اندیشه ربوده شده

Page 2

یادداشت ناشر

آیا اندیشه را می‌توان ربود؟ این سؤال، هنگامی که عنوان «امام موسی صدر، اندیشه ربوده شده» را برای همایش علمی دانشگاه شهید بهشتی انتخاب می‌کردیم، مطرح شد. جملگی سخنرانان معتقد بودند که اندیشه ربودنی نیست، چرا که «جوهر» آن «صورت»پذیر و تملک‌پذیر نیست و از جنس «معناست»، و نمی‌توان آن را ربود. اما صاحب اندیشه و خالق و معمار یک منظومۀ فکری همه‌جانبه و اصلاح‌گر و موفق را می‌توان ربود، چنان‌که حکومت لیبی امام موسی صدر را ربوده است.

افزون برآن، امام موسی صدر صرفاً یک نظریه‌پرداز معاصر نیست که آرا و اندیشه‌هایش در عرصۀ فکر و توسعه محدود باشد و در بهترین شرایط مورد نقد صاحب‌نظران مجامع علم و دین قرار گرفته باشد، بلکه او صاحب اندیشه و نظریه‌های منسجم و همه‌جانبه است، که توفیق تحقق بخشیدن به آن‌ها را یافته و به طور کلی بسیاری از بنیان‌ها و معادلات جامعۀ لبنان را متحول کرده یا دست کم در آن‌ها اثر گذار بوده و به ویژه تمامی شئونات مادی و معنوی جامعه شیعه را از نو معماری و بازسازی و نوسازی کرده است. اینجاست که، در قلمرو توسعۀ انسانی، ربودن وی بسیار فراتر از ربودن یک صاحب اندیشه و یا نظریه‌پرداز ارزیابی می‌شود.

در این پیوند جنبه‌ها و جهات دیگری به ذهن متبادر می‌شود. اگر ارتقای فرهنگی و هویتی و معرفتی و علمی و اقتصادی طایفۀ شیعه ثمرۀ اندیشه و مدیریت اجرایی اوست و اگر قدرت و پیروزی امروزی شیعیان لبنان و شکست اسراییل ریشه در راهبرد اصولی او در تشکیل مقاومت همه جانبه و تأسیس و مهندسی جامعۀ مقاوم دارد، و اگر او در تحکیم آزادی و استقلال و یکپارچگی لبنان و رفع محرومیت از مسیحی و مسلمان نقش اساسی دارد، همه و همه را باید ثمرۀ هجده سال مدیریت و رهبری او در فاصلۀ سال‌های ۱۹۶۰ تا ۱۹۷۸ دانست.

از زمان ربودن امام موسی صدر ۲۸سال می‌گذرد. اگر او را در نهم شهریور ۱۳۵۷ نربوده بودند، قطعاً امروز جامعۀ لبنان و همۀ طوایف، خاصه طایفۀ شیعه، به دلیل حضور چنان منظومۀ فکری و تئوریک و معماری و اجرای خلاق آن اندیشه از توسعۀ فکری و سیاسی و تشکیلاتی و فرهنگی بیشتری برخوردار بود.

سخن کوتاه کنیم، امام موسی صدر صرفاً مَظهر و مُظهر یک اندیشه نیست، اما همه‌چیز از اندیشه می ترواد. لذا عنوان امام موسی صدر؛ اندیشه ربوده شده» با محتوای این کتاب، که مجموعه‌ای از نقدها و پژوهش‌های اندیشمندان مسلمان و مسیحی، ایرانی و غیر ایرانی، دربارۀ اندیشه‌ها و فعالیت‌های امام موسی صدر است، بی‌ارتباط نیست.

در خاتمه، از مدیریت دانشگاه مفید و جناب حجت الاسلام محمد تقی فاضل میبدی و دیگر دست اندرکاران برگزاری همایش «بزرگداشت علمی امام موسی صدر»، مدیریت دانشگاه تهران و جناب حجت الاسلام و المسلمین محمد حسن ابوترابی و دست اندرکاران برگزاری همایش «امام موسی صدر؛ نیازها و مقتضیات زمان»، جناب آقای دکتر ندیمی مدیریت دانشگاه شهید بهشتی و برگزار کنندگان همایش «امام موسی صدر؛ اندیشۀ ربوده شده» درج می‌شود، صمیمانه تشکر و سپاسگزاری می‌کنیم.

مؤسسۀ فرهنگی- تحقیقاتی امام موسی صدر