سال‌های ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۲ـ تحرک اجتماعی میان شیعیان و کنش ملی در لبنان

۱۹۶۸ ـ همایش شیعه‌شناسی در استراسبورگ

حضور علمی و دینی و اجتماعی امام صدر، دانشگا‌های معتبر جهان را به دعوت از ایشان ـ در مقام یکی از طلایه‌داران روحانیون مسلمان ـ برای سخنرانی در همایـش‌ها و سیمنارهای دانشگاهی ترغیب می‌کرد و این امر زمینۀ حضور امام را در همایش‌های جهانی برای طرح آرا و نظریات و برنامه‌ها و طرح‌های سیاسی- اجتماعی خود و نمایش چهره‌ای متمدن از روحانی مسلمان فراهم می‌کرد. 

امام صدر در کنار شماری از اندیشمندان جهان در همایش علمی بزرگی حضور یافت که از ۱۹۶۸/۴/۲۸ تا ۱۹۶۸/۵/۷ در تالار دانشگاه استراسبورگ فرانسه و با همکاری مرکز پژوهش‌های اسلامی پاریس برگزار شد. موضوع اصلی همایش بررسی مذهب شیعۀ امامیه بود و در آخرین روز همایش، امام صدر سخنرانی خود را دربارۀ میراث تاریخی اسلام که به زبان فرانسه آماده کرده بود، به زبان عربی ایراد کرد، زیرا سخنرانان و علمای بزرگی که از اروپا در همایش شرکت داشتند، به زبان‌های اصلی خود سخنرانی کرده بودند. پس از سخنرانی ایشان، بحث و نقد و بررسی‌هایی به زبان عربی آغاز شد که حدود دو ساعت به طول انجامید و تحسین و اعجاب مهاجرانِ لبنانیِ حاضر در همایش را برانگیخت. سخنرانان زبان به تجلیل از امام گشودند و ایشان تنها کسی بود که در جایگاه و در کنار رئیس همایش، پروفسور برنشویک، قرار گرفته بود. 

پس از همایش، امام دعوتنامه‌های متعددی برای بازدید از سوربن و سخنرانی در انستیتوی پژوهش‌های اسلامی و دانشگاه کمبریج لندن و دانمارک دریافت کرد. همچنین، در زمان حضور امام در شهر استراسبورگ، لبنانیانِ مقیمِ اروپا نیز دعوتنامه‌های بسیاری برای سخنرانی در شهرهای آخن و هامبورگ و پاریس و لیون به امام تقدیم کردند. امام در دو شهر آخن و هامبورگ سخنرانی کرد و نماز جمعه را نیز در مسجد آخن به جا آورد. [۱] 

امام در بازگشت از اروپا و در تاریخ ۴ الی ۱۹۶۸/۵/۱۰ به نجف اشرف مشرف شد و پس از بازگشت به لبنان، در تاریخ ۱۹۶۸/۵/۲۸ در دیدار با رئیس‌جمهور لبنان، وی را از نتایج و ابعاد سفر خود به اروپا مطلع کرد. امام در گفت‌وگو با روزنامۀ بیروتی الأنوار دربارۀ سفر خود چنین گفت: «صهیونیسمِ جهانی در اروپا فعالیت‌های گسترده‌ای دارد، ولی ما نباید ناامید شویم.» امام همگان را به مقابله با فعالیت‌های صهیونیسم فراخواند و تأکید کرد: «اعراب به افرادی نیاز دارند که مرد عمل باشند.» [۲] 

——
[۱]. الجریدة، ۴/۲۸ الی ۱۹۶۸/۷/۵. 
[۲]. الأنوار، ۱۹۶۸/۲/۱۶.

منبع: سیره و سرگذشت امام موسی صدر، چاپ دوم، ج ۱، ص ۱۴۹ – ۱۵۰

مؤلف: هیئت رئیسۀ جنبش امل

مترجم: مهدی سرحدی