پیگیری, روابط عمومی
ما سالها در مورد قضيه امام موسيصدر كوتاهي كردهايم
«بسم الله الرحمن الرحیم»
در ابتدای سخن من هم به نوبه خودم این پیروزی و محقق شدن معجزه امام خمینی را تبریک عرض می‌کنم. ما هر روز که از سالهای بلند پیروزی انقلاب اسلامی فاصله می‌گیریم محقق شدن این معجزه را بیشتر به چشم می‌بینیم. دیروز در عراق و امروز در لبنان. و خوب است در آستانه این پیروزی بزرگ یادی بکنیم از کسانی که در این مبارزه و جهاد، سهم اصلی را داشته‌اند و هم سهم فکری را رهبران بزرگی همچون امام موسی صدر، همچنین از مجاهدانی که در این مدّت مردانه جنگیده‌اند. هم از رزمندگان و مبارزان حزب الله، هم از مبارزان امل با ده‌ها شهیدی که در این مقاومت تقدیم کردند و هم از مردم عادی که صد‌ها شهید داده‌اند. من فکر می‌کنم که ما از این جنگ تجربه‌های زیادی کسب کرده‌ایم که حتماً برای ادامه این مسیر برای ما کافی است و برای ما لازم نیز هست. یکی، اتحادی است که وجود داشت و دلیل اصلی پیروزی در جنگ اخیر بود. مسئله مهم‌تر شاید اندیشه مقاومت است که میراث دار حضرت امام موسی صدر است. چرا که ایشان از ۳۰ سال پیش نظریه جامعه مقاوم را مطرح فرمودند.
امام صدر ۳۰ سال پیش فرمودند که ما جنگ با اسرائیل را هدف قرار می‌دهیم. ایشان معتقد بود که همه اقوام، همه سلیقه‌ها، همه دیدگاه‌ها باید در کنار هم برای از بین بردن و محو اسرائیل جمع شود.
و حالا در این روز‌ها و عده الهی را به عینه می‌بینیم. قبل از اینکه توضیح بدهم که مسئله پیگیری سرنوشت حضرت امام موسی صدر در مجلس شورای اسلامی به کجا رسیده است. خوب است این نکته را که مورد سؤال موکلیّن ما در ایران است، یاد آوری کنم، که چرا شما مسئله لبنان را پیگیری می‌کنید؟ چقدر موضوع با لبنان مربوط می‌شود و منافع ملّی ما در لبنان توجیه و تألیف می‌شود. من معتقدم غیر از اینکه مردم ما، مردم لبنان را دوست دارند و این علاقه به واسطه وابستگی‌های فرهنگی و ایدئولوژیکی است و بلکه مهم‌تر از آن این نکته اساسی که انقلاب اسلامی در ادامه حرکت احیای تفکر شیعی در لبنان به وجود آمده. یعنی چند صد سال قبل از اینکه فقه سیاسی ما در حوزه‌های نجف و قم به این کمال برسد که ما باید حکومت اسلامی تشکیل بدهیم. علمای بزرگ لبنان مثل شیخ کرکی، مثل علاّمه جبل عاملی این اندیشه را باور کرده بودند. بنابراین فقه سیاسی شیعه در لبنان متولّد شده است و طبیعتاً انقلاب اسلامی محصول همین منظر از دیدگاه فقهی است که بعدا در ایران اسلامی توسط علامه نائینی تکامل پیدا می‌کند و بعد هم توسط بنیان گذار انقلاب اسلامی حضرت امام. ایشان می‌فرمایند نه تنها تشکیل حکومت اسلامی در زمان غیبت امام معصوم لازم است. بلکه واجب است بلکه اوجب واجبات است. بنابراین انقلاب اسلامی در ادامه حرکت احیاء اندیشه شیعی در لبنان است.
همانطور که امروز مقاومت در لبنان ادامه انقلاب اسلامی در ایران است در عصر معاصر هم البته نمونه‌های زیادی دارد که دوستان فرمودند، مثل تشکیل امل، حضور امام موسی صدر در لبنان، حضور شهید دکتر چمران در لبنان و مبارزانی که در لبنان و در جمهوری اسلامی در اوایل دوران انقلاب اسلامی حضور داشتند. من شهیدانی از لبنان را به اسم می‌شناسم، منتهی معذوریتی دارم که از آن‌ها اسم نمی‌آورم آنانکه در اوایل دفاع مقدس حضور پیدا کردند و بسیاری از آن‌ها در جبهه‌های جنگ شهید شدند و هیچ وقت به لبنان بازنگشتند. همین استدلال اصلی ما بود که چنان روزهای سختی مردم شیعه لبنان در کنار ما بودند و وظیفه ماست که اکنون در کنار شیعیان لبنان باشیم. نکته دیگری که از این جنگ درس می‌گیریم که به موضوع امروز ما می‌خورد، به نظر من این است که بهانه اسرائیل برای حمله به لبنان، حقوق شهروندی بود، حقوق دو سربازش. اگر چه بهانه است. اما شما می‌دانید، ما همه می‌دانیم که اسرائیل پیش از این‌ها آماده بود و شاید حرکت حزب الله در واقع پیش گیری و عملیات پیش دستانه بود.
اما به هر حال بهانه اسرائیل دفاع از حقوق شهروندی دو سربازش است، آیا ما نباید برای دفاع از حقوق شهروندی که فقط شهروند نیست، امام موسی صدر، که بخش بزرگی از انقلاب اسلامی است، یکی از ریشه‌های اصلی تفکر اسلامی است، بیش از این تلاش کنیم. بیش از این مایه بگذاریم. من فکر می‌کنم در این سالها ما کوتاهی کرده‌ایم. از ما می‌پرسند که شما سرنوشت امام موسی صدر را پیگیری می‌کنید؟ چقدر از حیات ایشان اطمینان دارید؟ من می‌گویم امام موسی صدر را دیدم. من صدای امام موسی صدر را شنیدم. منتهی شما به تصویر امام و به صدای او عادت کرده‌اید، نمی‌شنویدش و نمی‌بینیدش. ما هر بار که لبنان می‌رویم، در کوچه پس کوچه‌های شیعه نشین لبنان که راه می‌رویم و قدم می‌زنیم امام موسی صدر را به چشم می‌بینیم. امام موسی صدری که امروز اسلحه روی دوشش است و می‌جنگد.
امام موسی صدری که امروز نبرد را فرماندهی می‌کند، صدای او را می‌شنویم. اگر امام بود شاید شرایط لبنان خیلی تغییر می‌کرد. ما در واقع این روند ۳۰ ساله را طی کردیم تا به این نقطه روشن برسیم شاید با حضور امام خیلی کوتاه‌تر به این نقطه روشن می‌رسیدیم. اما اگر بخواهیم خیلی واقع بینانه‌تر با موضوع برخورد کنیم، حقیقت این است که ما اطلاعاتی داریم، مبنی بر اینکه امام موسی زنده است و در زندان‌های اسرائیل دوران حبس ابد را طی می‌کند. این شیوه‌ای است که همه دستگاههای اطلاعاتی و امنیتی دنیا به کار می‌برند برای از بین بردن افراد، محو کردن و از بین بردن اثرشان در حوزه تأثیر گذاریی که دارند، تجربه‌ای که در کشورهای سوسیالیستی داشتیم. حتی در جنگ ۸ ساله با عراق این تجربه را داشتیم. ما در عراق اسیری داشتیم که در عین ۱۰ سال اسارتش هیچ وقت لب برنیاورده بود و گفته بود که کشته شده و ۱۰ سال پیش خودکشی کرده است، از جنس همان استدلال‌ها را امروز رهبران لیبی می‌آورند، که موسی صدر نیست، اصلاً ما خبری از او نداریم. وقتی اشتباهاً آقای قذافی سال ۲۰۰۲ در یک مصاحبه- اشتباهاً که می‌گویم یعنی بر خلاف تمام این تاریخ بیست و چند ساله- گفت: بله. قبول داریم امام موسی صدر در لیبی مفقود شده. اما دست ما نیست.
باید بگردیم پیدایش کنیم. همین اعتراف نشان می‌دهد که امام در لیبی مفقود شده و این تجربه را قبلاً هم داشته‌ایم.
شخصیت‌هایی بودند که از جمهوری اسلامی، مثل وزیر نفت ما جناب آقای تندگویان، ۱۰ سال در دست عراق اسیر بود، در عین اینکه زنده بود و اسرای دیگر او را در هنگام آزادی دیدند او را هیچ وقت به ما باز نگرداندند. تا اینکه ما رضایت دادیم به اینکه جنازه تندگویان را به ما بدهند. وقتی ما به جنازه رضایت دادیم، جنازه‌ای از تندگویان به ما تحویل دادند که تازه بود، برای ۶ ماه قبل بود، در حالی که در تمام ۱۰ سال می‌گفت که تندگویان کشته شده است. که اتفاقاتی که این اواخر افتاده، شما بهتر از من می‌دانید که در زمانی که آقای برلوسکونی بود، نخست وزیر ایتالیا بود، به واسطه ارتباطی که با سیف الاسلام پسر محمد قذافی داشت با پول لیبییایی‌ها وحمایت سیاسی ایتالیایی‌ها را خرید تا حکمی در دادگاههای ایتالیا دهند مبنی بر اینکه امام موسی صدر پرواز معروف سال ۵۷ هجری شمسی از لیبی وارد ایتالیا شده است و در ایتالیا مفقود شده است.
این حرف را بعد از چند سال ایتالیا می‌زند؟ بعد از بیست و چهار سال، معلوم است که در واقع این حکم ارزش حقوقی ندارد، از این رو که هیچ شاهد جدیدی وجود نداشته، هیچ مدرک جدیدی برای اینکه ایتالیا پرونده را باز کند و حکم جدید بدهد وجود نداشته، حمایت برلوسکونی و پول لیبییایی‌ها، دادگاه را به این سمت برده من دو ماه پیش، قبل از جنگ، وقتی خدمت آقای نبیه بری برای پیگیری مسئله امام موسی صدر رسیدم، به ایشان گفتم که شما چقدر روی این حکم پیگیری کردید؟ گفت: که از آقای سینیوره خواستند که با نخست وزیر جدید ایتالیا صحبت کند و مراتب اعتراض ما را در مورد این حکم به آنان ابلاغ کند، ما امیدواریم که در واقع ایتالیایی‌ها حالا که شرایطشان عوض شده و نخست وزیر جدید اصراری ندارد که چشم بسته از منافع آمریکا حمایت کند، در این حکم تجدید نظر کند. اطلاعات ما حاکی از این است که حتماً امام موسی صدر زنده است. در نقطه‌ای حبس ابدش را می‌گذراند. منتهی لیبییایی‌ها می‌خواهند ما را به این سمت ببرند که به شهادت امام موسی صدر رضایت بدهیم، اگر رضایت دادیم و گفتیم شهید شده و حالا پیکرش را به ما بدهید بعد با ما وارد معامله می‌شوند. همان مدلی که ده‌ها بار در سیستم امنیتی دنیا تجربه شده و تجربه‌اش را دیده‌ایم. پس ما بر مبنای اطلاعاتی که داریم باید پیگیری کنیم.
این نه تنها وظیفه حکومت جمهوری اسلامی، بلکه بهتر از من می‌دانید که مسئولان لبنانی به واسطه ارتباط و علاقه‌ای که با امام موسی صدر دارند مسئله را پیگیری می‌کنند. گاهی من باید بگویم که متأسفانه جدّی‌تر از ما در ایران مسئله امام موسی صدر را پیگیری می‌کنند متأسفانه در بعضی از محافلی که برای صحبت می‌رفتم، بعضی از شخصیت‌های اجتماعی- مطبوعاتی از ما می‌پرسیدند که مگر امام موسی صدر ایرانی است؟ که شما مسئله امام را پیگیری می‌کنید؟ بله، هم اکنون مجلس شورای اسلامی کمیته مشترک تشکیل داده است، تشکیل کمیته مشترک در سفر آقای نبیه برّی به ایران با ایشان به مشورت گذاشته شد. ایشان نظر مثبت داشتند. یک ماه قبل از جنگ ما به لبنان رفتیم و با ایشان مشورت کردیم. با تعدادی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی با آقای نبیه برّی ملاقات کردیم. تعدادی از نمایندگان مجلس لبنان هم در این کمیته حضور دارند، وظیفه‌مان این هست در این مدّت اطلاعاتی که از قبل داشتیم، در لبنان و در ایران، در کنار هم جمع کنیم تا بتوانیم به جمع بندی صحیح برسیم. ضمن اینکه ما معتقدیم که دستان آلمانی‌ها در این موضوع آلوده است.
اصلاً تردیدی وجود ندارد منتهی در این سالها ما نتوانستیم از آن‌ها اطلاعات در خوری کسب کنیم. امیدواریم که حالا که شرایط لیبی، شرایط بیست و چند سال گذشته نیست؛ چنانکه شرایط لبنان و ایران هم شرایط بیست و چند سال گذشته نیست، قضیه امام به نتایج خوبی برسد. لیبی بیست و چند سال پیش داعیه رهبری داشت الآن سعی می‌کند مشکلات سیاسی‌اش را با همه دنیا حل کند.
در واقع آقای قذافی سعی می‌کند یک دولت پاک تحویل فرزندش یا هر کسی که قرار است جانشین او بشود بدهد و حاضر است به این دلیل هر هزینه‌ای را بپردازد. در این شرایط من فکر می‌کنم که نکته‌ای که ما باید بر آن اصرار کنیم این است که قضیه امام موسی صدر حتماً برای ما روشن شود و لیبییایی‌ها چند بار نشان دادند که حاضرند در این مورد معامله کنند. منتهی بهتر از من می‌دانید که حقوق شهروندی و حقوق شخصیتی مثل امام موسی صدر حتماً قابل معامله کردن نیست و ما در واقع باید پیگیر شخصیت خود ایشان باشیم. این در واقع انتظار ما از حاکمیت جمهوری اسلامی است که با تمام توان دارند این کار را انجام می‌دهند. دو سال پیش در سالگرد ربوده شدن امام موسی صدر نامه‌ای امضا شد که خیلی از نخبگان کشور آن را امضا کردند. زیر نامه، امضای آقای حداد عادل هم هست.
من به ایشان گفتم: آقای حداد امضای شما زیر این نامه هست که ما به خاطر آن امضا موظفیم موضوع را پیگیری کنیم. امضای آقای متّکی وزیر خارجه ما نیز هست. مستحضرید در دولت جدید هم کمیته‌ای تشکیل شده به ریاست سید احمد موسوی معاون رئیس جمهور، مذاکراتی هم با مقامات لیبییایی و هم با مقامات لبنانی داشته‌اند. نقاط روشنی وجود دارد که طبیعتاً حتماً از من انتظار ندارید آن‌ها را بگویم از این رو اگر قرار باشد این نقاط روشن گفته شود از جانب معاون رئیس جمهور خواهد بود. ما در واقع همه تلاشمان را خواهیم کرد که این موضوع را پیگیری کنیم. نکته آخری که متذکر شوم در مجلس در حال پیگیری است و من فکر می‌کنم ما در این سالها درباره آن کوتاهی کردیم پیگیری موضوع امام صدر در محافل بین المللی است. البته این کار هزینه دارد ولی موانع قانونی نیز وجود دارد. بعضی از دادگاههای ما در داخل کشور صلاحیّت پیگیری دعواهای بین المللی را ندارند.
در مجلس شورای اسلامی دنبال این موضوع هستیم که قانونی تصویب شد که به بعضی از شعبه‌های دادسرای ما اجازه پیگیری پرونده‌های بین المللی داده شود. ما می‌توانستیم در این سالها پیگیری کنیم. اما نشده ولی الحمدلله با شرایط جدید و با همت رئیس مجلس لبنان و نمایندگان مجلس شورای اسلامی در ایران این موضوع در حال پیگیری است. امیدواریم که سال آینده که اینجا جمع شدیم، همانطور که مراسم امسال با مراسم متفاوت است و با این پیروزی بزرگ قرین شده و شادمانی در سیمای همه دیده می‌شود، سال آینده که در اینجا خدمت شما رسیدیم بتوانیم خبر خوشی از این پیگیری به اطلاع همه برسانیم. متشکرم.
منبع: روابط عمومی مؤسسۀ امام موسی صدر