موسی صدر در نگاه دیگران

شیخ قبانی، مفتی اهل تسنن لبنان
حرکت امام موسی صدر از آن سرچشمه جاودان و همیشه جوشان نشات گرفت و تلاش و توجه او به همه مردم، بر مبنای آن ارزش‌های فرهنگی والا بنیان نهاده شد. او مردم را هم به زبان اندیشه و هم به زبان دل مورد خطاب قرار داد و بدینسان، به دل‌های مردم راه یافت. توده‌ها گرداگرد او جمع شدند و اندیشه‌ها به یاری دانش او بارور شدند. و از دانش و فرهنگ و معرفتی که خداوند به او ارزانی داشته بود، به خوبی بهره جست و از ارزش‌های اسلامی و فرهنگ جهانی که در دل و اندیشه او جای گرفته بود، یاری گرفتند، چرا که تمامی ملت‌ها و امت‌ها و همه مردم را در سراسر گیتی مخاطب قرار داده بود.

پدر روحانی دکتر یوسف مؤنس
متفکر مسیحی و استاد دانشگاه قدیس یوسف
از جمله افتخارات ما آن است که ایشان از دانشگاه ما بازدید نمودند و در آن سخنرانی کردند. پژواک صدای او هنوز در آن دانشگاه به گوش می‌رسد. او در همه مراحل فعالیت‌های خویش در ایران و لبنان، از یک رهبری کاریزماتیک ویژه برخوردار بود که او را به یک «همراه» تمام عیار تبدیل می‌کرد، یعنی خود به سوی دیگران می‌رفت و با آن‌ها همراهی و همکاری داشت، چه در دانشگاه و کلیسا و چه در زندان و کلبه‌ای محقر…

پاول نیاگا، به نمایندگی از سفیر پاپ در لبنان
برای من بسی موجب تاسف است که امام صدر را که بازگرداننده آگاهی نسبت به هویت بخش کثیری از ملت لبنان بود، از نزدیک نشناختم، اما تاسف بیشتر من از آن است که ایشان آن گونه از نظر‌ها ناپدید شدند، زیرا او بود که در سال‌های جنگ، با حضور فعال خود و بر مبنای ارزش‌هایی که بدان باور داشت و با تکیه بر شخصیت نیرومند خویش که تاریخ معاصر لبنان را تحت تاثیر قرار داد، توانست هویت جامعه لبنان را حفظ کند. زندگی و عملکرد امام، تماما بازتاب باورهای اجتماعی و فرهنگی ایشان بود. همه ما می‌دانیم که او لبنان را همچون میهن آزاد و جاودان باور داشت. نگرش ایشان به هویت فرهنگی لبنان، با تعبیر «رسالت تاریخی لبنان» که از سوی حبراعظم، جناب پاپ ژان پل دوم مطرح شد، کاملا همگونی دارد و عبارت است از دعوت از همه ادیان و فرهنگ‌ها برای گفت‌و‌گو.

شیخ محمدمهدی شمس الدین
نایب رئیس پیشین مجلس اعلای شیعیان لبنان
امام موسی صدر به عنوان یک عالم دینی، تجسم یکی از برجسته‌ترین و بر‌ترین رویکردهای جدید روشنفکرانه دینی مبتنی بر اصل اجتهاد است، اجتهادی که با مسائل روز جامعه و دنیای معاصر، هماهنگی و همراهی دارد. ایشان از نسل فقهایی است که برای ایجاد تحول در مقوله اجتهاد تلاش کردند و اجتهادی را پدید آوردند که بر مبنای مولفه‌های ذاتی متون، تلاقی متون دینی با واقعیات زندگی را در نظر آورد، بی‌آنکه روش‌ها و اندیشه‌های غربی را بر زبان عربی یا بر ماهیت شرع اسلامی تحمیل کند. براین اساس، امام موسی صدر همواره بر بعد فرهنگی به عنوان یکی از ابعاد زیربنایی شریعت اسلامی تاکید داشتند، چرا که وحی الهی نیز با خواندن و نوشتن و قلم و کاغذ آغاز می‌شود و بی‌تردید آغاز وحی بدین طریق، بهترین اشاره تلویحی به این اصل است.