گزارش «ایلنا» از واکنش شدید خانواده امام‌‏صدر، گروه‌‏‌ها، کار‌شناسان و تحلیل‌‏گران به سفر فرستاده ویژه ژنرال قذافی به ایران

به گزارش خبرنگار سرویس دیپلماتیک خبرگزاری کار ایران (ایلنا)، وی با اعلام خبر سفر «سعد مجبر» اعلام کرد: مُجبر، دیدارهای مختلفی در ایران دارد و که در این دیدار‌ها درباره موضوعات مختلف از جمله همکاری‌‏های دو کشور و نیز مسأله امام موسی صدر گفت‌‏وگو می‌‏شود.

این اظهارات در حالی بیان شد که در نمابرهای اخبار ارسالی از نهادهایی که فرستاده ویژه ژنرال القذافی با رؤسای آن‌ها دیدار و گفت‌‏وگو داشته هیچ اثری از گفت‌‏وگو درباره موضوع سرنوشت امام موسی صدر در زندان‌‏های لیبی به چشم نمی‌‏خورد. در نخستین واکنش به پذیرش این شخص، خانواده امام موسی صدر، از سفر وی به تهران انتقاد کردند. خانواده امام، با ابراز تعجب از انتشار خبر این سفر از زبان سخنگوی وزارت امور خارجه، تصریح کردند: آنچه مرسوم است این است که سفری که به گفته وزارت امور خارجه محور آن، مذاکره درباره پیگیری موضوع ربودن یک شخصیت برجسته است، بدون اطلاع خانواده وی انجام نگیرد.

خانواده امام صدر همچنین ضمن ابراز ناخرسندی از برگزاری این سفر، به مسؤولان جمهوری اسلامی ایران توصیه کردند تا با خودداری از پذیرش این شخص، نارضایتی خود را از مواضع حکومت لیبی در روشن‌‏کردن سرنوشت امام ابراز کنند. در واکنشی دیگر، کمیته پیگیری حقوقی سرنوشت امام موسی صدر نیز امروز با صدور بیانیه‌‏ای شدیداللحن، به استقبال دولت از «سعد مُجبر» نماینده ویژه «معمر القذافی» رهبر حکومت لیبی، واکنش نشان داد. این کمیته که پیش از این نیز در ‏خصوص پذیرش مقامات بلندپایه لیبیایی در ایران به دولت هشدار داده بود، بار دیگر با یادآوری اینکه حضرت امام‌‏خمینی (س)، بنیان‌‏گذار فقید انقلاب‌‏اسلامی با اشاره به ربوده‌‏شدن امام‌‏ موسی صدر در کشور لیبی، تأکید کرده بودند: «قذافی اگر هم به ایران می‌‏آید نزد من نیاید زیرا هنوز مسأله آقا موسی روشن نشده است.»، با صدور بیانیه‌‏ای از سفر «سعد مُجبر» به جمهوری اسلامی ایران به‌‏شدت انتقاد کرد.

در این بیانیه آمده است: «سعد مجبر» که سال گذشته از سوم تا هشتم فروردین‌‏ماه، مخفیانه وارد تهران شده و با برخی افراد ملاقات کرده و نامه ممهور ژنرال «معمر القذافی» را به آنان تقدیم کرده بود، امسال، همزمان با تغییر کابینه حکومت لیبی و تغییر نخست‌‏وزیر این کشور و در حالی که دولت جدید ایران با شعار اصول‌‏گرایی، عدالت‌‏خواهی و حمایت از مستضعفان جهان روی کار آمده، با افتخار و به‌‏طور رسمی وارد خاک مقدس جمهوری اسلامی ایران می‌‏شود و این در حالی است که «سید محمد خاتمی» رئیس‌‏جمهوری وقت، پیش از این، از پذیرش همین شخص، خودداری کرده بود. کمیته پیگیری حقوقی سرنوشت امام موسی صدر افزوده است: با کمال تأسف باید گفت که دولت جدید تا کنون نه‌‏تن‌ها هیچ‌‏گونه اقدام عملی برای روشن‌‏شدن وضعیت امام موسی صدر و همراهان وی در زندان‌‏های حکومت سفاک لیبی انجام نداده بلکه تا این تاریخ حتی از تعیین رسمی یک مسؤول ویژه برای پیگیری این پرونده حساس ملی، خودداری کرده است.

 این کمیته همچنین افزوده است: بنا بر خبرهای منتشر شده، خانواده امام موسی صدر، از سفر «سعد مجبر» به ایران بی‌‏اطلاع بوده‌‏اند و اکنون جای این سؤال باقی می‌‏ماند که رئیس‌‏جمهوری و وزیر امور خارجه دولت اصول‌‏گرا چگونه و با چه توجیهی به خود اجازه می‌‏دهند که پرونده‌‏ای حقوقی را که به ربودن یک شخصیت برجسته حقیقی مرتبط است، در غیاب خانواده وی و بدون اطلاع آنان وفعالان این موضوع و به‌‏رغم مخالفت مراجع عظام تقلید، علما، نخبگان و کار‌شناسان مسائل بین‌‏المللی با گسترش روابط با این حکومت استبدادی، به پای سیاسی‌‏بازی‌‏های پشت می‌زهای مذاکرات قربانی کنند؟ این بیانیه می‌‏افزاید: آقایان «منوچهر متکی» و «غلامعلی حدادعادل» که سال گذشته پای نامه‌‏ای را امضا کرده بودند که در آن، با اشاره به ربودن امام صدر در لیبی و ادعاهای متناقض و دروغین مقامات لیبیایی، این جنایت علیه انسان و بشریت و این اقدام علیه امنیت‌‏ملی ایران را محکوم کرده بود، چگونه اکنون به خود اجازه می‌‏دهند که با فرستاده شخصی ملاقات کنند که به عقیده خود آقایان، امنیت‌‏ملی جمهوری اسلامی را نقض کرده و مرتکب جنایت علیه بشریت شده است؟

کمیته پیگیری حقوقی سرنوشت امام موسی صدر در ادامه آورده است: مگر آقایان متکی و حدادعادل فراموش کرده‌‏اند که سال گذشته در همین ایام، تأکید کرده بودند که نتایج دادگاه‌‏های ایتالیا و لیبی و اسناد منابع اطلاعاتی و امنیتی، جملگی مسؤولیت حکومت لیبی در ربودن امام موسی صدر را تأیید و تأکید می‌‏کند؟ پس چگونه است که با چرخشی ناگهانی، دست‌‏های مجبر تروریست را می‌‏فشارند و با او خوش‌‏وبش می‌‏کنند و وعده می‌‏دهند که ایران را به دروازه لیبی در آسیا تبدیل کنند؟ کدام وزیر خارجه‌‏ای را در دنیا می‌‏شناسید که کشور دیگری را جنایت‌‏کار و ناقض امنیت‌‏ملی خود بداند و در عین حال در صدد تقویت روابط و خود با چنین کشوری باشد و دروازه‌‏های خود را به روی دشمن امنیت‌‏ملی خود بگشاید؟! کدام رئیس مجلسی را سراغ دارید که از دیدار با دشمن امنیت‌‏ملی خود، خشنود باشد و آرزویش این باشد که روابط با آن را به سطح مطلوب برساند و از افق همکاری‌‏های روشن با چنین کشوری سخن بگوید؟!

این کمیته در ادامه با انتقاد از دیدار رؤسای قوه مجریه و مقننه و وزیر امور خارجه دولت اصول‌‏گرا با فرستاده ویژه ژنرال قذافی، تأکید کرده است: بهتر است دولت و مجلس شورای‌‏اسلامی با در دستور کار قرار دادن نامه هزاران تن از نخبگان کشور به رئیس‌‏جمهوری و فعال‌‏سازی چهار بند آن برای پیگیری پرونده ربودن امام موسی صدر، چهره اصول‌‏گرای خود را خدشه‌‏دار نکند. کمیته پیگیری حقوقی پرونده امام موسی صدر در پایان با اشاره به سوابق مشکوک مجبر در ایران و روابط دوستانه وی با سیدمهدی هاشمی معدوم، آن هم درست در زمانی که حضرت امام خمینی (س) خواستار انحلال فعالیت‌‏های واحد نهضت‌‏های آزادی‌‏بخش و قطع روابط با لیبی شده بودند، به اقدام اخیر لیبی در به جریان‌‏انداختن مجدد پرونده جزایر سه‌‏گانه ابوموسی، تنب‌‏بزرگ و تنب‌‏کوچک در شورای‌‏امنیت سازمان‌‏ملل‌‏متحد اشاره و تأکید کرده است: این اقدام لیبی، شرایط را برای ایران در مجامع بین‌‏المللی دشوار کرده و باعث شده که با ایران به‌‏عنوان یک عضو سابقه‌‏دار جامعه بین‌‏المللی برخورد شود.

همچنین «سید صادق طباطبایی» از اعضای خانواده امام موسی صدر، معاون نخست‌‏وزیر و سخنگوی دولت موقت در واکنش به سفر «سعد مُجبر» به ایران گفت: سفر فرستاده ویژه ژنرال «معمر القذافی» به ایران در راستای تلاش‌‏های بیهوده‌‏ای است که حکومت لیبی برای حل‌‏کردن پرونده‌‏های دردسر ساز دارد. طباطبایی گفت: این سفر را می‌‏توان از دو زاویه مهم بررسی کرد؛ یکی موضوع امام موسی صدر و دیگری فروش اطلاعات هسته‌‏ای ایران به آمریکا توسط حکومت لیبی.

وی با اشاره به اینکه پرونده امام موسی صدر همچنان یکی از پرونده‌‏های مفتوح برای حکومت لیبی است، گفت: لیبی درصدد است با شگردهای مختلف از جمله جعل پرونده، طرح پرونده مختومه‌‏ای که دولت لیبی در آن محکوم شده بود با یک شاهد دروغی، موضوع ربودن امام موسی صدر را ماست‌‏مالی کند هر چند که ادعاهای شاهد دروغینی که امام موسی را در رم دیده بود توسط دولت لبنان و وکلای پرونده مردود اعلام شد وهیچ مرجع بین‌‏المللی هم آن را نپذیرفت. این استاد دانشگاه با بیان اینکه سیف‌‏الاسلام، فرزند ژنرال القذافی درصدد است که پیش از رسیدن به حکومت، پرونده‌‏های دردسر ساز را حل‌‏وفصل کند تا فارغ‌‏البال حکومت را به دست بگیرد، گفت: حکومت لیبی هر بار با دسیسه‌‏ای، وضع را خراب‌‏‌تر و خود را بیشتر گرفتار می‌‏کند. وی همچنین به اظهارات «حسن روحانی» مبنی بر فروش اطلاعات حساس هسته‌‏ای جمهوری اسلامی ایران به آمریکا توسط حکومت لیبی که باعث بی‌‏اعتمادی جهانی به برنامه هسته‌‏ای ایران شد، اشاره کرد و افزود: شاید سفر «سعد مجبر» به ایران نیز برای تبرئه طرابلس و تجدید دوستی سابق با ایران باشد. طباطبایی با بیان اینکه لیبی پس از کنار گذاشتن برنامه‌‏های هسته‌‏ای و رابطه با واشینگتن در مقابل شرط دوم آمریکا هم تسلیم شد، گفت: القذافی صراحتاً گفت که ما آفریقایی هستیم و فلسطین اولویت ما نیست و مربوط به اعراب است و به این ترتیب خود را به جهان صهیونیسم نزدیک کرد و ممکن است هم‌‏اکنون که حماس در فلسطین به قدرت رسیده بخواهد بار دیگر خود را به آن‌ها نزدیک کند.

وی با تأکید بر اینکه سفرهایی مانند سفر «سعد مجبر» به ایران باری از دوش لیبی برنمی‌‏دارد، گفت: حتی اگر حکومت لیبی تلاش کند دولت ایران از موضوع امام موسی صدر منصرف کند باز هم این پرونده در ذهن همه ایرانیان باز است زیرا خانواده امام موسی صدر تنها فرزندان و دامادهای ایشان نیستند بلکه همه ملت ایران، فرزند امام صدر هستند. از سوی دیگر، «محسن کمالیان»، مدیر سابق مرکز فرهنگ ـ تحقیقاتی امام موسی صدر نیز با انتقاد شدید از سفر فرستاده ویژه ژنرال «معمر القذافی» رهبر حکومت لیبی به تهران و پذیرش وی از سوی مقامات کشورمان پرسید: پس از ۲۷ سال گفت‌‏وگو با مقامات لیبیایی درباره مسأله امام صدر، چه نکته جدیدی وجود داشته است که باز باید پیرامون آن با لیبیایی‌‏‌ها صحبت شود؟

وی در این باره گفت: من تصور نمی‌‏کنم که آمدن آقای «سعد مجبر» به ایران و دیدار مقامات کشورمان با او، هیچ‌‏کدام به قصد حل مسأله امام صدر صورت بگیرد. اگر حقیقتاً حل مسأله امام صدر مد نظر باشد، تصور می‌‏کنم که در شرایط حاضر نه‌‏تن‌ها آمدن آقای «سعد مجبر» و دیگر نمایندگان لیبی به ایران ضرورت ندارد، بلکه نیامدن آنهاست که ضرورت دارد. وی افزود: ممکن است مسأله امام موسی صدر یکی از موضوعات مورد گفت‌‏وگوی مقامات کشورمان با وی این‌‏طور باشد؛ اما یقین داشته باشید اگر صحبتی نیز در این خصوص شده باشد، فرمالیته، تشریفاتی و صرفاً برای مصرف داخلی است. کمالیان تصریح کرد: کاش خبرنگاران محترم از سخنگوی وزارت امور خارجه سؤال می‌‏کردند که پس از ۲۷ سال گفت‌‏وگو با مقامات لیبیایی درباره مسأله امام صدر، چه نکته جدیدی وجود داشته است که باز باید پیرامون آن با لیبیایی‌‏‌ها صحبت شود؟ آن‌ها باید سؤال می‌‏کردند که آقای باقری، معاون وزیر امور خارجه، واقعاً چه مطلب مهمی را مطرح کرده است که آقای ابطحی در دوران آقای خاتمی مطرح نکرد؟ اساساً مگر مذاکرات سالیان پیش، که اوج آن‌ها در زمان آقای خاتمی، توسط آقای ابطحی صورت گرفت، برای حل مسأله حاصلی داشته است؟

وی همچنین درباره راهکار مذاکره با مقامات لیبیایی تصریح کرد: مذاکرات زمانی سودمند است که یا هر دو طرف واقعاً خواهان حل مسأله باشند یا طرف ایرانی بتواند با استفاده از اهرم‌‏های فشار، همزمان، طرف لیبیایی را به اتخاذ مواضع منطقی تشویق کند. متأسفانه در مورد مسأله امام صدر، هیچ‌‏کدام از این دو حالت صادق نیست. لیبیایی‌‏‌ها دنبال آن هستند که با آلوده‌‏کردن دستگاه قضایی و دولت ایتالیا، دستاویزی به چنگ آورند که امام صدر لیبی را ترک و به ایتالیا وارد شده است و در نتیجه حکم تبرئه خود را دریافت کنند؛ لیبیایی‌‏‌ها تنها به دنبال تبرئه خود هستند و نه حل مسأله امام صدر. کمالیان ادامه داد: آن‌ها اگر مذاکره‌‏ای نیز با ایران انجام دهند تنها به این منظور است و نه هدفی دیگر. اینکه در زمان آقای خاتمی اصرار داشتیم که مذاکرات آقای ابطحی با نمایندگان قذافی متوقف شود، تنها به همین سبب بود و بس. متأسفانه از آن طرف نیز مقامات کشور ما به‌‏هیچ‌‏وجه آمادگی ندارند تا برای حل مسأله امام صدر به لیبی فشار وارد آورند؛ یعنی حتی به آن اندازه که دولت کانادا در ماجرای «زهرا کاظمی» به ایران فشار آورد، حاضر نیستیم در مسأله امام صدر به لیبی فشار آوریم. خوب در چنین شرایطی، مذاکره با لیبیایی‌‏‌ها در باره مسأله امام صدر چه سودی دارد؟

مدیر سابق مرکز مطالعات فرهنگی ـ تحقیقاتی امام موسی صدر خاطرنشان کرد: من تنها از زاویه مسأله امام صدر به این موضوع نگاه می‌‏کنم و هر مسأله دیگری را در برابر آن جزئی می‌‏دانم. برای اینکه بود و نبود امام صدر را با امنیت ایران، لبنان، عالم تشیع و کل جهان اسلام، به‌‏طور مستقیم مرتبط می‌‏دانم. به نظر من، تنها پیامد این نوع سفر‌ها و مذاکرات برای مسأله امام صدر، لوث‌‏شدن هرچه بیشتر آن است. ما با تداوم این دیدار‌ها و تأکید مداوم‌‏مان بر ضرورت گسترش روابط دوجانبه، عملاً به طرف مقابل نشان می‌‏دهیم که مسأله امام صدر چه حل شود و چه نشود تأثیری در مناسبات دو کشور نخواهد داشت. به قول مقام محترم رهبری، دنیا امروز برای عمل ماست که حساب باز می‌‏کند نه برای شعارهای ما. وی ادامه داد: بگذارید برای‌‏تان خاطره‌‏ای نقل کنم. این خاطره را به‌‏طور اتفاق در یکی از دست‌‏نوشته‌‏های شهید چمران خواندم. مرحوم آیت‌‏الله شیخ «محمد مهدی شمس‌‏الدین» در یکی از دیدارهای اول انقلاب خود با مقام محترم رهبری، مصرانه درخواست کرده بود تا اعاده روابط ایران و لیبی، به پس از حل مسأله امام صدر موکول شود. آن مرحوم نگران بود که برپایی روابط، این مسأله را لوث کند. پاسخ آن روز مقام محترم رهبری این بود که ما هم رابطه را برقرار می‌‏کنیم و هم مسأله امام صدر را پی می‌‏گیریم. امروز که ۲۷ سال از روابط دوستانه و برادرانه ایران با لیبی سپری شده است، به‌‏خوبی مشاهده می‌‏کنیم که نگرانی و پیش‌‏بینی آن بزرگوار بجا بوده و مسأله امام صدر به کلی لوث شده است.

کمالیان گفت: با همه حسن‌‏ظن و احترامی که برای آقایان قائل هستم و با همه امکانات و راهکارهایی که برای پیگیری مؤثر این مسأله متصور هستم به سبب عدم مشاهده اراده‌‏ای جدی برای انجام این کار در کشور؛ و نیز به سبب سقف ارتفاعی که خانواده محترم امام صدر در طرح مطالبات بدان پایبند هستند، شخصاً امید چندانی به پیگیری مسأله آن بزرگوار توسط ایران ندارم. وی توضیحات بیشتر در این خصوص را به آینده واگذار کرد. کمالیان افزود: امروز نیز مانند و بلکه بیش از هر زمان دیگر، با توجه به قرائن و شواهد موجود، به حیات امام صدر امیدوار هستم. اما آن مظلوم بزرگوار را مانند سفینه‌‏ای می‌‏دانم که قریب نیم‌‏قرن پیش از سوی حوزه علمیه قم به فضای خارج از ایران پرتاب گردید و امروز ۲۷ سال تمام است که هرگونه ارتباط با آن قطع شده است و هیچ اقدامی نیز جهت بازگرداندن او صورت نمی‌‏پذیرد.

از سوی دیگر دبیرکل نهضت آزادی ایران گفت: مسؤولان وزارت امور خارجه باید به این سؤال پاسخ دهند که سفر فرستاده ویژه ژنرال «معمر القذافی» به ایران درشرایط فعلی چه ضرورتی دارد. «ابراهیم یزدی» در واکنش به سفر «سعد مُجبر» به ایران گفت: باید پرسید در شرایط کنونی چه مسائلی در روابط دوجانبه ایران و لیبی پیش آمده که چنین سفری ضرورت داشته است. وی با بیان اینکه پرونده امام موسی صدر، یک پرونده ملی برای لبنان و ایران است، گفت: سفر نماینده لیبی به ایران، تنها در صورتی موضوعیت دارد که وی حرف تازه یا پیشنهاد تازه‌‏ای برای خانواده امام صدر داشته باشد که به نظر نمی‌‏رسد لیبیایی‌‏‌ها قصد داشته باشند اطلاعات تازه‌‏ای بدهند. وزیر امور خارجه دولت موقت با اشاره به سوابق «سعد مُجبر» گفت: مجبر، اولین سفیر حکومت لیبی در ایران پس از انقلاب بود و فرد مورد اعتماد ژنرال القذافی است و بار اول هم نیست که در سال‌‏های اخیر به ایران سفر می‌‏کند. این شخص، یکی دو سال پیش هم به کشورمان آمده بود و با هاشمی‌‏رفسنجانی هم دیدار کرده بود.

وی تصریح کرد: برای این سفر، ابتدا باید نظر خانواده امام صدر پرسیده می‌‏شد تا بر اساس نظر آنان عمل شود زیرا آن‌ها باید باید نهایتاً رضایت بدهند که چنین سفری انجام شود و غیر از تأمین نظر آن‌ها راه دیگری وجود ندارد. یک روزنامه‌‏نگار و تحلیل‌‏گر مسائل بین‌‏المللی هم سفر «سعد مُجبر» فرستاده ویژه ژنرال «معمر القذافی» رهبر حکومت لیبی را، بیانگر ابهامات بسیار در دیپلماسی و سیاست‌‏خارجی جمهوری اسلامی ایران دانست. «امیربامداد بهار» روزنامه‌‏نگار و تحلیل‌‏گر مسائل بین‌‏المللی در واکنش به سفر «سعد مُجبر» به ایران و دیدار وی با رئیس جمهوری اسلامی ایران گفت: وقتی امام خمینی (س) به صراحت می‌‏گویند که قذاقی به ایران نخواهد آمد مگر اینکه به همراه آقا موسی باشد و سفر قذاقی به ایران را تبرئه لیبی از ربودن امام موسی صدر می‌‏دانند، آمدن نماینده وی به ایران، هیچ معنی خاصی جز ابهام و تناقض در سیاست‌‏خارجی جمهوری اسلامی ندارد.»

وی گفت: اکنون سفر مجبر به تهران در حالی صورت می‌‏گیرد که ژنرال معمر القذافی، رهبر حکومت لیبی بر سر معامله با غرب در وقایع پیش‌‏آمده پس از حادثه تروریستی در هواپیمای «پان‌‏امریکن» و محکومیت رژیم لیبی در این عملیات تروریستی، نه‌‏تن‌ها تأسیسات هسته‌‏‏ای خود را در یک کشتی نهاد و به آمریکا ارسال کرد، بلکه با چرخشی در سیاست‌‏خارجی خود لیبی را متعلق به قاره آفریقا خواند که برای آن، مسأله فلسطین و ملت آن مهم نیست و مسأله‌‏ای است که به جهان عرب تعلق دارد و با این کار سعی در اعلام آمادگی خود برای نزدیکی به رژیم اسرائیل کرد و این در حالی است «محمود احمدی‌‏نژاد» در دیدار با مجبر، گسترش روابط جمهوری اسلامی و لیبی را خواستار می‌‏شود و بر اتحاد و همبستگی جهان اسلام تأکید می‌‏کند در حالی که در این میان معلوم نیست حکومت لیبی تحت رهبری القذافی اصلاً به جهان اسلام تعلق داشته باشد یا خیر. وی با بیان اینکه «سعد مُجبر» نخستین سفیر حکومت لیبی در ایران پس از انقلاب اسلامی بود و سفر مخفیانه وی در نوروز ۱۳۸۳ به تهران و دیدار با برخی مسؤولان، خشم علاقه‌‏مندان و خانواده امام موسی صدر را برانگیخت و سبب واکنش شدید «سیدعلی صدر» برادر ارشد امام صدر شد، افزود: سعد مجبر، از سوم تا هشتم فروردین ماه ۱۳۸۳ در ایام نوروز، به تهران سفر کرد و با اینکه وی موفق به دیدار با مقامات عالی‌‏رتبه ایران از جمله «سیدمحمد خاتمی» رئیس‌‏جمهوری وقت نشد، اما نامه ژنرال القذافی را شفاهی خواند که در این نامه سعی شده بود مسائلی چون ارائه اطلاعات حساس هسته‌‏ای ایران به ایالات‌‏متحده‌‏آمریکا از سوی مقامات حکومت لیبی، ربودن امام موسی صدر و معامله بر سر پرونده وی و موارد دیگری چون برقراری رابطه با رژیم اسرائیل را توجیه کند و آن‌ها را در حضور مقامات ایرانی موجه جلوه دهد.

وی با اشاره به اینکه مجبر در سال ۱۳۶۳ نیز یک بار به دعوت «سیدمهدی هاشمی» برای رایزنی در مورد فعالیت دوباره واحد نهضت‌‏های آزادی‌‏بخش که امام خمینی آن‌ها را تعطیل کرده بود، به تهران آمده بود، گفت: زمانی که امام‌‏خمینی (س) دستور اخراج «سعد سعید ثابت»، سفیر سابق لیبی در تهران را صادر کرد و رابطه ایران و لیبی به تیرگی گرایید، به نظر می‌‏رسد از‌‌ همان زمان تا کنون اراده‌‏هایی برای خارج عمل کردن از دستورات امام و آرمان‌‏های انقلابی وجود داشته و دارد. امیربامداد بهار در تحلیلی بر اظهارات دبیرسابق شورای‌‏عالی امینت‌‏ملی مبنی بر اینکه خیانت‌‏های حکومت لیبی در وضعیت کنونی پرونده هسته‌‏ای ایران بسیار مؤثر بوده است، گفت: سفر نماینده حکومت لیبی با آن پیشینه منفی در مورد کوتاه‌‏آمدن بر سر مسأله هسته‌‏ای خود و خیانت به جمهوری اسلامی ایران بر سر دستیابی به فناوری انرژی صلح‌‏آمیز هسته‌‏ای در مقطع کنونی بر افکار عمومی تأثیری منفی خواهد گذاشت و جامعه ایران را به ورطه گمانه‌‏زنی‌‏هایی خواهد کشاند که ممکن است پایداری آن‌ها در دفاع منطقی از حق خود برای دستیابی به انرژی صلح‌‏آمیز هسته‌‏ای را سُست کند.

وی به راه ندادن نماینده حکومت لیبی به کشور لبنان به‌‏خاطر مسؤولیت این رژیم در ربودن امام موسی صدر اشاره کرد و افزود: اگر لبنانی‌‏‌ها به این جمع‌‏بندی برسند که مقامات جمهوری اسلامی سعی در تأمین نظرات فرستاده حکومت لیبی به تهران دارند، با توجه به وضعیت کنونی اوضاع داخلی و جناح‌‏های سیاسی لبنان و اجماع همه طوائف این کشور بر پیگیری پرونده امام موسی صدر و نیز صدور بیانیه دولتی مبنی بر ضرورت پیگیری این موضوع، ممکن است منافع اساسی و استراتژیک ایران در لبنان و منطقه به خطر بیافتد که این هزینه و فایده، تراز مثبتی به نفع ایران نخواهد داشت. بهار تصریح‌‏کرد: رژیم لیبی با تمام توهین‌‏هایی که در طول حکومت نظامی ژنرال معمر القذافی به ساحت مقدس پیامبر مکرم اسلام (صلی‌‏الله‌‏علیه‌‏و‌‏آله) روا داشته است، از توهین برخی روزنامه‌‏های اروپایی به ساحت مقدس پیامبر مکرم اسلام (صلی‌‏الله‌‏علیه‌‏و‌‏آله) سوءاستفاده کرده و تظاهراتی برابر کنسول‌‏گری ایتالیا درشهر «بنغازی» برای فشار آوردن بر دولت ایتالیا که قصد رسیدگی مجدد به پرونده امام موسی صدر را دارد، برپا کرد. وی افزود: این تظاهرات ابتدا تنها یک راهپیمایی ساده بود که از طرف دولت برپا شد اما سپس از کنترل دولت خارج شد؛ نظام حاکم زمانی که قصد برپایی تظاهرات داشت، به همه خبرگزاری‌‏های بین‌‏المللی اطلاع داد که این تظاهرات در نزدیکی کنسول‌‏گری ایتالیا برگزار خواهد شد که اگر این اشتباه را مرتکب نمی‌‏شد، چنین صحنه‌‏های دلخراشی از خبرگزاری‌‏های جهان مخابره نمی‌‏شد.

حال با چنین دانسته‌‏‌ها و داده‌‏هایی که از حکومت خودکامه قذافی در دست است، نزدیکی بیش از پیش به چنین حکومتی در این برهه از زمان و وضعیت کنونی می‌‏تواند دولت اروپایی ایتالیا را به پیوستن به دیگر مخالفان اروپایی در پرونده هسته‌‏ای ایران تشویق کند و این در شرایطی است که «سیلویو برلوسکونی» نخست‌‏وزیر کنونی ایتالیا با توجه به موقعیت کنونی خود در تحولات سیاسی و مسائل فساد مالی با نزدیک شدن به انتخابات پارلمانی، به چنین تصمیمات تندروانه‌‏ای به شدت نیاز دارد. «بهار، بسط روابط جمهوری اسلامی ایران و حکومت لیبی را از منظر حقوق‌‏بشری بررسی کرد و گفت: مگر جمهوری اسلامی از حیث سیاسی و روابط بین‌‏المللی آن‌‏قدر ضعیف و محتاج گسترش روابط با لیبی شده که حقوق قانونی و مدنی شهروندان خود را فدای چنین روابطی کند؟

مگر نه اینکه امام موسی صدر ایرانی است و در لیبی ربوده شده است؟ در حالی که» نبیه بری «رئیس مجلس لبنان و رئیس جنبش امل می‌‏گوید که امام صدر بدون مناقشه، امام لبنان است و تأکید می‌‏کند که وی ملیتی ایرانی دارد و ریشه‌‏های خانوادگی وی به جنوب لبنان برمی‌‏گردد و در روزهای پایانی سال گذشته میلادی در دیدار با روزنامه‌‏نگاران ‌‏ایرانی دلیل شکایت‌‏نکردن به دادگاهی بین‌‏المللی را چنین عنوان می‌‏کند که مایل هستیم تا ابتدا ربوده شدن امام موسی صدر توسط لیبی اثبات شود و بعد شکایت کنیم، دلیل عجله مقامات ایرانی و شخص رئیس‌‏جمهوری برای دیدار با فرستاده حکومت لیبی در هاله‌‏ای از ابهام است. این تحلیل‌‏گر مسائل بین‌‏المللی تأکیدکرد: حتی اگر جمهوری اسلامی ایران عضوی از اتحادیه‌‏عرب نیز بود، برقراری روابط و چنین تلاشی برای گسترش مناسبات با لیبی معقول به نظر نمی‌‏رسید و جای این پرسش همچنان باقی است که جمهوری اسلامی که خود را کانون دفاع از حقوق، اصول و ارزش‌‏های اسلامی در جهان می‌‏داند، چرا باید میزبان فرستاده رهبر حکومت لیبی باشد. بنابراین، خانواده امام موسی صدر از حقی غیر قابل انکار برای اعتراض به سفر» سعد مُجبر «فرستاده ویژه حکومت لیبی به تهران و دیدار وی با» محمود احمدی‌‏نژاد «رئیس‌‏‏جمهوری،» غلامعلی حدادعادل «رئیس مجلس شورای اسلامی و» منوچهر متکی «وزیر امور خارجه اعتراض کند و از مسؤولان سیاسی کشور پاسخ بخواهد.

بهار در پایان، برقراری و گسترش روابط ایران و لیبی را به سود منافع ملی کشور ندانست و تصریح‌‏کرد: هیچ‌‏جای دنیا موردی را سراغ نداریم که دو ملت مانند ایران و لبنان با ادیان، طوائف و مذاهب مختلف چنین بر سر مسأله‌‏ای با هم اشتراک مساعی و تفاوق نظر داشته باشند و در چنین شرایطی، تهران با چنین روابط استراتژیک دوجانبه‌‏ای با بیروت نباید طوری عمل کند که منافع خود را به بهای بی‌‏ارزشی چون فرستاده القذافی واگذار کند. البته این مورد درباره منافع ایران در رابطه با ایتالیا، اروپا و ادامه دیپلماسی بر سر مسأله انرژی هسته‌‏ای قابل بسط است.

سردبیر روزنامه رسالت نیز در واکنش به این سفر و پذیرش مجبر از سوی مقامات کشورمان، گفت: مسأله امام موسی صدر، مسأله‌‏ای نیست که هیچ‌‏گاه از دستور کار سیاست‌‏خارجی ایران خارج شود.» کاظم انبارلویی «تأکید کرد: یکی از مسائل بنیادین در هر برهه‌‏ای از زمان بین ایران و لیبی، مسأله ربودن امام موسی صدر بوده است. وی با بیان اینکه هیچ‌‏گاه این موضوع از دستور کار ایران خارج نخواهد شد، گفت: در دیدار مسؤولان ایرانی با لیبیایی‌‏‌ها، همواره مسأله امام موسی صدر مهم‌‏‌ترین محور مذاکرات با طرابلس بوده است. انبارلویی تصریح کرد: مسأله امام موسی صدر به‌‏هیچ‌‏وجه نمی‌‏تواند از دستور کار سیاست‌‏خارجی جمهوری اسلامی ایران خارج شود زیرا این موضوع تا زمانی که وضعیت امام موسی صدر روشن نشود اولین و آخرین بحث بین ایران و لیبی خواهد بود. تقی فاصل میبدی نیز در واکنش به پذیرش نماینده ژنرال» معمر القذافی «توسط مسؤولان ایرانی گفت: یکی از مسائلی که مسؤولان جمهوری اسلامی ایران در آینده باید درباره آن به خاطر سهل‌‏انگاری‌‏های خود پاسخگو باشند مسأله امام موسی صدر است. این محقق حوزه و دانشگاه افزود: مردم ایران از همه مسؤولان پس از انقلاب انتظار داشتند که مسأله امام موسی صدر با جدیت بیشتری دنبال کنند اما متأسفانه هیچ‌‏گاه این انتظار برآورده نشده است.

وی با بیان اینکه امام موسی صدر بسیار بزرگ‌‏‌تر از آن است که تحت‌‏تأثیر مصلحت‌‏اندیشی‌‏های سیاسی قرار گیرد، گفت: امام صدر مورد قبول مردم لبنان و ایران و شخصیتی بسیار مؤثر در خاورمیانه هستند اما پس از ربودن ایشان، واکنش لازم از سوی مسؤولان ایرانی دیده نشده است. فاصل میبدی با اشاره به دیدار مقامات ایرانی با» سعد مُجبر «بدون اینکه نامی از امام موسی صدر برده شود، گفت: جا دارد مسؤولان ایران با جدیت بیشتری این موضوع را دنبال کنند و هاشمی رفسنجانی نیز موضوع امام صدر را مطرح کند. وی افزود: درست است که ملت لیبی ملتی مسلمان است اما این مسأله باعث نمی‌‏شود که ما موضوع امام موسی صدر را در روابط خود نادیده بگیریم. اخبار تکمیلی متعاقباً ارسال می‌‏شود.

منبع: خبرگزاری ایلنا