گزارش کمیته پیگیری سرنوشت امام موسی صدر

گزارش کمیته پیگیری سرنوشت امام موسی صدر

Page 2

مقدمه

 ربودن امام موسی صدر، رهبر شیعیان لبنان با توجه به شرایط بسیار حساس منطقه در سال‌های پایانی دهۀ پنجاه قرن بیستم، آن هم طی یک سفر رسمی به دعوت مقامات لیبیایی، یکی از فجایع تاریخ معاصر خاورمیانه و نشانۀ دخالت مستقیم استکبار در سرنوشت منطقه است. نیز شاید مهم‌ترین معمای جهان اسلام باشد که هنوز پس از دهه راز آن گشوده نشده و تجاهل، تغافل و سکوت سازمان‌های بین المللی و مجامع جهانی مدافع حقوق بشر، نسبت به این آدم‌ربایی قطعاً طراحان، آمران و عاملان آن را به مؤثر‌ترین وجه مساعدت نموده است. 

امام موسی صدر، علاوه بر اینکه مجتهدی زمان‌شناس است، تحصیلات دانشگاهی را نیز در دانشکدۀ حقوق دانشگاه تهران به پایان رسانده است. ایشان بنا بر توصیۀ حضرت علامه سید عبدالحسین شرف الدین و حضرت آیت‌الله العظمی بروجردی در سال ۱۳۳۸ به لبنان مهاجرت می‌کند و پس از ارتحال علامه شرف الدین، به رهبری همه جانبۀ شیعیان آن سامان انتخاب می‌گردد. 

امام موسی صدر، در تاریخ ۹ شهریور ۱۳۵۷ تنها چند ماه پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران و در حالی که امید امام امت نیز به حضور ایشان بود، طی سفری رسمی به دعوت رهبر لیبی به آن کشور سفر کرد و ناباورانه در آن سرزمین ناپدید شد. 

در طی سی سال سکوت، تجاهل و تغافل جهانی، تنها دو ملت و دو دولت جمهوری اسلامی ایران و لبنان و قضیۀ ربودن امام موسی صدر و دو همراهانش را رسماً پیگیری کردند. هرچند که در یک بررسی کلی و منتقدانه نسبت به سه دهۀ گذشته باید اعتراف کرد که روند پیگیری مذکور در هر دو کشور، به سبب حوادث گوناگون سیاسی و نظامی تحمیلی، دچار فراز و نشیب‌هایی بوده است. متقابلاً باید تصریح کرد که در سال‌های اخیر، عزم جدی برای جبران مافات شکل گرفته است. 

مجلس شورای اسلامی، پس از دریافت شکایت خانوادۀ امام در شهریور ۱۳۸۳ و ارجاع آن به کمیسیون اصل نود، مجال مناسبی را ایجاد کرد تا بتواند به صورت قانونی پیگیری قضیۀ ربودن امام را در دستور کار خود قرار دهد. 

کمیسیون اصل نود قانون اساسی، بی‌درنگ از خانوادۀ امام، نمایندۀ عالی رتبۀ وزارتخانه‌های ذیربط و کار‌شناسان مرکز پژوهش‌های مجلس دعوت کرد و سرانجام پس از بررسی‌های مختلف و همه جانبه به این نتیجه رسید که باید کمیتۀ ویژه‌ای را تشکیل دهد تا اختصاصاً به امر پیگیری قضیۀ مذکور بپردازد؛ لذا مجلس شورای اسلامی، برای پیگیری قضیۀ ربودن امام موسی صدر، کمیتۀ ویژه‌ای را در اسفندماه‌‌ همان سال و با عنایت به مبانی گوناگون قانونی، حقوقی، انسانی و دینی تأسیس کرد که مهم‌ترین آن مبانی عبارتند از: 

۱. ایرانی بودن امام موسی صدر. 
۲. ضرورت و مسئولیت دولت‌ها در امر دفاع از حقوق شهروندانشان. 
۳. وظیفۀ انسانی در پیوند با حفظ آزادی‌ انسان‌ها و دفاع از عزت و حریم اندیشه و ایمان. 
۴. ویژگی‌های کم نظیر شخصیتی امام موسی صدر و ضرورت نجات و بازگرداندن ایشان به جامعۀ علمی و دینی، به ویژه در شرایط حساس جهان اسلام. 
۵. ارزیابی ربودن امام موسی صدر به عنوان اقدامی علیه امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران. 
۶. وظایف و مأموریت‌های کمیسیون اصلب نود قانون اساسی. 

حاصل تحقیقات دو سالۀ کمیتۀ ویژۀ مجلس شورای اسلامی برای پیگیری قضیۀ ربودن امام موسی صدر و راهکارهای پیشنهادی اعضای محترم کمیته، گزارش جامع و مستندی است که اکنون پیش روی شماست. این گزارش روز نهم شهریور ماه ۱۳۸۶، مقارن با بیست و نهمین سالگرد و آغاز سی‌امین سال ربودن امام موسی صدر در لیبی، تقدیم کمیسیون اصل نود شده است. 

بی‌شک، برجسته‌ترین امتیاز این گزارش در عین جامعیت و مستند بودن مطالب، رعایت اختصار و پرهیز از حشو و زواید در نگارش آن است. این گزارش در عین حالی که بسیار جذاب و خواندنی است، تصویر کامل و روشنی از زمینه‌ها و عوامل این آدم‌ربایی و روند پیگیری و اقدامات صورت گرفته را به دست می‌دهد. 

 محمدرضا فاکر
 رئیس کمیسیون اصل نود قانون اساسی