بی خبری از امام وبی اعتنایی دولت ليبی

از زمان رسيدن امام صدر به ليبی وطی روزهای بعد هيچ کس در لبنان تماس تلفنی يا نامه يا خبری از ايشان دريافت نکرد[1] واين برخلاف رويه ايشان در سفرهای قبلی بود. از همراهان وی نيز هيچ خبری نرسيد، با اين که يکی از آنان يعنی استاد عباس بدرالدين تنها به دليل پوشش خبری اين سفر با امام صدر همراه شد.

همچنین رسانه های خبری ليبی هيچ اشاره ای به حضور ميهمان رسمی دولت خود يعنی امام صدر نکردند واز برنامه های ايشان در اين سفر هيچ خبری ندادند تا جايی که کاردار لبنان در طرابلس غرب آقای نزار فرحات از حضور ايشان در اين شهر خبردار نشد، تا اين که استاد عباس بدرالدين در تاريخ 28 اوت 1978 م با ايشان تماس گرفت.  مفاد گزارش رسمی موجود در وزارت خارجه لبنان اين نکته را تأييد می کند.

پس از آن که از بازگشت امام وهمراهانش از ليبی خبری نشد و ارتباط با آنان  نيز ميسر نگرديد، مجلس اعلای شيعيان  لبنان از کاردار ليبی در لبنان در تاريخ 4 شوال 1398 هـ[2] خواستار اطلاعاتی در اين زمينه شد. وی از پاسخگويی طفره رفت. چهار روز بعد مجلس موضوع را با رئيس دولت لبنان دکتر سليم الحص در ميان گذاشت ووی فوراً کاردار ليبی را در تاريخ 10 سپتامبر 1978 م فراخواند وخواستار جواب رسمی وفوری شد. ظهر روز بعد وی پاسخ داد که امام موسی صدر وهمراهانش عصر روز 28 رمضان 1398 هـ  [3] با هواپيمای خطوط هوايی ايتاليا به شماره 881 ليبی را به مقصد رم ترک گفته اند.

به دليل نگرانی ناشی از اين پاسخ رئيس جمهور لبنان، استاد الياس سرکيس، در تاريخ 12 سپتامبر 1978 م با قذافی ارتباط  تلفنی برقرار کرد تا از او درباره اين موضوع توضيح بخواهد وبه او اطلاع دهد که ميهمانانش هنوز به وطنشان نرسيده اند وبيرون از ليبی نيز ديده نشده اند. اين  ارتباط به رغم تلاش در آن روز به جايی نرسيد. شخصی که در سوی ديگر پاسخگوی تلفن بود همواره تکرار می کرد که قذافی با اين شماره در دسترس نيست وبا شماره ديگر تماس بگيريد وتماس با شماره جديد نيز نتيجه نمی داد و....

اما نخست وزير لبنان همان روز توانست كه با نخست وزير ليبی سرگرد عبدالسلام جلود تلفنی گفتگو کند. وی در ابتدا فرصت خواست، سپس در تماس بعدی جواب کاردار ليبی را تکرار کرد وافزود که امام از اين سفر خشنود نبود وبدون اطلاع مقامات  وبدرقه رسمی، ليبی را ترک گفته است. همچنين يکی از کارمندان دولت احمد حطاب او را اتفاقی در فرودگاه طرابلس مشاهده وبا وی خداحافظی کرده است.

براساس پرس وجو درباره اخبار مربوط به امام از كساني [4] که پس از شرکت در مراسم اول سپتامبر به ليبی بازگشته بودند روشن شد که:

·        هنگام استقبال از امام در فرودگاه طرابلس غرب، احمد شحاتی، رئيس دفتر روابط خارجی  دبيرخانه کنگره عمومی خلق حضور داشته است.

·        ايشان با همراهانش به عنوان ميهمانان دبيرخانه کنگره عمومی خلق در هتل الشاطی، طرابلس غرب اقامت داشته اند.

·        احمد شحاتی با ايشان در تاريخ 26 و27 اوت 1978 م گفت وگو كرد. ودر يکی از اين جلسات، گروه گزارشگری تلويزيون ليبی تصوير وسخنان ايشان را ضبط کرد. اما اين تصوير هرگز از تلويزيون ليبی پخش نشد.

·        صحبت های طولانی از ايشان درباره اوضاع كنوني لبنان ودنيای عرب ضبط شده است  تا در راديو «وطن العربی» ليبی پخش شود. اما از پخش آن جلوگيری شد.

·        امام هنگام ورود به طرابلس غرب در تاريخ 25/8/1978 در انتظار اعلام وقت ديدار با قذافی بوده است. در حالي که به قذافی خبر داده بودند که ناگزير بايد پيش از 1/9/1978 به پاريس سفر کنند.

·        همراهان ايشان نيز بنا داشتند كه  به پاريس سفر کنند. از اين رو يکی از آنان يعنی عباس بدرالدين در تاريخ 29/8/1978 م با کاردار لبنان در ليبی برای گرفتن ويزای ورود به فرانسه صحبت کرده بود. امام وشيخ محمد يعقوب ويزای لازم را از سفارت فرانسه در بيروت دريافت کرده بودند.

·        امام وهمراهان در حدود ساعت يک بعدازظهر روز 31/8/1978 م در حالی که از هتل الشاطی، بيرون آمدند تا در ماشين های تشريفات دولت سوار شوند وبه ديدار قذافی بروند، ديده شده اند. قذافی بعدها اعلام کرد که وی ساعت 5/1 بعدازظهر آن روز را براي ديدار با امام معين کرده بود. اما اين ديدار صورت نگرفت. زيرا به وی خبر دادند که امام سفر کرده است.

خبر ناپديد شدن امام صدر به سرعت انتشار يافت وروزنامه های لبنان در تاريخ 12 سپتامبر 1978 م آن را در صفحات نخستين خود منعکس كردند. وراديوها ورسانه های خبری خارجی نيز آن را پوشش  دادند. يکی از روزنامه های لبنان که با مقامات ليبی ارتباط نزديکی داشت دراين تاريخ اين خبر را تحت عنوان «آيا رويدادهای ايران با اين معما ارتباطی دارد يا نه؟» منتشر كرد.

اين روزنامه در متن خبر خود به بررسی عوامل و امکان ارتباط قضيه ربوده شدن امام با رويدادهای انقلاب ايران پرداخت. خبرگزاری کويت نيز در همين روز خبر را به منابع رسمی ليبی نسبت داد؛ بعدها روشن شد که منبع اين خبر مدير دفتر خبرگزاری ليبی در بيروت بوده است.