پیگیری وضعیت امام موسی صدر؛ اولویت لیبیایی‌ها

مهدی فیروزان، خواهرزاده امام موسی‌صدر درباره نتایج سفر هیئت لبنان همراه برخی اعضای خانواده امام به لیبی و ملاقات با شش عضو دولت انتقالی این کشور توضیحاتی داد: 

• در سفر هیئت‌ پی­گیری پرونده امام موسی صدر به لیبی چه کسانی حضور داشتند؟ 

من به‌عنوان عضو خانواده امام موسی صدر به همراه هیئت عالی‌رتبه لبنانی متشکل از عدنان منصور (وزیر خارجه لبنان)، صدرالدین صدر (پسر امام موسی صدر)، قاضی حسن الشامی (نماینده دولت لبنان) و هیثم جمعه، مدیرکل مهاجران وزارت خارجه لبنان به لیبی سفر کردیم. این هیئت از سوی رئیس‌جمهور لبنان تعیین شده بود. در این سفر ما شش ملاقات با مقامات لیبی داشتیم. پنجشنبه، ۲۲ دی ابتدا با وزیر خارجه و سپس با وزیر کشور لیبی دیدار کردیم. دیدار سوم نیز با جناب آقای عبدالجلیل، رئیس شورای انتقالی لیبی بود. این دیدار‌ها به همراه ملاقات با نخست‌وزیر و وزیر دفاع لیبی همگی در یک روز انجام شد. همچنین با برخی از مطلعان پرونده امام موسی‌صدر در لیبی گفت‌وگوی غیررسمی داشتیم که اطلاعات جدیدی را به دست آوردیم؛ از جمله اینکه با فردی آشنا شدیم که طی سال‌های ۱۹۹۴ تا ۱۹۹۶ میلادی (۱۳۷۳ تا ۱۳۷۵شمسی) زندانبان امام موسی‌صدر بوده است. روز شنبه نیز با وزیر دادگستری لیبی که مسئولیت پرونده امام را دارد و چند مقام ارشد دادستانی این کشور‌ دیدار داشتیم. 

• نتیجه این دیدار‌ها چه بود؟ 

در این ملاقات‌ها متوجه شدم که پرونده امام موسی صدر و وضعیت ایشان برای مقامات لیبی بسیار حائز اهمیت است. وزیر خارجه لیبی مهم‌ترین اولویت سیاست خارجی لیبی را پیگیری قضیه امام موسی صدر و آزادی ایشان اعلام کرد. در مجموع در این ملاقات‌ها دو مورد مشهود بود؛ نخست اینکه آشکار بود دولت انتقالی لیبی در فاصله کوتاه شکل‌گیری‌اش به‌طور جدی به جمع‌آوری اطلاعات و مدارک مرتبط با امام موسی صدر در دفا‌تر قذافی، عبدالله سنوسی وزیر اطلاعات دوره قذافی و سایر دفا‌تر امنیتی پرداخته بود؛ دوم اینکه دادستان لیبی به‌عنوان مسئول رسیدگی به پرونده تعیین شده بود و اطلاعات مهمی در این پرونده داشت. 

• مهم‌ترین اطلاعات و اسنادی که در این ملاقات‌ها ارائه شد، چه بود؟ 

مجموعه اسنادی که جمع‌آوری کرده بودند، حکایت از آن داشت که امام موسی‌صدر در طول این سال‌ها زندانی بوده است. مقامات لیبی در این اسناد نام زندانبان‌های ایشان و مقامات امنیتی متولی حفاظت از او در تشکیلات قذافی را لیست کرده بودند. آقای عبدالجلیل، رئیس شورای انتقالی لیبی به من گفت: «ما تا قبل از سقوط طرابلس از امام موسی صدر خبر داشتیم اما پس از سقوط طرابلس سرنخ‌ها همگی گم شد.» بنابراین در این سفر، بر اساس همین شواهد، این تئوری که امام در روزهای اول سفر به لیبی به شهادت رسیده‌اند، به کلی رد شد. اطلاعات مقامات لیبیایی همگی دال بر این بود که امام موسی صدر هنوز زنده است. 

• درحال حاضر مقامات لیبی در این پرونده به‌دنبال چه هستند؟ 

مقامات لیبی به‌دنبال سرنخ‌هایی هستند تا محل زندان امام موسی‌صدر را پیدا کنند. نکته مهمی که از دیدار با وزیر دادگستری لیبی باید بگویم این است که از ایشان سؤال کردیم: آیا هنوز مناطقی وجود دارد که به تسخیر شما در نیامده باشد که او در جواب گفت: هنوز مناطق «واسعه و شاسعه»‌ای در جنوب لیبی وجود دارد که دولت انقلابی نتوانسته بر آن مناطق کنترل پیدا کند. این مسئله را وزیر دفاع لیبی نیز تأیید کرد. 

• موضع خانواده امام موسی صدر برابر این ادعا چیست؟ 

اسناد جمع‌آوری شده، اسناد ضد‌ و نقیضی نبود. در کشور ما دو رویکرد «اسنادی» و «تحلیلی» درخصوص سرنوشت امام موسی صدر وجود دارد؛ بر اساس رویکرد تحلیلی برخی افراد می‌پرسند که چگونه ممکن است حکومت تروریستی قذافی امام موسی صدر را طی این ۳۳ سال نگاه داشته باشد؟ خوب این تحلیل است! اما خانواده امام موسی صدر بر اساس رویکرد اول، یعنی بر اساس اسناد، اخبار و شواهد به حیات امام موسی صدر اعتقاد دارد. بسیاری از این اسناد مبتنی بر نقل قول شاهدان عینی، مقامات کنونی لیبی و انقلابیونی است که در شمار معارضان زندانی دولت قذافی بودند و بعد‌ها توانستند به کشورهای خارجی بگریزند، اما معتقدان به شهید شدن امام، عمدتا بر اساس تحلیل و نقل‌قول‌های مته‌مان و شاهدان دست دوم و سوم به این جمع‌بندی رسیده‌اند. 

در خلال گفت‌وگو‌هایم با این گروه در این سال‌ها، به این نتیجه رسیده‌ام که هیچ‌گاه کار علمی و متدیک روی اسناد گوناگون یا برای جمع‌آوری اطلاعات از شاهدان و مته‌مان صورت نگرفته است اما در مقابل جمع‌بندی خانواده مبنی بر حیات امام حاصل یک سلسله بررسی‌های می‌دانی و اسناد و اخبار شاهدان عینی است. در ملاقات‌های اخیر با مقامات لیبیایی و بر اساس اطلاعات آنان، تقریبا هیچ احتمال سلبی و متناقض با جمع‌بندی خانواده داده نشد.