ها و یافتن راه‌حل مناسب در جنوب گرد هم آورد و هیئت یاری جنوب به ریاست ایشان و عضویت عالیجنابان اسقف آنتونیوس خریش و اسقف باسیلیوس الخوری و اسقف یوسف الخوری و اسقف جورجیوس حداد و اسقف اثناسیوس الشاعر و اسقف پولس الخوری و اسقف ابراهیم داغر، و علمای اعلام شیخ محمد سلیم حمود، مفتی اهل سنت صیدا، و شیخ احمد الزین، قاضی شرع صیدا، و شیخ رئوف القادری، مفتی اهل سنت راشیا، و شیخ نجیب قیس، قاضی شرع دروزیان حاصبیا، و شیخ سلیم جلال‌الدین و شیخ علی الفقیه و شیخ عبدالأمیر قبلان، مفتی شیعیان، تشکیل شد. هدف از تشکیل این هیئت بررسی خطرهایی بود که جنوب را تهدید می‌کند و یافتن راه‌حلی برای آن‌ها بود. [۱] 

در تاریخ ۱۹۷۰/۰۵/۲۰، این هیئت بیانیه‌ای را به تصویب رساند که امام صدر آن را تنظیم و قرائت کرد. در آن بیانیه چنین آمده بود: 

جنوب در خطر است… مبادا کسی این خیالِ خام را در سر بپروراند که پس از سقوط جنوب دیواری سحرآمیز یا هاله‌ای از غیب و یا دست قدرتی ناپیدا دیگر مناطق لبنان را از خطر مصون خواهد داشت. تاریخ آکنده است از یاد و خاطرۀ امت‌هایی که نابود شدند، سرزمین‌هایی که از میان رفتند و ملیت‌هایی که چون افسانه‌ای به تاریخ پیوستند. برای یاری جنوب و یاری لبنان به پا خیزید و منتظر وقوع فاجعه نمانید، که ما دو راه بیشتر پیش رو نداریم؛ یا ملتی خواهیم بود شایستۀ ماندن و سزاوار استمرار، و یا ملتی که در گرداب زمان فرو می‌رود و زیر چرخ‌های روزگار لگدمال می‌شود. 

در ادامۀ بیانیه چنین آمده بود: «بخشی از میهن شما امروز در خطر جدا شدن است. بخشی از تاریخمان ـ که بزرگ‌ترین بخش آن نیز هست ـــ اکنون به سوی قبر گام برمی‌دارد. بانگ آماده باش برای بسیج همۀ نیرو‌ها و امکاناتِ مادی و معنوی به‌منظور رویارویی با خطری به صدا درآمده است که از جنوب وزیدن گرفته و همۀ لبنان را تهدید می‌کند.» در پایان بیانیه از تمامی مسئولان خواسته شده بود که برنامه‌ها و مطالباتی را اجرا کنند که نمایندگان جنوب در پارلمان، در جلسات اخیر خود، تصویب کرده‌اند. همچنین، از همۀ لبنانیان مقیم خارج و صاحبان مؤسسات تجاری و کار‌شناسان و اندیشمندان و صاحبان روزنامه‌ها و روزنامه‌نگاران و جمعیت‌ها و انجمن‌های مستقر و فعال در جنوب و نمایندگان کشورهای عربی و کشورهای دوست و بنیادهای جهانی خواسته شده بود که دست یاری و کمک به سوی جنوب دراز کنند. امام در پایان بیانیه اعلام کرد که هیئت یاری جنوب، پس از کنفرانس مطبوعاتی درخصوص راهکارهای بَعدی تصمیم‌گیری خواهد کرد. [۲] 

——
 [۱]. روزنامه‌های لبنان، ۱۹۷۰/۰۵/۱۶. 

 [۲]. روزنامه‌های لبنانی، ۱۹۷۰/۰۵/۲۱.

منبع: سیره و سرگذشت امام موسی صدر، چاپ دوم، جلد ۱، صفحه ۲۰۰-۲۰۱

مؤلف: هیئت رئیسۀ جنبش امل

مترجم: مهدی سرحدی